raqamli axborotlarni kodlash

DOCX 5 pages 30.4 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 30.4 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

ma`ruza 11 axborotlarni kodlashtirish. reja: 1. raqamli axborotlarni kodlash 1. boshqaruv dasturlarining axborotlarini kodlash tayanch so`zlar: raqamli dasturli dastgohlar, klassifikatsiya, boshqarish, tizim, operator, sikl, datchik, dastur. raqamli axborotlarni kodlash raqamli dastur bilan boshqariladigan dastgohlarda ishlov berish raqamli dasturni tuzishda raqamli va harfli ishoralar tizimidan foydalaniladi. ushbu ishoralar kombinatsiyasi kod deyiladi. odatda kod raqamli, harfli hamda ishora qismlaridan tashkil topadi.boshqarish dasturi tarkibida uch turdagi axborotlar mavjud: 1) surilish haqidagi axborotlar; 2) texnologik axborotlar; 3) mantiqiy axborotlar. har bir axborot turi miqdor yoki raqam bilan yozilishi mumkin. raqamli axborotlarni kodlash uchun sonlarlarni yozishda maxsus raqamli belgilar yoki sanoq tizimlaridan foydalaniladi.sanoq tizimlari pozitsion va nopozitsion bo`lishlari mumkin. nopozitsion yoki birlik sanoq tizimi eng oddiy bo`lib, unda sonlarni yozish uchun faqat bitta ishora, ya`ni “1” ishorasidan foydalaniladi. sonning qiymati ishlatilgan ishoralar soniga teng bo`ladi. masalan: 510 = 111111; 1210 = 1111111111111 pozitsion sanoq tizimlarida har bir raqamning qiymati uni sondagi joylashuvi, ya`ni pozitsiyasiga bog’liq. …

2 / 5

0 195 = 1*102 + 9*101 + 5*100 762 = 7*102 + 6*101 + 2*100 uchlik sanoq tizimida tayanch sonlar 0, 1 va 2dan tashkil topadi, tizim asosi r=3. ikkilik sanoq tizimida tayanch sonlar ikkita bo`ladi (“0” va “1”), tizim asosi r = 2. ikkilik tizimida hamma sonlar tayanch sonlarning kombinatsiyasi tarzida hosil qilinadi. masalan, 5281 soni ikkilik tizimida yuqoridagi polinom asosida quyidagicha ifodalanadi: 528110 = 1*212 + 0*211 + 1*210 + 0*29 + 0*28 + 1*27 +0*26 + 1*25 + 0*24 + 0*23 + 0*22 + 0*21 + 1*20, ya`ni 5281 soni ikkilik sanoq tizimida teglik alomatining o`ng qismida ikki raqamining darajali hadlar ko`paytgichlaridan iborat bo`ladi. u quyidagi ko`rinishga ega bo`ladi: 1010010100001. natijada to`rt xonali o`nlik son o`n uch xonali ikkilik soniga aylandi. boshqa misol: 201210 = 1*210 + 1*29 + 1*28 + 1*27 + 1*26 + 0*25 + 1*24 + 1*23 + 1*22 + 0*21 + 0*20 = …

3 / 5

anoq tizimi ishlatiladi. ikkilik-o`nlik tizimi shuning bilan qulayki, unda o`nlik tizimga xos bo`lgan foydalanishning qulayligi bilan hisoblashning ikkilik tizimining tejamligi mujassamlashgan. kodlashda birlik, o`nlik, yuzlik, minglik hokazo sonlarning kodlanishi ikkilik tizimida alohida-alohida yoziladi. masalan, 43275 soni ikkilik-o`nlik tizimda quyidagi ko`rinishda bo`ladi: 4 3 2 7 5 0100 0011 0010 0111 0101 misoldan ko`rinib turibdiki, ikkilik-o`nlik tizimida har bir o`nlik had uchun to`rtta ikkilik xona kerak bo`ladi. amaliyotda ikkilik o`nlik-tizimlardan foydalanish uchun bir necha raqamli kodlar ishlab chiqilgan. bunga misol qilib “8-4-2-1”, “2-4-2-1”, “5-1-2-1” kodlarni keltirish mumkin. quyida 5238 sonini mazkur kodlarda yozilishi berilgan. kod “8-4-2-1” har bir o`nlik xona uchun alohida satr ajratiladi ○ ● ○ ● minglar (5) ○ ○ ● ○ yuzlar (2) ○ ○ ● ● o`nlar (3) ● ○ ○ ○ birlar (8) kod “2-4-2-1” ○ ● ○ ● minglar (5) ○ ○ ● ○ yuzlar (2) ○ ○ ● ● o`nlar (3) ● ● ● …

4 / 5

gilanishi ishoraning ma`nosi perfolenta yo`llari 8 7 6 5 4 tr 3 2 1 ● ● ○ 0 nol’ ● ● ● ○ ● 1 bir ● ● ● ○ ● 2 ikki ● ● ○ ● ● 3 uch ● ● ● ○ ● 4 to`rt ● ● ○ ● ● 5 besh ● ● ○ ● ● 6 olti ● ● ● ○ ● ● ● 7 etti ● ● ● ● ○ 8 sakkiz ● ● ● ○ ● 9 to`qqiz ● ● ○ ● ● % dastur boshlanishi ● ● ○ ● ● + plyus ● ● ○ ● ● - minus ● ● ● ○ ● ● ● / kadrni o`tkazib olish ● ○ ● a x o`qi atrofida aylanish ● ○ ● b y o`qi atrofida aylanish ● ● ○ ● ● c z o`qi atrofida aylanish ● ○ ● d surishning uchinchi funktsiyasi …

5 / 5

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "raqamli axborotlarni kodlash"

ma`ruza 11 axborotlarni kodlashtirish. reja: 1. raqamli axborotlarni kodlash 1. boshqaruv dasturlarining axborotlarini kodlash tayanch so`zlar: raqamli dasturli dastgohlar, klassifikatsiya, boshqarish, tizim, operator, sikl, datchik, dastur. raqamli axborotlarni kodlash raqamli dastur bilan boshqariladigan dastgohlarda ishlov berish raqamli dasturni tuzishda raqamli va harfli ishoralar tizimidan foydalaniladi. ushbu ishoralar kombinatsiyasi kod deyiladi. odatda kod raqamli, harfli hamda ishora qismlaridan tashkil topadi.boshqarish dasturi tarkibida uch turdagi axborotlar mavjud: 1) surilish haqidagi axborotlar; 2) texnologik axborotlar; 3) mantiqiy axborotlar. har bir axborot turi miqdor yoki raqam bilan yozilishi mumkin. raqamli axborotlarni kodlash uchun sonlarlarni yozishda maxsus raqam...

This file contains 5 pages in DOCX format (30.4 KB). To download "raqamli axborotlarni kodlash", click the Telegram button on the left.

Tags: raqamli axborotlarni kodlash DOCX 5 pages Free download Telegram