amaliy mashg'ulotlar bajirish uchun uslubiy ko'rsatma

DOCX 36 стр. 1,0 МБ Бесплатная загрузка

36 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,0 МБ

Тип файла DOCX

Страницы 36

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 36

o`zbekiston respublikasi oliyva o`rta maxsus ta`lim vazirligi buxoro muhandislik - texnologiya instituti «sanoat ekologiyasi»kafedrasi “hayot faoliyati xavfsizligi” fanidan amaliy mashg’ulotlarni bajarish uchun uslubiy ko`rsatma buxoro – 2021 tuzuvchi: katta o`qituvchi zaripova m.d. taqrizchi: “tjbakt” kafedrasi dotsenti soliyeva o.k. № ____ sonli «______» «________________»2020 yil «sanoat ekologiyasi» kafedrasi yig’ilishida tasdiqlangan. institut uslubiy kengashi yig`ilishining 2020 yil “___” ____________ №___ bayonnomasida chop etishga tavsiya qilingan ushbu amaliy mashg’ulotlar o`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi tomonidan tasdiqlangan. “hayot faoliyati xavfsizligi” fani o`quv dasturiga asosan yozilgan bo`lib, barcha mutaxassisliklarning bakalavrlari uchun mo`ljallangan. amaliy mashғulot №1 fanining asosiy tushunchalari mohiyati; xavf turlarini, ularni guruhlash va identifikatsiyalash ishning maqsadi: xavflar va ularni tasnifi, nomenklaturasi, asosiy manbalari, identifikatsiyasilash tartibi, sodir bo`lish yo`llari (ssenariylari)ni aniqlash va batafsil tavsiflashni o`rganish va ulardan pedagogik amaliyotda foydalanish malakasini hosil qilish. avariyalar xavfini har tomonlama baholash avariyalarni yuzaga kelish sabablari (texnik qurilmalarning buzilishi, xodimlarning xatolari, tashqi ta`sirlar) va ularning rivojlanish …

2 / 36

(kombinatsiyasi) ko`rinishida ifodalanadi. quyida xavf asosiy miqdor ko`rsatkichlarining qisqacha tavsiflari berilgan. 1. texnik qurilmalarning buzilib qolishi bilan boғliq xavf-xatarlarni tahlil qilishda texnik xavf ajratiladi. texnik xavf ko`rsatkichlari tegishli ishonchlilik nazariyasi usullari yordamida aniqlanadi. 2. xavf-xatarlarning eng ko`p ishlatiladigan tavsiflaridan biri individual xavf hisoblanadi. individual xavf — o`rganilayotgan xavf-xatar omillari ta`siri natijasida alohida individuum (inson)ning shikastlanish chastotasi. umumiy holatda miqdor (son) jihatdan individual xavf muayyan vaqt mobaynida jabrlangan insonlar sonining xavf ostida bo`lganlarning umumiy soniga nisbati bilan ifodalanadi. ob`ekt atrofidagi hudud bo`ylab xavfning taqsimlanishini hisoblash («xavfni xaritalash»)da individual xavf potentsial hududiy xavf (quyiga qaralsin) va insonning xavfli omillar ta`siri hududida bo`lishi ehtimoli bilan aniqlanadi. individual xavf ko`pincha individuumning malakasi va uning xavfli vaziyatda xatti-harakatlarga tayyorligi va himoyalanganligi bilan belgilanadi. individual xavf, odatda, har bir kishi uchun emas, balki turli xavfli hududlarda taxminan bir xil vaqt mobaynida bo`ladigan va bir xil himoya vositalaridan foydalanadigan kishilar guruhi uchun aniqlanishi lozim. individual xavfni ob`ekt …

3 / 36

aqt mobaynida ushbu joyda inson bo`ladi). potentsial xavf xavfli ob`ekt odam ko`p joyda yoki odamsiz sahroda joylashganligiga qaramaydi va keng interval doirasida o`zgarishi mumkin. potentsial xavf, nomidan kelib chiqqan holda, ushbu joyda joylashgan konkret ta`sir ob`ektlari (retsipientlar) uchun mumkin bo`lgan maksimal xavf potentsialini ifodalaydi. odatda, potentsial xavf yirik avariyalarda ijtimoiy va individual xavflarni baholash uchun foydalaniladigan oraliq xavf o`lchovi hisoblanadi. o`rganilayotgan hududda potentsial xavf va aholining taqsimlanishi aholi uchun ijtimoiy xavfni miqdoriy baholash imkonini beradi. buning uchun har bir ssenariyda har qaysi xavf-xatar manbasidan shikastlanganlar soni aniqlanishi va shundan keyin u yoki bu darajada jabrlangan insonlar soni belgilangani (n)ga nisbatan ko`p bo`lgan hodisalar chastotasi (f)ning ushbu belgilangan insonlar soniga boғliqligi aniqlanishi kerak (ijtimoiy xavf). 4. ijtimoiy xavf avariyalarning ko`lami va ehtimoli (chastotasi)ni tavsiflaydi va yo`qotishlar (zarar)ni taqsimlash funktsiyasi yordamida aniqlanadi. ushbu funktsiya f/n-egri chiziғi (farmer egri chiziғi) deb ataladi. umumiy holatlarda, tahlil vazifalaridan kelib chiqqan holda, n ostida jabrlanganlarning umumiy …

4 / 36

sharoitlardan kelib chiqqan holda hal qilinishi lozim. 5. ob`ekt xavfining boshqa miqdoriy integral o`lchovi — bu jamoaviy xavfdir. jamoaviy xavf muayyan vaqt mobaynida ob`ektda avariyalar natijasida taxmin qilinayotgan jabrlanganlar sonini belgilab beradi. 6. sanoat xavfsizligini iqtisodiy tartibga solish va suғurtalash maqsadlari uchun qiymat yoki natural ko`rsatkichlardagi statistik taxmin qilinayotgan zarar xavfning muhim ko`rsatkichi hisoblanadi (zararning matematik taxmini yoki muayyan davr ichida zarar etkazilishi ehtimollarining ushbu zararlarning tegishli o`lchamlariga ko`paytmalari yiғindisi). nazorat savollari 1. xavflar va ularni tasnifi, tasomoniyasi, nomenklaturasi haqida fikr bildiring. 2. xavflar asosiy manbalari, identifikatsiyalash tartibini vazifasi nimadan iborat? 3. avariyalar va halokatlarni sodir bo`lish yo`llari (ssenariylari)ni aniqlash va batafsil tavsiflash tartibi qanday? 4. ijtimoiy xavf va yo`qotishlar (zarar)ni taqsimlash funktsiyasini izohlang. 5. potentsial hududiy xavf nima? foydalanilgan adabiyotlar va axborot resurslari 1.v. g. eremin, v. v. safronov i dr. obespechenie bezopasnosti jiznedeyatel’nosti v mashinostroenii: uchebnoe posobie dlya vuzov. – m.: mashinostroenie, 2.bezopasnost’ jiznedeyatel’nosti: uchebnik dlya vuzov /s.v. …

5 / 36

iqtisodiy va ijtimoiy xavflar va ulardan muhofazalanish masala va muammolarini o’rganish ishning maqsadi: xavflardan himoyalash printsiplari, texnik, tashkiliy, iqtisodiy, ijtimoiy va ekologik tadbirlar, usullari va vositalar o`rganish va samarali tanlash ko`nikmasini shakllantirish. xavfsizlik umumiy nazariyasi strukturasida printsiplar va usullar evristik va uslubiy rol’ o`ynaydi, xamda o`rganilayotgan fan soxasi bilan bog’langanligi haqida to`la tushuncha beradi. printsiplarning ahamiyati xaqida fransuz faylasuf-materialisti gel’vetsiy (1715-1771) shunday yozgan: «ayrim printsiplarni bilish ayrim omillarni bilmaslikni engil to`ldiradi». xavfsizlikni ta`minlash usul va printsiplari boshqa umumiy usullardan farq qilgan holda dialektika va logikaga tegishlidir. printsiplar va usullari ma`lum miqdorda o`zaro bog’liqdir. xavfsizlikni ta`minlash vositalari keng ma`noda bu konstruktiv, tashkiliy, iqtisodiy bo`lib, usul va printsiplarni aniq ro`yobga chiqarishga xizmat qiladi. printsiplar, metodlar va vositalar xavfsizlikni ta`minlashning logik bosqichlaridir. ularni tanlash faoliyatning aniq sharoitiga, xavf darajasiga, bahosiga va boshqa ko`rsatgichlarga bog’liq bo`ladi. 1. xavfsizlikni ta`minlash printsiplari xavfsizlikni ta`minlash o`z ichiga murakkab jarayonni oladi va uni elementar tashkil etuvchi dastlabki xolatlar, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 36 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "amaliy mashg'ulotlar bajirish uchun uslubiy ko'rsatma"

o`zbekiston respublikasi oliyva o`rta maxsus ta`lim vazirligi buxoro muhandislik - texnologiya instituti «sanoat ekologiyasi»kafedrasi “hayot faoliyati xavfsizligi” fanidan amaliy mashg’ulotlarni bajarish uchun uslubiy ko`rsatma buxoro – 2021 tuzuvchi: katta o`qituvchi zaripova m.d. taqrizchi: “tjbakt” kafedrasi dotsenti soliyeva o.k. № ____ sonli «______» «________________»2020 yil «sanoat ekologiyasi» kafedrasi yig’ilishida tasdiqlangan. institut uslubiy kengashi yig`ilishining 2020 yil “___” ____________ №___ bayonnomasida chop etishga tavsiya qilingan ushbu amaliy mashg’ulotlar o`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi tomonidan tasdiqlangan. “hayot faoliyati xavfsizligi” fani o`quv dasturiga asosan yozilgan bo`lib, barcha mutaxassisliklarning bakalavrlari uchun mo...

Этот файл содержит 36 стр. в формате DOCX (1,0 МБ). Чтобы скачать "amaliy mashg'ulotlar bajirish uchun uslubiy ko'rsatma", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: amaliy mashg'ulotlar bajirish u… DOCX 36 стр. Бесплатная загрузка Telegram