ionlashtiruvchi nurlanishishkalar va ularni qo'llanilishi

DOCX 44 pages 113.5 KB Free download

44 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 113.5 KB

File type DOCX

Pages 44

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 44

o‘zbekiston respublikasi qishloq va suv xo‘jalik vazirligi samarqand qishloq xo‘jalik instituti «ichki yuqumsiz kasalliklari» kafedrasi ibragimov b.h., radiologiya fanidan amaliy mashg‘ulotlar ishlanmalari samarqand – 2018 1.amaliy mashg’ulot: ionlashtiruvchi nurlanishishkfr va ularni qo’llanilishi. reja: 1. ionlashtiruvchi nurlanishning qo’llanilishi. 2. radiostimulyasiya, konservasiya, dezinseksiya va sterilizasiya effekti. 3. radioaktiv nurlanishlarning terapevtik qo’llanilishi. kerakli jihozlar:halat, chepchik,radiometr,dozimetr,gamma uskuna «stebel-3»,sterilizator,shpris,qo’rg’oshin g’ishlar,konserva namunalari,tarqatma materiallar. mashg’ulotni borishi:1. ionlanuvchi radiostimulyasiyani ta’siri, ionlanuvchi doza miqdoriga kirib stimullovchi, mutogen, konservasiya, sterillovchi va terapevtik uslublar uchun qo’llaniladi. radioaktiv nurlanishlarning baland dozalardagi ta’siri, o’suvchi organizmda va tovuqlarda tekshirilib ko’p marotaba tasdiqlangan.stimulyasiya xodisasi organizmni ionizasion nurlanishga ximoya javobidir. 1.ma’lumki, kichik dozalarda yadroviy nurlanishlar ta’sirida biologik obyektlarda o’sishi va donlarni ko’karishi tezroq kechadi. nurlangan o’simliklar oziqalarini o’zlashtirishi, o’sishi, moddalar almashinuvini va hosildorlikni oshiradi. donlarni ekishdan oldin, dala sharoitlarida nurlantirish uchun maxsus moslama (stebel-3) qo’llaniladi. bu moslama donlarni 0,7 kilorentgen miqdorida nurlantiradi. mahsuldorligi past tovuqlarni 5 kun mobaynida1 rentgen miqdorida gamma nurlari bilannurlantirilganda ularning tuxum berishiko’payadi. …

2 / 44

irining zichligi qancha ko’p bo’lsa, ajraladigan nurlanishni, xromosomalaridagi o’zgarishlar ham- oberrasiyalar shuncha ko’p bo’ladi.shu sababli ionizasion nurlanishning ma’lum dozasi mutasiyalarga keltiradi. nurlangan hayvonlardan olinadigan avlodlarda xar xil o’zgarishlar, funksional va tizimli, bo’lajak avlodni ota-onalaridan farqlanadi. ushbu organizmlarmutantlar rivojlanish vaqtida xalok bo’lmasa badbashara, yetishmovchiliklar bilan birgalikda bepushtlikga duchor bo’ladilar.o’simliklarda mutogen effekti 10-20 k/r. nurlanish dazasi bilan chiqarish mumkin.neytronli nurlanish usuli kuchli mutogen effektiga egadir.gamma nurlanishning mutogen effektini qo’llab, seleksionerlar o’simliklarni yangi navlarini ishlab chiqarish vaqtini tezlashtiradilar, arpa, bug’doy navlari yuqori xosildor, tez pishar va sovuqga chidamligini v.x.k. xususiyatlarga ega bo’ladilar. mutogen nurlanishni vaqtini qisqartirib yoqori haroratni ko’tarish natijasida, seleksion natijalar effektlarini ko’paytirish uchun mutogen shakllarini olinish vaqti chuziladi. 3.nurlanishning konservasiya, dezinfeksion, dezinseksion va sterillazasion effekti. bakteriyalarning sporasiz rivojlanadigan vegetativ shakllarini 300-600 k/r. bir marotabali gamma nurlanishdan xalok bo’ladilar.lekin shunda ham bakterial xujayralarda morfologik o’zgarishlarni aniqlash, elektron mikroskop yordamida xam imkoniyati yo’q. lekin to’liq sterilizasiya uchun - mikroblar bilan yuqori darajada ifloslanganligini …

3 / 44

izmat qiladi. hozirgi vaqtda tez elektronlar va elektron tezlatgichlarni ko’llanilishiga karab chikariliyaptilar. radioaktiv nurlanishning ta’siriga asoslanib ovqat –oziqa konservasiyasi turt usul ko’llaniladi: termik, kimiyoviy va bosim (vakum) va sovuq usul deb aytiladi. nurlani sterilizasiya uslublarini qullanilishini asosiy sababi – oziqa maxsulotlarini buzilishdan saxlash muddatini chuzish va undagi parazitlar, xashoratlar va mikroblarni bartaraf etish. hozirgi kunda nurlanish-sterilizasiya uslubi keng tarkaliyapti. mikroorganizmlarning oziqa manbalarini, instrumentlar, bog’lovchi materiallarni, fermentativ preparatlarni, idishlarni va boshka materiallarni nurlash yaxshi samara beradi. gamma pasterizasiyasi. konservasiya va sterilizasiyada oziqalarda patogen mikroflora va toksik chiqindilar bo’lmasligi kerak. ularning oziqlantirish xususiyatlarini va vitaminlarning buzilish darajasi bu usulda boshqa usullardan balandroq. nurlovchi sterilizasiya va pasterizasiya uslublari rentabelli bo’lishi kerak. nurlovchi uslublarga sarflangan mablag’, boshqa sterilizasiya-konservasiya uslublaridan baland bo’lmasligi kerak. ba’zi olimlar nurlovchi sterilizasiya uslubiga yukori dozalarni qo’llanilishi, asosan vitaminlar a, e, cni buzadilar deb hisoblaydilar, ba’zilari boshqa uslublardan ko’p emas deb ta’qitlaydilar.sterilizasiya dozalari fermentlarni kam inaktivasiyaga uchratadilar- pepsin, trepsinga ta’siri kam. …

