badiiy ijod usullari

DOC 57.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662848113.doc badiiy san’atlar (davomi) badiiy ijod usullari reja: badiiy asar poetikasi badiiy asar pafosi badiiy asar mavzusi badiiy g`oya badiiy asar kompozitsiyasi badiiy obraz prototip xarakter badiiy ijod usullari badiiy asar sujeti tip badiiy asar poetikasi badiiy asar poetikasi deganda asarning tuzilishi, sujet va kompozitsiyasi, til xususiyatlari, hikoya qilish yo`sini, ifoda tarzi, tasvir usullari va vositalari, ohangi va umuman, uning badiiy olami tushuniladi. “poetika” so`zi yunoncha bo`lib, “san`at, badiiyat” kabi ma`nolarni anglatadi. (n.karimov v b. “adabiyot”. 11-sinf uchun darslik. –tosh., 2004. 122-b.) badiiy asar pafosi pafos (yun. “hissiyot”, “ehtiros”, “iztirob”) yozuvchini maftun etgan va butun asarga singib ketgan undagi badiiy tasvirning yo`nalishini belgilab beradigan jo`shqin tuyg`u, g`oya, his-hayajondir. (q.yo`ldoshev va b. “adabiyot”. 9-sinf uchun darslik-majmua. –tosh., 2006. 384-b) badiiy asar mavzusi mavzu yozuvchini hayajonga solgan va qo`liga qalam olishga majbur etgan hayotiy materialdir. u odatda yozuvchi yortimoqchi bo`lgan ijtimoiy yoki axloqiy muammo bilan birga tug`iladi. badiiy g`oya g`oya – asarning …

si qo`llaniladi. ko`pincha asaradagi epizodik obrazlar personajlar deb yuritiladi. obraz esa keng ma`noda ijodkorning fikr-tuyg`ulari singdirilgan hayot manzarasi, tor ma`noda esa badiiy asarda aks ettirilgan inson siymosidir. badiiy adabiyotda aks ettirilgan inson obrazi adabiy asar qahramoni deb ham yuritiladi. (n.karimov v b. “adabiyot”. 11-sinf uchun darslik. –tosh., 2004. 86-b.) badiiy adabiyotda insonning aniq shaxs qiyofasida yaratilgan, qyni paytda, badiiy umumlashma xususiyatlariga va hissiy ta`sir kuchiga ega bo`lgan surati badiiy obraz deyiladi. (q.yo`ldoshev va b. “adabiyot”. 7-sinf uchun darslik. –tosh., 2005. 162-b) obrazlar turli xil bo`ladi. 1. realistik obrazlar – hayot haqiqatiga monand obrazlar. m.: otabek, yo`lchi, saida. 2. romantik obrazlar – hayotda aynan bo`lmagan, ammo bo`lishi orzu qilingan obrazlar. m.: farhod, bahrom. 3. xayoliy-fantastik obrazlar – haddan tashqari bo`rttirilgan, ilohiylashtirilgan, mo`jizaviy xarakterga ega bo`lgan obrazlar. m.: alpomish, rustam, suhrob, oshiq g`arib. 4. afsonaviy obrazlar – butunlay xayoliy bo`lib, ular bitmas-tuganmas kuch-qudratga, yuksak fazilatlarga ega bo`ladi. dev, ajina, kenja botir. 5. …

voqealar zanjirida bir-ikki o`rindagina qatnashib, keyin tushib qoladigan obrazlar. m.: mashhoq, rahmat, ziyo shohichi. 11. tragik obrazlar – fojialardagi obrazlar, ular haqiqatan tarixiy shaxs, qadimgi afsona, rivoyat, ikoyalarda tasvirlangan qahramon yoki muallif badiiy tafakkurining mahsuli sifatidagi to`qima obraz ham bo`lishi mumkin. tragik obraz zamirida hayot haqiqatiga asoslangan badiiy haqiqat yotadi, ular keskin, beayov, murosasiz kurashni boshdan kechiradilar. m.: edip, lir, romeo, otella, dizdemona, qo’chqor, temir xotin. prototip prototip (yun. “ilk”, “dastlabki nuqta”, “nishona”) badiiy umumlashtirilgan obraz, tip yaratishga asos, manba bo`lgan, hayoti va xarakteri yozuvchi tomonidan asar qahramoni to`g`risida mujassamlashtirilgan haotdagi kishi, aniq shaxs. xarakter xarakter (yun. “xususiyat, belgi) obrazning mukammallashgan ko`rinishi, turli xususiyatlari aniq ko`rinib turgan, yakka xususiyatlari kashf etilgan shaklidir. xarakter qahramonning muhim xususiyatlarini aniqlaydigan asosiy belgilar majmui hisoblanadi. adabiy qahramonga mansub ichki fe’l-atvor, fazilatlar, xususiyatlar birligi qahramonning fikrlash tarzi, tabiati, his-tuyg`ularining ma`naviy-axloqiy belgilarning namoyon bo`lishidagi o`ziga xosliklar; badiiy asarda harakat qiluvchi kishining, personajning individualligini ifodalovchi shaxs o`zligi …

