islom dini tarixi

DOCX 29 pages 66.9 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 66.9 KB

File type DOCX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch innovatsion university nodavlat ta’lim muassasasi ijtimoiy – gumanitar fanlar va tillar kafedrasi “tarbiya” fanidan mustaqil ishi topshirdi : qazaqova d. qabul qildi : shomurotov o. urganch 2023-yil mavzu: islom dinining muqaddas kitobi qur’oni karim – manaviyat beshigi. reja: i. kirish ii. asosiy qism 1. islom dini paydo bo‘lishidagi ijtimoiy sharoit. 2. qur’on, sura, oyat tushunchalarning ma’nosi islom madaniyatidagi o‘rni va ahamiyati. 3. tasavvuf tushunchasining mazmun-mohiyati va uning tarixi, g‘oyalari. iii. xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish islom dini shakllanishidagi tarixiy sharoit. islom dini ko‘p xalqlar orasida keng tarqalgan dinlardan biridir. bu dinga e’tiqod etuvchilar - musulmonlar jahonda qariyib 1 milliard 400 million kishini tashkil etadi. «islom» so‘zi arabcha bo‘lib «xudoga o‘zini topshirish», «itoat», «bo‘ysunish» ma’nosini beradi. shundan bu dinga ishonuvchilar -«muslim» deb ataladi. uning ko‘pchilik shakli «muslimun» bo‘lib, o‘zbeklarda «musulmon», qirg‘iz va qozoqlarda «musurmon» deb ataladi. islom dini arabiston yarim orolida vi asrning …

2 / 29

asr boshlaridan viii asr o‘rtalarigacha arablar tomonidan istilo qilinib, ular bilan birga islom dini kirib keldi. ana shu davrdan boshlab markaziy osiyoda islom mintaqa madaniyati, ma’naviyati va ma’rifati o‘ziga xos ravishda shakllandi va taraqqiyot bosqichini boshdan kechirdi. islom dini paydo bo‘lishidagi ijtimoiy sharoit. mazhablarning paydo bo‘lishi: hanafiylik, molikiylik, shofeiylik va hanbaliylik. islomda asosan ikki yo‘nalish: sunniylik (ahli sunna val jamoa - sunnat va jamoat ahli) va shialik (shiat ali - ali tarafdorlari) mavjud bo‘lib, ularning har birida turli masalalar bo‘yicha bir qancha mazhablar mavjuddir. uchinchi yo‘nalish xorijiylar (xavorij - ajralib chiqqanlar) vii asrning ikkinchi yarmida deyarli bo‘linib ketgan. sunniylik yo‘nalishi "axri sunna val jamoa", deb ataladi va 4 ta fiqhiy mazhabdan iborat: hanafiy; shofe’iy; molikiy; hanbaliy. 2 ta aqidaviy ash’ariy; moturidiy ta’limotiga amal qiladi. islom fiqhi asoslori va sunniylikdagi fiqhiy mazhablarning manbalari quyidagi manbalarga asoslanibgina hukm chiqarish shart: 1. qur’oni karim. agar faqih islomda biror narsaning hukmi qanday ekanligini bilmoqchi …

3 / 29

lishining mazhab va ta’limotlari. ismoiliya. qarmatiylik ta’limoti va harakatlari. sunniylik aqidasi va mazhablari. hanafiylik mazhabi. tasavvuf yo’nalishi va tariqatlari. yassaviya, kubraviya, naqshbandiya tariqatlari. zamonaviy sufiylik ta’limotlari. moturidiya va ash’ariya aqidaviy ta’limotlari. vahhobiylik harakatining kelib chiqishi. vahhobiylikning markaziy osiyoda tarqalishi. xx asrdagi islohotchilik harakatlari. panislomizm, panarabizm, panturkizm tushunchalari. tablig’ guruhi. ixvonul muslimin tashkilotining tuzilishi, turli firqalarga bo’linishi. hizbut tahrirning shakllanishi, ta’limoti, maqsadlari. nurchilik harakatlari, maqsadlari. akromiylik harakatlari va ularning ayanchli oqibatlari. fundamentalizmning vujudga kelishi. birinchi jahon xristian fundamentalistlari assotsiatsiyasiga asos solinishi. ekstremizmni keltirib chiqaruvchi omillar. terrorizmga qarshi kurashda ma’rifiy islomning roli. radikal diniy oqimlar. fanatizmning salbiy oqibatlari. sobiq ittifoqdan keyingi makonda diniy omilning faollashuvi. o’zbekiston respublikasining konstitutsiyasida milliy va diniy ruhdagi siyosiy partiyalar tuzishning taqiqlanishi. diniy ekstremizmga qarshi kurashishda yoshlarga milliy istiqlol g’oyalarini singdirishning ahamiyati. islomdagi yo‘nalishlar, mazhablar, oqimlar. insoniyat murakkab ijtimoiy-siyosiy jarayonni boshidan kechirmoqda. xxi asr mafkuralar to‘qnashuvi asri bo‘lishini idrok etmoq zarur, bunda "xxi asrda yadro poligonlaridan emas, balki …

4 / 29

publikasting fuqarolarini tashkil etuvchi o‘zbekiston xalqi (konstitutsiya, 8-modda) manfaatini ifoda etishini anglamog‘imiz kerak. milliy istiqlol g‘oyasinint bosh maqsadi: yurt tinchligi, xalq farovonligi va kelajagi buyuk bo‘lgan davlatni qurish. bu maqsadni amalga oshirish uchun asosiy shart barqaror vaziyat. barqarorlikka qarshi bo‘layotgan tahdidlar ichida eng xavflisi - mafkuraviy tahdid, uning sinashta bo‘lgan uslubi, ayniqsa, bizning xalqimizga qarshi qo‘llaydiganlari - diniy omil hisoblanadi. ana shunday sharoitda mintaqada, xususan, o‘zbekistonda, o‘z ta’sirini o‘tkazishga uringan kuchlar millatimiz tabiatini hisobga olgan holda islom omilidan g‘arazli maqsadlarda foydalanish harakatida bo‘ldilar. islom dinining sof g‘oyalari niqobi ostida siyosiy hokimiyatni egallashga intildilar. ya’ni, alloh, islom kabi so‘zlarni qo‘shib nomlangan, eshitilishi jarangdor partiya, tashkilotlar — "islom uyg‘onish partiyasi", "hizbulloh" (alloh partiyasi), "hizb at-tahrir al-islomiy" (islom ozodlik partiyasi) kabilarni tuzib, mavjud konstitutsiyaviy tuzumni ag‘darib tashlab, yaxlit jug‘rofiy hududda islom davlati qurish, xalifalikni qayta tiklashga harakat qildilar. bu borada "islom ta’limoti nima deydi?" degan o‘rinli savol tug‘iladi. har qanday ta’limotni uning asl …

5 / 29

slikdir. shariat - to‘g‘ri yo‘lga solmoq, qonunchilik yo‘naltirmoq, ibodat yo‘llari, hayotiy va ijtimoiy qoidalar, kishilar orasidagi munosabat va muammolar, halol bilan haromni ajratib bermoqdir. qur’on va sunnatning hukmlaridan olingan mana shu qonunlar fiqh ilmi deyiladi. istilovda "fiqh" "alloh taolo o‘z payg‘ambari muhammad (s.a.v.) orqali nozil qilgan shariatni teran fahmlamoq" ma’nosini bildiradi. "fiqh"ning shariat istilohidagi boshqa ta’rifida "shar’iy dalillardan qar’iy hukmlar chiqarishdir", deyiladi. bu ta’rifdagi "shar’iy dalil" qur’oni karim va hadisi sharifdir. "shar’iy hukm" esa umumiy hukmdan kelib chiqadigan xususiy fikrdir. shariatda shar’iy hukmlar asosan ibodat va muomalotlarda namoyon bo‘ladi. zamonlar o‘tishi bilan, al-istinbat - chiqarib olish, sug‘urib olish uslublari shakllana bordi. ijtihod qilish natijasida qat’iy dalolat qilib berilmagan hukmlar, fikrlar xususida ijmo - ya’ni, yetuk ulamolarning o‘zaro kengashib bir fikrga kelishlari taomilga kira boshladi. shu tariqa qiyoslash orqali va yuqorida aytilganlar bilan birga yangi bir fan - usuli fiqh - ya’ni, musulmon huquqshunosligi vujudga keldi. mazhab so‘zi arabcha “yo‘nalish” ma’nosini …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islom dini tarixi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch innovatsion university nodavlat ta’lim muassasasi ijtimoiy – gumanitar fanlar va tillar kafedrasi “tarbiya” fanidan mustaqil ishi topshirdi : qazaqova d. qabul qildi : shomurotov o. urganch 2023-yil mavzu: islom dinining muqaddas kitobi qur’oni karim – manaviyat beshigi. reja: i. kirish ii. asosiy qism 1. islom dini paydo bo‘lishidagi ijtimoiy sharoit. 2. qur’on, sura, oyat tushunchalarning ma’nosi islom madaniyatidagi o‘rni va ahamiyati. 3. tasavvuf tushunchasining mazmun-mohiyati va uning tarixi, g‘oyalari. iii. xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish islom dini shakllanishidagi tarixiy sharoit. islom dini ko‘p xalqlar orasida keng tarqalgan dinlardan biridir. bu dinga e’tiqod etuvchilar - musulmonlar jahonda q...

This file contains 29 pages in DOCX format (66.9 KB). To download "islom dini tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: islom dini tarixi DOCX 29 pages Free download Telegram