4 / 44

ilib yazvali va infeksion konyuktivitlarda, buzoq va itlarda qo’llandi. bir marotabali nurlanish dozasi 50-100 rentgen, to’liq davolash kursi 200-1000 rentgen. a.d.belov fosfor-32 kichik, dozalarini muvafaqiyatli qo’llagan (0,01mkku)kg tirik vazniga- suyaklar to’qimasini regenerasiyasini tezlashtirish uchun va hayvonlar mineral moddalarini almashinuvini normallashtirish uchun, radioaktiv moddalarni singan zonalarga yuboriladi. radioaktiv nurlanishga yosh hujayralar juda sezgirdir. shishishli kasalliklarda, qon va qonhosil qiluvchi organlarning kasalliklarida radioterapiya shaklida qo’llaniladi. gamma - terapevtik uskunalar yordamida shishlarni joylanishiga qarab, tashqi gamma-nurlanish o’tkaziladi. qisqa yashovchi radioizotoplarniqon tomirlar ichiga yuboradilar. ularni xususiyatlari sababli xar bir radioaktiv izotop uzi yaxshi ko’radigan joyda joylashib kasallangan organlarda va kiritik organlarda to’planishi bilan ta’siri kuzatiladi. nazorat savollari: 1.ionlashtiruvchi nurlanishning qo’llanilishi ta’sirida biologik obyektlarda qanaqa uzgarishlarga keltiradi. 2.radiostimulyasiya va konservasiya tamoillari. 3.dezinseksiya va sterilizasiya effekti nimaga qaratilgan. 4.radioaktiv nurlanishlarning terapevtik qo’llanilishi. 5.kuz aplikatorni kim va qachon kashf etgan/ fan “« radiobiologiya keys “ionlashtiruvchi xalq xujaligida nurlanishning qo’llanilishining muammosi” qanday qilib radiostimulyasiyyani qo‘llanishda tibiyyot, veterinariyada va …

5 / 44

bilan o‘qib chiqing. siz uchun muhim bo‘lgan satrlarni belgilang. bir abzatsdan ikkinchi abzatsga o‘tishdan oldin, uni ikki uch marotaba o‘qib mazmuniga kirib boramiz. keysdagi muhim fikrlarni qalam yordamida ostini chizib qo‘ying. vaziyat tavsifida berilgan asosiy tushuncha va iboralarga diqqatingizni jalb qiling. ushbu vaziyatdan hozirgi o‘zbekistonda chorvachilikni rivojlantirish uchun nima ishlarni amalga oshirish kerakligini aniqlang. 3. muammoli vaziyatni tahlil qilish asosiy va kichik muammolarga diqqatingizni jalb qiling. asosiy muammo: radioaktiv moddalarni tibiyot, veterinariyada va chorvada ishlatish yunalishlarini to‘g‘ri ishlab chiqish. 4. muammoli vaziyatni echish metod va vositalarini tanlash hamda asoslash ushbu muammoning oldini olish harakatlarini izlab topish maqsadida quyida taqdim etilgan “muammoli vaziyat” jadvalini to‘ldirishga kirishing. muammoni echish uchun barcha vaziyatlarni ko‘rib chiqing, muqobil vaziyatni yarating. muammoning echimini aniq variantlardan tanlab oling, muammoning aniq echimini toping. jadvalni to‘ldiring. keys bilan ishlash natijalarini yozma shaklda ilova eting. “muammoli vaziyat” jadvalini to‘ldiring muammolar muammoli vaziyatning kelib chiqish sabablari vaziyatdan chiqib ketish harakatlari 1. …

Want to read more?

Download all 44 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ionlashtiruvchi nurlanishishkalar va ularni qo'llanilishi"

o‘zbekiston respublikasi qishloq va suv xo‘jalik vazirligi samarqand qishloq xo‘jalik instituti «ichki yuqumsiz kasalliklari» kafedrasi ibragimov b.h., radiologiya fanidan amaliy mashg‘ulotlar ishlanmalari samarqand – 2018 1.amaliy mashg’ulot: ionlashtiruvchi nurlanishishkfr va ularni qo’llanilishi. reja: 1. ionlashtiruvchi nurlanishning qo’llanilishi. 2. radiostimulyasiya, konservasiya, dezinseksiya va sterilizasiya effekti. 3. radioaktiv nurlanishlarning terapevtik qo’llanilishi. kerakli jihozlar:halat, chepchik,radiometr,dozimetr,gamma uskuna «stebel-3»,sterilizator,shpris,qo’rg’oshin g’ishlar,konserva namunalari,tarqatma materiallar. mashg’ulotni borishi:1. ionlanuvchi radiostimulyasiyani ta’siri, ionlanuvchi doza miqdoriga kirib stimullovchi, mutogen, konservasiya, sterillovchi va ter...

This file contains 44 pages in DOCX format (113.5 KB). To download "ionlashtiruvchi nurlanishishkalar va ularni qo'llanilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: ionlashtiruvchi nurlanishishkal… DOCX 44 pages Free download Telegram