liderlik nazariyalari

DOCX 36 pages 59.6 KB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 59.6 KB

File type DOCX

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

mavzu: liderlik nazariyalari kurs ishi mundarija kirish.............................................................................................................3. i bob guruhlarda rahbarlik va liderlik 1.1 guruhlarda rahbarlik va liderlik 1.2 boshqaruv psixologiyasining sotsial psixologik jihatlari ii bob liderlik xususiyatlari nazariyasi. 2.1 liderlik uslublari haqida tushuncha 2.2 rahbarlik sifatlari xulosa....................................................................................................... 32 adabiyotlar ro’yxati. .....................................................................................34 i bob guruhlarda rahbarlik va liderlik oxirgi yillarda inson omiliga e`tiborning ortib borishi munosabati bilan boshqaruv psixologiyasi masalalariga ham qiziqish kuchaydi. shu asosda psixologiyaning maxsus bo`limi boshqarish psixologiyasi paydo bo`ldi. boshqaruv psixologiyasi psixologiyaning shunday tarmog’iki, u boshqaruv faoliyati bilan bog’liq bo’lgan muammolarni, shaxsni va shaxslar guruhi tomonidan boshqa guruhlar faoliyatini samarali tashkil etish va birgalikdagi faoliyatni amalga oshirishning psixologik mexanizmlarini o’rganadi. sotsial psixologiya boshqaruv masalalariga e’tiborini qaratganda, eng avvalo, ushbu faoliyatning samaradorligini, u orqali rahbarning ta’sir ko’lamini o’rganadi. masala ochiq tarzda quyidagicha qo’yiladi: boshqaruvchi yoki rahbar o’z faoliyatida qanday omillardan va qay darajada omilkorona foydalanmoqda, uning “ta’sir kuchi” tom ma’noda ijtimoiymi yoki iqtisodiymi? lo’nda qilib aytganda, bu rahbarning …

2 / 36

uchun faqat moddiy rag’batlantirish usullaridan foydalanadi. kimga qay biri ma’qulligiga qarab, ba’zan xodimning ishga, burchga va mas’uliyatga munosabatini bilsa bo’ladi. shunday qilib, boshqaruv jarayonining o’zida ikki mihim jabhani farqlash mumkin: 1. ijtimoiy jabha – bu boshqaruvda asosan ma’murchilik yo’lini nazarda tutadi. rahbar faqat ma’muriyat a’zosi, uning yetakchisi sifatida idrok etiladi. bunday rahbar tashkilot yoki muassasada boshqaruv apparati bo’lishi shart bo’lganligi bois mavjud bo’lib, uning xodimlar bilan o’zaro muloqoti ahamiyatga ega emas. xodimlar bunday sharoitda “falon yerda ishlayman” degan iborani ko’proq ishlatishadi; 2. psixologik jabha – bu xodimlar tomonidan rahbarning yetakchiligi, ish-faoliyat mobaynida orttirgan obro’si, nufuzi orqasidan ularga ta’sir ko’rsata olish qobiliyatini nazarda tutadi. xodimlar o’zaro “men falonchi rahbar bilan ishlayman” iborasini mamnuniyat bilan ta’kidlashadi. [5] guruhlarda rahbarlik va liderlik psixologik adabiyotlarda “rahbar”, “lider”-“yetakchi”, “boshliq” kabi atamalar deyarli sinonim sifatida ishlatiladi. aslida psixologik nuqtai nazardan, bu tushunchalarda muayyan farqlar va umumiylik bor. umumiylik shundaki, har biri kimningdir kimlar ustidan hukmronligini, ustun …

3 / 36

moni yechish bilan bog’liq qiyin vaziyatda lider boshqalarga nisbatan o’zining ilg’orligi, peshqadamligi bilan ajralib turadi. “rahbar” esa ko’proq shaxsning u boshchilik qilayotgan jamoadagi faoliyatga aloqadorligini, uning rasmiy mavqeini bildiradi. shuning uchun ham har doim ham lider bilan rahbar bir shaxs bo’la olmaydi. rahbarlar bir-birlaridan nimasi bilan farq qiladi, degan savol o’rinli. ular asosan odamlar bilan ishlash, ularga ta’sir ko’rsatish va ishni tashkil etish mahoratiga ko’ra farqlanadilar. shunga bog’liq ravishda fanda boshqaruvning bir necha uslublarini farqlab, o’rganishadi. “lider” va “rahbar” tushunchalari o’rtasidagi farqlar haqida b.d. parigin shunday yozadi: · lider asosan guruhdagi shaxslararo munosabatlarni boshqarsa, rahbar — shu guruhdagi rasmiy munosabatlarni boshqaradi; · liderlik kichik guruhlargagina xos bo’lgan hodisa bo’lsa, rahbarlikning haq-huquqlari katta guruhlar doirasida ham sodir bo’lishi, amalga oshirilishi mumkin; · agar liderlik stixiyali, betartib jarayon bo’lsa, rahbarlik maqsadga qaratilgan, jamiyatda ishlab chiqilgan normalar, tartiblar asosida saylovlar oqibatida sodir bo’ladigan hodisadir; · liderlik rahbarlikka nisbatan vaqtinchalik hodisa bo’lib, guruh a’zolarining …

