o‘qituvchining nutqiy kompetentsiyasi

PPTX 22 pages 123.0 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 123.0 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

o‘qituvchining nutqiy kompetentsiyasi o‘qituvchining nutqiy kompetentsiyasi mavzu: lingvistik kompetentsiya. nutqning talaffuz va imlo me’yorlari. reja: kompetensiya tushunchasining mohiyati. til kompetentsiyasi tuzilishini. nutq me`yorlari va qoidalari. fonetik, leksik, grammatik kompetensiyalar. o‘qish malakalarini rivojlantirish kompetensiyasi. mamlakatimizda ta’lim muassasalarida kompetensiyaviy yondashuv 2012-yildan tatbiq etila boshladi. ushbu tushuncha oʻquvchilarning shaxsiy, kasbiy va ijtimoiy hayotda uchraydigan vaziyatlarda turli tipdagi malakalarni samarali ravishda qo‘llashga o‘rgatish sifatida talqin qilinadi. bunda hosil bo‘lgan bilim, ko‘nikma va malakalarni favqulotda yuzaga kelgan noaniq, yangi, muammoli vaziyatlarga duch kelinganda qo‘llay olish kompetensiyasiga alohida urg‘u beriladi. kompetensiya nima? kompetensiyaviy ta’lim qachondan boshlab yurtimiz davlat ta’limida qoʻllana boshladi? kompetensiyaning qanday turlari bor? kompetensiyalarni fan va turmushga kirib kelishini 3 bosqichga boʻlib oʻrganamiz. birinchi bosqich - 1960‒1970-yillar. ona tili va chet tilini oʻrganishga oid dastlabki kompetensiyalar kiritildi. ilk tushuncha boʻlib “kommunikativ kompetensiya” tushunchasi fanga kiritildi. ikkinchi bosqich - 1970‒1990-yillar. bu jarayonda “ijtimoiy kompetensiya” tushunchasining mazmuni ishlab chiqildi. uchinchi bosqich - 1990 va keyingi yillarda …

2 / 22

gan nazariy bilim, koʻnikma, malakalarning majmuasi, balki olingan nazariy va amaliy bilim, koʻnikma, malakalarning majmuasini amaliyotga mustaqil va ijodiy qoʻllay olish darajasidir. kompetensiya – ma’lum bir faoliyatni muvaffaqiyatli omilkorlik, mohirlik bilan eplay olishlik, qila olishlik qobilyatlari boʻlib, u egallagan nazariy va amaliy bilimlar, malakalar va koʻnikmalar asosida namoyon boʻladi. kompetensiya tushunchasi avvaldan bizga tanish boʻlgan bilim,koʻnikma,malakaga yaqin tushuncha ekanligini anglaymiz. ta’lim jarayonida kompetensiyaviy yondashuv deganda,oʻquvchilarning shaxsiy, kasbiy, ijtimoiy hayotlarida uchraydigan vaziyatlarda egallagan turli xildagi malakalarini samarali ravishda qoʻllashga oʻrgatish tushuniladi. har bir inson oʻz hayotida shaxsiy, kasbiy, ijtimoiy va iqtisodiy munosabatlarga kirishishi, jamiyatda oʻz oʻrnini egallashi, hayoti davomida duch keladigan muammolarning yechimini mukammal hal etishi, eng muhimi oʻzining sohasi, kasbi, yoʻnalishi boʻyicha raqobatdosh kadr boʻlishi uchun ham zarur boʻlgan kompetensiyalarni egallab uni amaliyotda qoʻllay olishi lozim. kompetentli shaxs deganda, ma’lum sohada kelib chiqqan muammoni hal qilishni o‘z zimmasiga olish qobiliyatiga ega bo‘lgan, ma’lum vazifa qo‘yish va uni hal qilishda mustaqillik …

3 / 22

i nazariy bilimga ega bo‘lgan holda, undan muammoli vaziyatlarda foydalanishga qiynalish holatlarini bartaraf qiladi. demak, an’anaviy ta’limda ustuvor bo‘lgan “bilish paradigmasi” o‘rniga “bilimlardan muammoli vaziyatlarda o‘rinli foydalanish” paradigmasi ustuvor paradigmaga aylanmoqda. boshlangʻich sinf oʻqituvchisi birgina fanni bilishi emas aksincha barcha fanlarni mukammal bilishga harakat qilmogʻi lozim. chunki, yoshgina bola dunyoga ustozining koʻzi, dunyoqarashi, tasavvuri, fikrlashi, ilmi bilan boqadi. oʻqituvchi xususan oʻquvchilarga ona tili fanini oʻrgatish jarayonida ularning mustaqil fikrlashini, ogʻzaki va yozma nutqini, ma’naviy dunyosini boyitishga xizmat qiladi. avvalo buning uchun oʻqituvchining nutqi sof va chiroyli boʻlmogʻi, ishoralar, qochiriqlar, istiora va xalq maqollari, aforizmlardan oʻrinli foydalana olishi, nutq ohangiga, soʻz jozibasiga e’tibor bermogʻi lozim. oʻqituvchidan dars oʻtishda ta’lim va tarbiyaning uygʻunligiga, fanlararo bogʻliqlik, hozirgi davr yangiliklari, fan yangiliklaridan boxabar boʻlmoqlik, pedagogik koʻnikma, ijodkorlik mahoratlari talab etiladi. shuning uchun ham oʻqituvchilik nihoyatda mashaqatli va mas’uliyatli kasb hisoblanadi, eng sharafli kasb sifatida ulugʻlanadi. ona tili kompetensiyalarining psixologik nuqtai nazardan ikki asosiy tarkibiy …

