maktabgacha yoshdagi bolalarning rivojlanishi va talim-tarbiyasining oziga xosligi

DOCX 5 стр. 18,8 КБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 18,8 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 5

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

doklad to’g’ilova maftuna mavzu: maktabgacha yoshdagi bolalarning rivojlanishi va talim -tarbiyasining oziga xosligi. tayanch so’zlar: maktabgacha ta’lim yoshi, tarbiyalanuvchi, tarbiyalash, yoshga bog’liq xususiyatlari, yosh davrlari, psixologik xususiyatlari. kirish. maktabgacha ta’lim yoshidagi bolalarning muayyan bir yosh davriga xos bo’lgan anatomik, fiziologik (jismoniy) va psixologik xususiyatlar yosh xususiyatlari deb ataladi. ana shu yosh xususiyatlarni hisobga olgan holda ta’lim va tarbiya ishi tashkil etiladi. shunda bola rivojlanishiga tarbiya ta’siri kuchli bo’ladi. bolalarning tarbiyaga to’g’ri yondashish, uni muvaffaqiyatli o’qitish uchun bola rivojlanishidagi turli yoshdagi davrlariga xos xususiyatlarni bilish va uni hisobga olish muhimdir. chunki bola organizmining o’sishi ham, rivojlanishi ham, psixik taraqqiy etishi ham turli yosh davrlarida xilma-xil bo’ladi. abu ali ibn sino, yan amos komenskiy, k.d.ushinskiy, abdulla avloniylar ham bolani tarbiyalash zarurligini uqtirib o’tganlar. bolaning o’ziga xos xususiyatini hisobga olish juda murakkab. chunki bir xil yoshdagi bolalar ham psixik jihatdan turlicha bo’lishi mumkin. masalan, ko’rish va eshitish qobiliyati, faolligi, tez anglash, sust fikr …

2 / 5

tli ravishda quyidagi davrlarga bo’linadi: go’daklik (1 yoshgacha); ilk yosh (1-2 yosh); ilk yosh guruhi (2-3 yosh); kichik yosh (3-4 yosh); o’rta yosh (4-5 yosh); katta yosh (5-6 yosh); maktabga tayyorlov davri (6-7 yosh)1. ilk yosh davri bolalarining rivojlanishidagi o’ziga xosliklar. insonning rivojlanish davri ona qornidan boshlanadi. bola ona qornida to’qiz oy mobaynida juda tez rivojlanish jarayonini va murakkab taraqqiyot davrini o’taydi. bu davrda ham bola ma’lum darajada tashqi muhit ta’sirida bo’ladi. shuning uchun ham bu ta’sirning ijobiy bo’lishini ta’minlash lozim. go’dakning vazni tug’ilgan paytda 3,5 kg, bo’yi 50 sm bo’lgan bo’lsa, uch oylik davrida uning vazni taxminan 5 kg, bo’yi 60 sm, 6 oylik bo’lganda esa taxminan 7 kg, bo’yi 64 sm bo’ladi. bir yoshgacha bo’lgan davrda bolaning rivojlanishi asosan oila muhiti ta’sirida bo’lib, u ona suti bilan oziqlanishi lozim. bola bu davrda nutqqa ega bo’lmasa ham nutqni tushunish, anglash, harakatlarni idrok etish, oila a’zolarini tanish qobiliyatiga ega bo’ladi. …

3 / 5

iga amal qilishlari, shaxsan tarbiyaning samaradorligini ta’minlaydi. ilk yosh guruh (2-3 yoshli bolalar)ning rivojlanish xususiyatlari. bu davr o’ziga xos xususiyatlarga ega. bir yoshdan ikki yoshgacha bo’lgan davr mobaynida bolaning nutqi va o’zgalar tomonidan aytilgan so’zlarni tushunish qobiliyatlari jadal rivojlangan bo’lsa, 2-3 yoshga kelib, o’zgalar nutqiga taqlid qilish jarayoni boshlanadi, bola musiqa, badiiy so’z ta’siriga tez beriladi. shuning uchun ham unga xuddi shu davrdan boshlab she’rlar aytish hamda raqsga tushishni o’rgatish lozim. ularda kattalarga jo’r bo’lib qo’shiq aytish, musiqaga muvofiq harakat qilish, ohangni his etish ko’nikmasi shakllanadi. bu yoshdagi bolalarni bir joyga jamlaganda ular orasida o’zaro muloqotga kirishish ko’nikmalari shakllana boshlaydi. ta’lim- tarbiyaviy ishlar bolalarda shakllana boshlagan xuddi ana shu ko’nikmalarni rivojlantirishga va ularni malakalarga aylantirishga yo’naltirilmog’i lozim. kichik guruh (3-4 yoshli bolalar)ning rivojlanish xususiyatlari. bola 3 yoshga qadam qo’yganda jismoniy o’sishi bir qadar sekinlashadi. bu davrda uning og’irligi 14-15 kg., bo’yi 90-95 smga yetadi. bola jismonan ancha chiniqib, asab tizimi …

