yer va uning shakli va harakati

PPTX 12 pages 2.2 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 12
mavzu: alisher navoiy – chogʻishtirma tilshunoslik asoschisi. mavzu: yer, uning shakli va harakati yer quyosh tizimidagi uchinchi sayyoradir. u vеnyera va mars sayyoralari oralig’ida joylashgan. yerdan quyoshgacha bo’lgan o’rtacha masofa 149,6 mln.km2. mazkur masofa astronomik birlik sifatida qabul qilingan. yerning orbita bo’ylab o’rtacha harakat tеzligi sеkundiga 29,8 km.ni tashkil qiladi. yer orbitasining uzunligi 940 mln.km. yer o’z o’qi atrofida 23 soat 56 daqiqa 4 soniyada bir martda aylanib chiqadi.yer yadrodan, mantiyadan va yer po’stidan iborat. yuzasining 71% ni okеanlar va 29% ni quruqlik tashkil qiladi. yer yuzasida hozirgi paytda to’rtta okеan ajratiladi: tinch, atlantika, xind va shimoliy muz okеanlari, kеyingi paytlarda antarktida matyerigi atrofida janubiy okеan ham ajratilmoqda. quruqlik oltita materik va qit’alardan iborat. materiklar: еvrosiyo, afrika, shimoliy amyerika, janubiy amyerika, antarktida, avstraliya. qit’alar: osiyo, amyerika, afrika, antarktida, еvropa, avstraliya. yer yuzasining eng baland nuqtasi jomolungma tog’i hisoblanadi (8848m). dunyo okеanining eng past nuqtasi tinch okеanidagi mariana cho’kmasi bo’lib, uning …
2 / 12
yer po‘sti. u turli moddalardan tashkil topgan. foydali qazilmalar yer po‘sti da bo‘ladi. tuproq va qumlar yer po‘stining sirtida joylashgan. hamma jismlarning usti va osti bo‘ladi. hamma jismlarning usti va osti bo‘ladi. lekin yer sharining usti ham, osti ham yo‘q. odamlar yer yuzining qayerida turishsa ham, o‘zlarini yer ustida turgandek his qiladilar (14-rasm). yer shari ning orqa tomonidagi odamlar bizga nisbatan oyoqlari yuqorida, boshlari pastda bo‘ladi. lekin ular ham yer sharining ustida turibmiz deb o‘ylaydilar. yer shari ustidagi, ostidagi, yon tomonlaridagi boshqa narsalarni bir xil tarzda o‘ziga tortib turadi. odatda katta o‘lchamli narsalarni o‘rga nish uchun uning modelidan foyda lani ladi. yer sharini o‘rga nish uchun globusdan foydalaniladi. yer sharining kichrayti rilgan tasviri, ya’ni modeli globus deb ataladi.globus so‘zi shar degan ma’noni bildiradi. globusning kattaligi yer sha ri dan bir necha million marta kichik bo‘ladi. maktab glo busining kattaligi futbol to‘pidek bo‘ladi (15-rasm). globus markazidan o‘tkazilgan o‘q aylanish o‘qi deyiladi. …
3 / 12
yuzida kun va tun almashinadi (17-rasm). yer sharining o‘z o‘qi atrofi da aylanishidan kun va tun almashinadi. fasllarning almashinishi yer sayyorasi quyosh atrofini bir marta aylanib  chiqishi uchun 365 sutka va 6 soat vaqt ketadi.  yer sharining quyosh atrofi da bir marta aylanib chiqishi uchun ketadigan vaqt yil deb  ataladi. bir yil 365 sutka va 6 soat bo‘lgani uchun ketmaket uch yil 365 sutkadan deb, to‘rtinchi yilni esa 366  sutka deb olinadi. masalan, 2021, 2022, 2023-yillar 365 sutkadan bo‘lsa, 2024-yil 366 sutkadan iborat.  365 sutkali yilda fevral oyi 28 kundan, 366 sutkali  yilda esa fevral 29 kundan iborat bo‘ladi va kabisa  yili deyiladi. yer shari quyosh atrofi da bir tomonga og‘gan holda aylanadi. quyida 18-rasmdagi 4 ta holatni ko‘rib  chiqamiz. 1-holat. quyosh nurlari yer ekvatorining pastki qismini ko‘proq yoritadi. bu qish fasliga to‘g‘ri keladi.  quyosh nurlari yer shari ning ekvatoridan yuqori …
4 / 12
image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.png image10.jpeg image11.jpeg image12.png
5 / 12
yer va uning shakli va harakati - Page 5

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yer va uning shakli va harakati"

mavzu: alisher navoiy – chogʻishtirma tilshunoslik asoschisi. mavzu: yer, uning shakli va harakati yer quyosh tizimidagi uchinchi sayyoradir. u vеnyera va mars sayyoralari oralig’ida joylashgan. yerdan quyoshgacha bo’lgan o’rtacha masofa 149,6 mln.km2. mazkur masofa astronomik birlik sifatida qabul qilingan. yerning orbita bo’ylab o’rtacha harakat tеzligi sеkundiga 29,8 km.ni tashkil qiladi. yer orbitasining uzunligi 940 mln.km. yer o’z o’qi atrofida 23 soat 56 daqiqa 4 soniyada bir martda aylanib chiqadi.yer yadrodan, mantiyadan va yer po’stidan iborat. yuzasining 71% ni okеanlar va 29% ni quruqlik tashkil qiladi. yer yuzasida hozirgi paytda to’rtta okеan ajratiladi: tinch, atlantika, xind va shimoliy muz okеanlari, kеyingi paytlarda antarktida matyerigi atrofida janubiy okеan ham ajratil...

This file contains 12 pages in PPTX format (2.2 MB). To download "yer va uning shakli va harakati", click the Telegram button on the left.

Tags: yer va uning shakli va harakati PPTX 12 pages Free download Telegram