4 / 22

i hisobga olishi katta ahamiyatga ega. nutqiy jarayonda nutq oqimi bilan birgalikda unga qoʻshimcha ravishda qoʻllaniladigan soʻzlovchining yuz, koʻz, lab harakatlari, ovozning baland-pastligi singari turli xil paralingvistik vositalardan foydalanish malaka va koʻnikmasi bolalarda nutqiy muhitni bevosita kuzatish asosida “oʻz dasturi boʻyicha” shakllanadi va nutq oqimini toʻgʻri ishga sola oladi. lingvistik kompetensiya - maktab oʻquvchisining lingvistik kompetensiyasi deganda til sistemasi haqidagi bilimga, lingvistik tafakkurga, yangi til vaziyatlarda bilim va koʻnikmalarini mustaqil qoʻllash tajribasiga ega boʻlgan oʻquvchining shaxsiy xislatlari tushuniladi. boshqacha qilib aytganda, lingvistik kompetensiya ijtimoiy hodisa va belgilar sistemasi sifatida til haqida, tilning qurilishi va funksiyalashishi haqidagi oʻquvchilarning bilim, malaka va koʻnikmasi hamda bulardan turli vaziyatlarda mahorati anglashiladi. lingvistik kompetensiya oʻquvchining ona tili fanining fonetika, leksika, frazeologiya, wmorfologiya, sintaksis, orfografiya, punktuatsiya singari boʻlimlari haqidagi bilimlari, bu bilimlardan turlixil vaziyatlarda foydalanish malaka va koʻnikmasidir. ona tili va adabiyotni oʻqitishga kompetensiyaviy yondashuv bu oʻqituvchi shaxsining yoshlarni til haqidagi bilimlarini oshirish bilan birgalikda, muammoli …

5 / 22

at qiladi. bir soʻz bilan aytganda hozirgi zamon oʻqituvchisi dars oʻtish jarayonida yuqorida sanab oʻtganimiz oʻqituvchining zimmasiga qoʻyilgan talablarni bilishi kerak. ilmli insongina har qanday vaziyatdan qulay va oson yechim topib chiqib ketadi. oʻqituvchi ana shunday kuchli bilimga ega boʻlgan shaxs boʻlmogʻi va intilmogʻi kerak. toʻgʻri, har qanday shaxs ham bir kun yoki bir muddat davomida dunyo ilmlarini egallay qolmaydi, oʻqituvchi ham oʻqituvchi boʻlish-gacha boʻlgan davrda shu bilan birgalikda, dars oʻtish jarayonida, hayotiy tajribalarida oʻz bilimini oshirib boradi. nutqiy kompetensiyalarni oʻrganishdagi maktablar tajribasi shuni koʻrsatadiki, oʻquvchilar uchun eng koʻp qoʻllanadigan kompetensiya turi bu-kommunikativ kompetensiyadir. bu kompetensiyaning turi biror fan yoki yoʻnalishni tanlamaydi u ta’limning barcha sohasida keng qoʻllanadigan kompetensiyaning turidir. boshlangích sinf oʻquvchilarida tayanch kompetensiyalaridan biri boʻlgan kommunikativ kompetensiyani shakllantirish muhimdir. barchamizga yaxshi ma’lumki, o‘qituvchining pedagogik faoliyatida nutq texnikasi eng murakkab va doimiy munozaralarga sabab bo‘lib kelayotgan jarayon. shuning uchun avvalo o’qituvchi nutq texnikasini to’g’ri egallashi lozim. o‘qituvchi har xil …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘qituvchining nutqiy kompetentsiyasi"

o‘qituvchining nutqiy kompetentsiyasi o‘qituvchining nutqiy kompetentsiyasi mavzu: lingvistik kompetentsiya. nutqning talaffuz va imlo me’yorlari. reja: kompetensiya tushunchasining mohiyati. til kompetentsiyasi tuzilishini. nutq me`yorlari va qoidalari. fonetik, leksik, grammatik kompetensiyalar. o‘qish malakalarini rivojlantirish kompetensiyasi. mamlakatimizda ta’lim muassasalarida kompetensiyaviy yondashuv 2012-yildan tatbiq etila boshladi. ushbu tushuncha oʻquvchilarning shaxsiy, kasbiy va ijtimoiy hayotda uchraydigan vaziyatlarda turli tipdagi malakalarni samarali ravishda qo‘llashga o‘rgatish sifatida talqin qilinadi. bunda hosil bo‘lgan bilim, ko‘nikma va malakalarni favqulotda yuzaga kelgan noaniq, yangi, muammoli vaziyatlarga duch kelinganda qo‘llay olish kompetensiyasiga alohida ...

This file contains 22 pages in PPTX format (123.0 KB). To download "o‘qituvchining nutqiy kompetentsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘qituvchining nutqiy kompetent… PPTX 22 pages Free download Telegram