anadi. badiiy asar sujeti sujet (fr. “narsa, mazmun, mavzu”) – badiiy asarlarning bevosita mazmunini tashkil etgan, o`zaro bog`langan va rivojlanib boruvchi hayotiy voqealar tizimi. sujet xarakter bilan voqealar o`rtasidagi munosabatni ifodalaydi. u quyidagilardan tashkil topadi: 1. ekspozitsiya (lot. “tushuntirish”) – sujetning kirish, boshlanish qismi, voqealar yuz beruvchi o`rin-joy, asar qahramonlarining xarakterini shakllantiruvchi ijtimoiy muhit va shart-sharoitlar tasviri. 2. konflikt (lot. “ixtilof, to`qnashuv”) – asar sujeti asosida ytgan hayotiy ziddiyat, u dramatizmni kuchaytiradi, voqealar rivojiga turtki va keskinlik beradi. 3. tugun – badiiy asarda voqea va qahramonlar o`rtasidagi ziddiyatning, asosiy voqealarning boshlanishi, badiiy asar sujetida ziddiyatlarning paydi bo`lishi, boshlanishiga sabab bo`luvchi voqea. tugun ekspozitsiyadan o`sib chiqadi. 4. voqea rivoji – tugundan so`ng voqealarning kuchayib, keskinlashib borishi. 5. kulminatsiya (lot. “cho`qqi”) – badiiy asardagi voqealar rivojining eng oliy nuqtasi, yuksak cho`qqisi, ish-harakat va kurashning g`oyat keskinlashgan o`rni. 6. yechim – badiiy asar asosida yotgan ziddiyatning hal etilishi, xarakterlar kurashining yakunlanishi. 7. epilog …

diy oqim sifatida badiiy asarda xarakter va voqealarni o’z ko’rinishida ko’rsatish demakdir. realist adiblar quyidagilar: u.shekspir, o.balzak, l.tolstoy, f.dostoyevskiy, m.sholoxov, a.qodiriy, oybek, a.qahhor va boshq. 3. klassitsizm (lot. “namuna, ibrat”) – realizmning o`ziga xos bir ko`rinishi. uning vakillari o`tmish antik adabiyotining eng nodir asarlarini o`zlari uchun klassik namunalar hisoblab, o`shalarga o`xshagan asarlr yozishga intilganlar. ular adabiyotda hamma narsalar aniq va qat`iy qoida asosida tasvirlanishi shart, “adabiyot saroy va shahar uchun yaratilishi kerak”, deb hisoblaganlar va janrlarni tabaqalashtirganlar. 4. sentimentalizm (fr. “hissiyot, his qilish”). bu oqim xviii asr o`rtalarida angliyada feodalizm sarqitlariga qarshi kurashni, oddiy kishilarning olijanobligini, qalbini tasvir markaziga olgan. sentimentalizm oddiy qahramonlar qismatini har qanday kitobxonni achintiradigan tarzda tasvirlaydi. 5. modernizm (fr. “yangi, zamonaviy”). u xx asr boshlarida yevropada yuzaga kelgan. modern adabiyotda hayot haqiqatiga rioya qilish muhim hisoblanmaydi. modern yozuvchilar uchun tasvirning hayotdagiga, borliqdagiga o`xshashi shart emas, balki odamning ichki olamini, ruhiy kechinmalarini aks ettirishi muhim sanaladi. benda …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "badiiy ijod usullari"

1662848113.doc badiiy san’atlar (davomi) badiiy ijod usullari reja: badiiy asar poetikasi badiiy asar pafosi badiiy asar mavzusi badiiy g`oya badiiy asar kompozitsiyasi badiiy obraz prototip xarakter badiiy ijod usullari badiiy asar sujeti tip badiiy asar poetikasi badiiy asar poetikasi deganda asarning tuzilishi, sujet va kompozitsiyasi, til xususiyatlari, hikoya qilish yo`sini, ifoda tarzi, tasvir usullari va vositalari, ohangi va umuman, uning badiiy olami tushuniladi. “poetika” so`zi yunoncha bo`lib, “san`at, badiiyat” kabi ma`nolarni anglatadi. (n.karimov v b. “adabiyot”. 11-sinf uchun darslik. –tosh., 2004. 122-b.) badiiy asar pafosi pafos (yun. “hissiyot”, “ehtiros”, “iztirob”) yozuvchini maftun etgan va butun asarga singib ketgan undagi badiiy tasvirning yo`nalishini belgilab berad...

DOC format, 57.0 KB. To download "badiiy ijod usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: badiiy ijod usullari DOC Free download Telegram