4 / 5

shg’ulotlar tizimini belgilab berishga yo’naltirilgan. o’rta guruh (4-5 yosh bolalar)ning rivojlanish xususiyatlari. bola to’rt yoshga yetgach, uning jismoniy o’sishi bir muncha jadallashadi, bu davr mobaynida bo’yi 105-108 sm gacha o’sadi, og’irligi esa 18-19 kg bo’ladi. bu davrda bolaning miyasi tez rivojlanadi. katta yarim sharlar po’stlog’ining faoliyati takomillashib boradi. boladagi asosiy harakatlarning rivojlanishida jiddiy-sifat o’zgarishlar sodir bo’ladi, ularni bajarishda tabiiylik ortib boradi, bolalarda qiyoslash ko’nikmasi shakllanadi. bu yoshdagi bolalarning nutqi ravon, xotirasi ancha teran, mustaqil fikrlash darajasi bir qadar rivojlangan bo’ladi. barcha harakat va faoliyatlarni o’zi mustaqil bajarishga intiladi. bu yoshda bola nihoyatda serharakat, o’yinqaroq, o’ta qiziquvchan bo’ladi. u har qanday tadbirga bajonidil qatnashadi. shuning uchun ham ularni to’g’ri ovqatlantirish, o’z vaqtida uxlatish, salomatligini muhofaza qilish, ruhiy holatini nazorat qilib borish, quvnoq kayfiyatda bo’lishini ta’minlash muhim ahamiyatga ega. ular bilan olib boriladigan mashg’ulotlarning mazmunini xuddi mana shunga yo’naltirish maqsadga muvofiqdir. katta guruh (5-6 yosh bolalar)ning rivojlanish xususiyatlari. bu davrda bolaning bo’yi …

5 / 5

nuqson bo’lgan taqdirda uning oldini olish choralarini ko’rish lozim. bu yoshdagi bolalarning so’z boyligining rivojlanishiga alohida e’tibor berish lozim. ularning nutqidagi so’zlar bolaning fikr ifodalash ehtiyojlarini to’la qondirishi kerak. bu davrda bolalarning matematik tafakkuri, hisoblash ko’nikmalarini rivojlanishi lozim. dastlabki iqtisodiy tushunchalarga ehtiyoj seziladi. bolaning faraz qilish qobiliyatini jadal rivojlantirishga alohida e’tibor qaratish maqsadga muvofiqdir. maktabga tayyorlov guruhi (6-7 yosh bolalar)ning rivojlanish xususiyatlari. bola hayotining yettinchi yilida undagi harakatlar ko’lami kengayadi va aniqlashadi, uning jismida harakatlarning o’zaro moslashuvi boshlanadi. 6-7 yoshli bolalar o’zini idora qilish va o’z harakatlarini nazorat qilish imkoniyatiga ega bo’la boshlaydi. bu yoshdagi o’g’il bolalarda mustaqil faoliyat ko’rsatish, tashabbuskorlik rivojlanadi hamda kattalar fikrini tinglash ishtiyoqi shakllanadi. bu davrda bolaning bo’yi 120 sm ga yetadi, og’irligi 22-24 kg bo’ladi. bu yoshda bola chiniqadi, qiziquvchan bo’ladi, o’z salomatligini nazorat qila oladi. uning idrok kuchi va tafakkuri jadal rivojlanadi, moddiy borliqni bilishga intila boshlaydi. bolalarda gigienik malakalar shakllana boradi. bolani maktabga …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "maktabgacha yoshdagi bolalarning rivojlanishi va talim-tarbiyasining oziga xosligi"

doklad to’g’ilova maftuna mavzu: maktabgacha yoshdagi bolalarning rivojlanishi va talim -tarbiyasining oziga xosligi. tayanch so’zlar: maktabgacha ta’lim yoshi, tarbiyalanuvchi, tarbiyalash, yoshga bog’liq xususiyatlari, yosh davrlari, psixologik xususiyatlari. kirish. maktabgacha ta’lim yoshidagi bolalarning muayyan bir yosh davriga xos bo’lgan anatomik, fiziologik (jismoniy) va psixologik xususiyatlar yosh xususiyatlari deb ataladi. ana shu yosh xususiyatlarni hisobga olgan holda ta’lim va tarbiya ishi tashkil etiladi. shunda bola rivojlanishiga tarbiya ta’siri kuchli bo’ladi. bolalarning tarbiyaga to’g’ri yondashish, uni muvaffaqiyatli o’qitish uchun bola rivojlanishidagi turli yoshdagi davrlariga xos xususiyatlarni bilish va uni hisobga olish muhimdir. chunki bola organizmining o’sishi...

Этот файл содержит 5 стр. в формате DOCX (18,8 КБ). Чтобы скачать "maktabgacha yoshdagi bolalarning rivojlanishi va talim-tarbiyasining oziga xosligi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: maktabgacha yoshdagi bolalarnin… DOCX 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram