biologiya o'qitish metodikasi

DOC 171 pages 1.0 MB Free download

171 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type DOC

Pages 171

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 171

1 биология ўқитиш методикасининг предмети, вазифалари, илмий текшириш услублари режа: 1. биология ўқитиш методикасининг предмети, вазифалари. 2. биология ўқитиш методикасининг илмий текшириш услублари биология ўқитиш методикаси-мактаб ўқув предмети хусусиятларига боғлиқ ҳолда таълим-тарбия жараёнини ташкил этишнинг системаси ҳақидаги фандир. биология ўқитиш методикаси педагогика фанлари таркибига кириб, мактабларда ўқитиладиган фанлар бўйича таълим беришни умумий талаблари асосида иш олиб боради. биология ўқитиш методикаси биология фанларининг қўлга киритган ютуқлари асосида иш кўради. бироқ биология ўқитишда фаннинг қўлга киритган барча ютуқлари ҳақида ўқувчиларга таълим бериш имконияти чекланган. бинобарин биология методикаси, биология фани каби тирик организмларнинг ривожланиш қонуниятларини эмас, балки биология таълимидаги педагогик жараёнларнинг қонуниятларини ўрганади. биология ўқитиш методикасининг предмети мактаб биология фанларидир. у биология фанларини ўз илмий текшириш услублари ёрдамида ўрганиб, қуйидаги вазифаларни бажаради. 1. биология фанларининг тараққиётига мос равишда мактаб биология таълими учун мавзулар танлайди. 2. биология таълимининг самарали методлари, шаклларини аниқлайди. 3. таълим жараёнида ўқувчиларни тарбиялаш, ривожлантириш масалаларини ўрганади. 4. таълим учун зарур …

2 / 171

беришнинг мазмуни, йўллари ва воситаларини ўрганишдан иборат. ундан ташқари, биология ўқитиш методикаси агрономия, тиббиёт, гигиена, фалсафа, педагогика ва руҳшунослик фанлари билан ҳам яқиндан алоқада бўлади. кейинги йилларда биология таълимида предметлараро боғланишлардан фойдаланиш масаласига эътибор кучайганлиги муносабати билан у кимё, физика, география каби қатор фанлар билан алоқада бўлмоқда. биология ўқитиш методикаси фанининг илмий текшириш услублари бошқа фанлардагига ўхшаш биология ўқитиш методикасининг ҳам ўз илмий-тадқиқот усуллари бўлиб, бу усулларни қўлланиши натижасида олиб борилаётган ишлар биология ўқитиш методикасининг фан сифатида тараққий этишига ҳизмат қилмоқда. биология ўқитиш методикасининг илмий-текшириш усулларига қуйидагилар киради. 1. педагогик кузатиш методи. бу метод қўлланилганда мутахассис - кузатувчилар мактабларда ишлаётган биология ўқитувчиларининг иш тажрибаларини ўрганиб, улар ичида энг самарали ишлаётганларининг иш тажрибаларин ўрганиб, бу тажрибаларни ўқитувчилар орасида ташвиқот қилиб борадилар. 2. педагогик эксперимент методи. ушбу метод илмий текшириш ишларида кўпроқ фойдаланилади. тадқиқотчилар мактабларда биология таълимининг муаммоларини ҳал этишга қаратилган янги режалар (дарслар, дарсдан, синфдан ташқари машғулотларни ўтказиш бўйича) йўриқ ва …

3 / 171

нг фаоллиги ортиб, ўзлаштириш контрол синфидагига қараганда бир мунча юқори бўлиб бу натижалар бошқа мактаблардаги экспериментлар натижасида ҳам бир неча бор такрорланса, ушбу янги иш режа ўқитувчилар орасида кенг ёйилади ва таълимга жорий этилади. 3. психологик кузатиш методи. биология фанлари 6-9 -синфлар, шунингдек лицей, коллежларда ўқитилганлиги учун уни турли ёшдаги ўқувчилар ўрганишади. шу боисдан таълим самарадорлигини орттириш учун турли ёшдаги ўқувчиларнинг руҳий ҳолатларини билиш, уларни биология таълимига муносабатлари, қизиқишлари, диққатлари, ўқув материалининг эсда сақлаш, фаолликлари каби шахсий хусусиятларини ҳисобга олиш зарурияти туғилади. ушбу метод қўлланилганда тадқиқотчилар ўқувчиларнинг дарсга, дарс ва синфдан ташқари машғулотларга бўлган муносабатларини аниқлаб беришади. ўқитувчиларнинг дарсни қандай ташкил этгани, ўқувчиларга муомаласи, фойдаланган кўргазмали қуроллари, ноанъанавий таълим ёки унинг элементларидан фойдаланиши ўқувчиларга қандай таъсир этиши, фаолликларига сабаб бўлиши ёки аксинча фойдаланган таълим методлари кўргазмали қуроллари, ўқувчилар билан алоқалари ўқувчиларни дарсга лоқайдлиги, эътиборсизлиги, билимларни яхши ўзлаштирмасликларига сабаб бўлаётганлиги ўқувчиларнинг дарс мавзусининг ўрганишга бўлган қизиқишлари, фаолликларига сабаб бўлувчи омилларни ажратилиб, …