4 / 36

atik nazariya birinchisi ''liderlik sifatlari nazariyasi"dir yoki xarizmatik nazariya. uning mohiyati shuki, hamma ham lider bula olmaydi, ayrim shaxslarda shunday sifatlar yig’indisi tug’ma mavjud bo’lib, ular uning guruhda lider bo’lishini ta’minlaydi. masalan, 1940 yilda amerikalik k.berd 79 sifatdan iborat bo’lgan liderlik qirralari ro’yxatini tuzdi. bu ro’yxatda jumladan tashabbuskorlik, muloqotga kirisha olish, yumor hissi, o’ziga ishonch, tez va aniq qarorlar qabul qila olish, tashkilotchilik kabi sifatlar bor edi. lekin bu nazariyaning xatoligi shunda ediki, birinchidan, u yuqoridagi sifatlar qanday qilib namoyon bo’ladi-yu, qanday shakllanishini tushuntirib bera olmadi, ikkinchidan, so’roqlar mobaynida birorta sifat ham mutlaq ko’p marta qayd etilmadi. vaziyatga bog’liqlik nazariyasi ikkinchi nazariya liderlikning vaziyatga bog’liqligi nazariyasidir. bu yerdagi asosiy g’oya — lider vaziyatning mahsuli degan g’oyadir. har bir odamda liderlik sifatlari bor, lekin ayrim vaziyatlar ayrim shaxslarning o’zlarini ko’rsatishlari, lider bo’lishlari uchun qulay hisoblanadi. sintetik nazariya yuqoridagi ikki nazariyani tanqid qilish natijasida paydo bo’lgan uchinchi nazariya liderlikning sintetik nazariyasidir. bu …

5 / 36

b turadigan fazilatlar bo‘lsa, bu fazilatlarni ajratib ko‘rsatish mumkin, degan ishonch edi. biroq, bunday ro'yxatni tuzishning iloji bo'lmadi. turli tadqiqotchilar tomonidan "liderlik" deb atalgan 79 xususiyatdan iborat ro'yxat birinchi marta 1940 yilda amerikalik psixolog k. berd tomonidan tuzilgan. shunga qaramay, bu ro'yxatdagi belgilarning hech biri turli ro'yxatlarda mustahkam o'rin tutmagan. masalan, ularda atigi 5% xususiyatlar to'rt marta, 4% - uch marta, 26% - ikki marta, 65% - bir marta nomlangan. shubhasiz, tadqiqotchilarning shaxsiy g'ayrioddiyligi ularning etakchi sifatidagi fazilatlarni tanlashiga ta'sir ko'rsatdi. ”ijtimoiy psixologiya. universitetlar uchun darslik r. mokshantsev, a. mokshantseva bu nazariya fanda 50-60 yil davomida keng tarqaldi. 20c. uning asosiy qoidalari: "xususiyatlar nazariyasi" ning asosiy g'oyasi etakchilikni "ishontirish san'ati, olijanoblik, tavakkalchilik, g'ayrat, xolislik, iroda kuchi, jasorat, halollik kabi etakchining o'ziga xos xususiyatlaridan kelib chiqadigan hodisa" deb tushunishdir. adolat, samimiylik va boshqalar». ijtimoiy psixologiya, ed. a.l.juravleva m., 2002. agar m.veber va e.troelxlarning sotsiologik kontseptsiyalarini ko'rib chiqsak, u holda yuqoridagi xususiyatlar …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "liderlik nazariyalari"

mavzu: liderlik nazariyalari kurs ishi mundarija kirish.............................................................................................................3. i bob guruhlarda rahbarlik va liderlik 1.1 guruhlarda rahbarlik va liderlik 1.2 boshqaruv psixologiyasining sotsial psixologik jihatlari ii bob liderlik xususiyatlari nazariyasi. 2.1 liderlik uslublari haqida tushuncha 2.2 rahbarlik sifatlari xulosa....................................................................................................... 32 adabiyotlar ro’yxati. .....................................................................................34 i bob guruhlarda rahbarlik va liderlik oxirgi yillarda inson omiliga e`tiborning ortib borishi munosabati bilan boshqaruv psixologiyasi masalalariga ham qiziqish kucha...

This file contains 36 pages in DOCX format (59.6 KB). To download "liderlik nazariyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: liderlik nazariyalari DOCX 36 pages Free download Telegram