4 / 171

акт тафаккури натижасида ҳосил бўлади. · сабаб боғланишлар- объектлар, ходисалар ва турли жараёнлар ўртасидаги боғланишларни акс эттиради. · қонуниятлар-тирик организмлар орасида такрорланиб турадигон турғун боғланишлардир o‘rta osiyolik qomusiy olimlarning tabiat va tabiatshunoslikni o‘qitish uslubiyoti haqidagi qarashlari. o‘rta osiyoda turli fanlar qadimdan rivojlanib, unda dunyoga tanilgan qomusiy olimlar barakali mehnat qilib kelgan bo‘lsalarda bu olimlarning tabiatshunoslik o‘qitish uslubiyotiga oid fikrlari ko‘rsatmalari xaqida yetarli ma’lumotlar yo‘q. turkistondagi ta’lim ishlari mazmuni bilan tanishar ekanmiz (xv-xix asrlar) bu joylardagi maktab, madrasalarda tabiatshunoslik biologiya fanlari deyarli o‘qitilmaganligini ko‘ramiz. shu boisdan turkiston o‘lkasida tabiatshunoslik (biologiya) o‘qitish uslubiyotiga oid ma’lumotlarga ega emasmiz. biroq o‘tmishda yashab ijod etgan muhammad horazmiy, ahmad farg‘oniy, abu rayxon beruniy, ibn sino, abu nosir forobiy, ulug‘bek, az-zamahshariy kabi qomusiy olimlarimiz jahon ilm faniga, madaniyatini rivojlanishiga ulkan hissalarini qo‘shganligini bilamiz. yuqorida nomlari zikr qilingan allomalarning ilmiy meroslarining ayrim tomonlari o‘rganilgan. biroq bu buyuk insonlarning pedagogik qarashlari atroflicha o‘rganilgan emas. undan tashqari o‘rtaosiyo respublikalarining ruslar …

5 / 171

qib o‘rganish imkoniyatlarini yo‘qqa chiqardi. oqibatda o‘tmishdan saqlanib qolgan arab imlosida bitilgan fan, adabiyot va san’atga bag‘ishlangan mo‘tabar asarlarni o‘qiyolmaydigan avlodlarni paydo bo‘lishiga olib keldi. shunday bo‘lsada o‘z jonini xav-xatarga qo‘yib bo‘lsa ham ajdodlarimiz yaratgan ma’naviy boyliklar bo‘lmish arab imlosida bitilgan kitoblarni yashirib, saqlab qolgan fidokor insonlar saxovoti tufayli hozirgi paytda o‘tmishdagi allomalarimiz yaratgan ba’zi mo‘tabar kitoblardan foydalanish imkoniyatiga ega bo‘ldik. mazkur adabiyotlarni o‘rganar ekanmiz qomusiy olimlarimizning turli fanlarga oid ilmiy merosi bilan bir qatorda ularni ta’lim tarbiya ishlariga oid qator fikr mulohazalari borligini ko‘ramiz. chunki o‘rta osiyoda insonga bo‘lgan e’tibor albatta uni tarbiyalash masalalari bilan chambarchas qo‘shib olib borilgan. binobarin, qomusiy olimlarimizning bola tarbiyasi unga ta’lim berish borasidagi qarashlarini o‘rganish shubxasiz turli fanlarni o‘qitish uslubiyotining rivojlanishiga salmoqli xissa qo‘shadi. o‘rta osiyoda tabiat va uni o‘qitishga bo‘lgan dastlabki qarashlar zardushtiylikning muqaddas kitobi bo‘lgan avestoda berilgan. markaziy osiyoda yashagan xalqlarning islomgacha bo‘lgan dini zardushtilik deyilib uning asoschisi sharqning birinchi faylasufi, donishmandi …

Want to read more?

Download all 171 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biologiya o'qitish metodikasi"

1 биология ўқитиш методикасининг предмети, вазифалари, илмий текшириш услублари режа: 1. биология ўқитиш методикасининг предмети, вазифалари. 2. биология ўқитиш методикасининг илмий текшириш услублари биология ўқитиш методикаси-мактаб ўқув предмети хусусиятларига боғлиқ ҳолда таълим-тарбия жараёнини ташкил этишнинг системаси ҳақидаги фандир. биология ўқитиш методикаси педагогика фанлари таркибига кириб, мактабларда ўқитиладиган фанлар бўйича таълим беришни умумий талаблари асосида иш олиб боради. биология ўқитиш методикаси биология фанларининг қўлга киритган ютуқлари асосида иш кўради. бироқ биология ўқитишда фаннинг қўлга киритган барча ютуқлари ҳақида ўқувчиларга таълим бериш имконияти чекланган. бинобарин биология методикаси, биология фани каби тирик организмларнинг ривожланиш қонуниятл...

This file contains 171 pages in DOC format (1.0 MB). To download "biologiya o'qitish metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: biologiya o'qitish metodikasi DOC 171 pages Free download Telegram