oktabr to‘ntarishidan so‘ng o‘zbekiston hududida davlat va huquq

DOC 108,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1557205636_74282.doc oktabr to‘ntarishidan so‘ng o‘zbekiston hududida davlat va huquq reja: 1. xx asr boshlarida o‘rta osiyo hududida davlat va huquq 2. tassrning tashkil topishi va uning siyosiy tuzumi. 3. xorazm xalq sovet respublikasining siyosiy tuzumi xx asr boshlarida o‘rta osiyo hududida davlat va huquq chor rossiyasida 1917-yilda yuz bergan fevral inqilobi va oktabr davlat to‘ntarishlari yangi hokimiyatni vujudga keltirdi. oktabr oyida sotsialistik to‘ntarishning amalga oshirilishi va sovetlar hokimiyatining o‘rnatilishi chekka o‘lkalardagi norozilik harakatlarining yanada kuchayishiga sabab bo‘ldi. inqilobdan so‘ng turkistonda hokimiyatga da’vogarlik qilganlarni uch guruhga bo‘lish mumkin: 1) rossiya muvaqqat hukumatining turkistondagi siyosiy vakili; 2) inqilobdan so‘ng tashkil etilgan milliy-siyosiy kuchlar («sho‘roi-islomiya» va boshq.); 3) o‘lka sovetiga birlashgan barqaror bo‘lmagan boshqa kuchlar. bu vaziyatda, bir tomondan, milliy tashkilotlarning mavqei kuchli bo‘lgan bo‘lsa, ikkinchi tomondan, ular hali bolsheviklar kabi yo‘lboshchilik darajasiga ko‘tarila olmagan edi. shunga qaramasdan, ular hokimiyat tizimida o‘zlarining ma’lum o‘rinlari bo‘lishiga da’vogarlik qilardi. lekin, butun hokimiyatni qo‘lga olishga botina …
2
il-kesil davlat tashkil etilishi ta’kidlanib, muvaqqat kengash tuzildi. qurultoy tomonidan ishlab chiqilgan rezolyutsiyada turkiston o‘lkasida yashovchi barcha millatlarning o‘z taqdirini o‘zi hal qilish huquqi belgilanib, turkiston – rossiya federativ-demokratik respublikasi tarkibidagi hududiy-muxtor respublika deb e’lon qilindi. turkiston ta’sis majlisiga turkiston muxtoriyati shaklini belgilash huquqi berildi. o‘lkani boshqarish va uning tuzilishi bo‘yicha quyidagilar taklif etildi: 1) muxtoriyatning oliy organi – turkiston xalq (milliy) majlisi; 2) ta’sis majlisiga saylovning o‘ziga xos (proporsional) alohida tizimini yo‘lga qo‘yish; 3) muxtoriyatning oliy organlariga rossiya vakillari va aksincha, rossiya oliy organlariga muxtoriyat vakillaridan kiritish hamda turkiston muxtoriyati qonunlari rossiya federatsiyasi qonunlari hamda shariat normalari asosida qabul qilinishi taklif etilgan; 4) turkiston muxtoriyati o‘zining qurolli kuchlari, militsiyasi, prokuraturasiga ega bo‘lishi, qarshi tashqi tajovuz sodir bo‘lgan taqdirda o‘z o‘zidan rossiya harbiy qo‘mondonligi ixtiyoriga o‘tish va boshq. xalq komissarlari sovetining butun hokimiyatini turkiston muvaqqat hukumati qo‘liga to‘laligicha topshirish talabi o‘lkada yakka hokimiyat o‘rnatmoqchi bo‘lgan bolsheviklarni jiddiy sarosimaga solib qo‘ydi. …
3
klar hukmronligiga barham berilganidan so‘ng mustaqil turk islom respublikasini tashkil qilish bo‘lgan. nizomnomaning umumiy mazmunidan kelib chiqib shuni qayd etish joizki, bu davlat boshqaruv shakliga ko‘ra prezidentlik, davlat tuzilish shakli bo‘yicha unitar, siyosiy rejim nuqtai nazaridan demokratik respublika bo‘lishi kerak edi. mafkura sohasida esa bu respublikada islom dini hukmronlik mavqeini egallashi ko‘zda tutilgan (shu davrdagi rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra turkiston aholisining 95 foizini musulmonlar tashkil qilgan). diniy tolerantlik aks ettirilgan. nizomnomada turkistonda yashovchi barcha xalqlarning nufuzi, dini va mazhabidan qat’i nazar ularning milliy va diniy urf-odatlari, marosimlari, an’analarini amalga oshirish va ularga rioya qilish, milliy madaniyatini rivojlantirish, o‘z ona tilida bilim olishi uchun sharoit yaratilishi ko‘rsatilgan. shuningdek, unda 15 kishidan iborat muvaqqat hukumat – vazirlar mahkamasini tashkil qilishga e’tibor berilgan. hukumatga qurultoy tomonidan saylanadigan prezident boshchilik qilishi belgilangan. qurultoy tomonidan prezident, vitse-prezident va davlat kotibidan iborat tarkibda ijroiya qo‘mitasi tashkil qilinishi ham mustahkamlangan. namangan, andijon, marg‘ilon, qo‘qon va o‘sh okruglarining harbiy …
4
at a’zolarini va boshqa mansabdor shaxslarni uzil-kesil tasdiqlaydi, yerdan foydalanish va boshqa respublika hayoti bilan bog‘liq muhim masalalarni muhokama qiladi va hal etadi. yuqorida bayon qilinganlardan shu narsa ayon bo‘ladiki, ushbu nizomnoma o‘lkadagi milliy-ozodlik kurashi tarixida qabul qilingan muhim hujjatlardan biri bo‘lib, unda kelajakda tashkil etilishi lozim bo‘lgan mustaqil turkiston respublikasining siyosiy, madaniy, iqtisodiy va huquqiy hayotining asosiy qoidalari o‘z aksini topgan. jamiyatni demokratik asosda qayta qurishning asosiy yo‘nalishlari ko‘rsatib berilgan. kun tartibidagi vazifalar o‘lka xalqlari ko‘pchiligining o‘sha davrdagi xohish-istagiga, jamiyat taraqqiyoti qonuniyatlariga mos kelgan. tassrning tashkil topishi va uning siyosiy tuzumi. 1917-yil martda toshkent temir yo‘l ishchilari, toshkent garnizoni soldatlari va musulmon ishchi deputatlari sovetlari va dehqon deputatlari sovetlari tashkil etildi. 1917-yil 31 martda toshkent ishchi va soldat deputatlari soveti general-gubernator kuropatkin va uning yordamchisini lavozimdan chetlatadi. general gubernatorlik esa muvaqqat hukumatning turkiston komiteti deb o‘zgartiriladi. 1917-yil 7-apreldan boshlab komitet o‘z majburiyatlarini bajarishga kirishadi. 1917-yil 7–15-aprelda turkiston ishchi, soldat …
5
rok etadi. ishchi va soldat deputatlarining iii o‘lka syezdi 1917-yil 15 noyabrda ochildi va u tomonidan rezolyutsiya qabul qilindi. rezolyutsiyaga ko‘ra o‘lkada oliy hokimiyat organi 15 ta a’zodan iborat xalq komissarlari soveti deb ataluvchi ishchi, soldat va dehqonlar deputatlarining o‘lka kengashi hisoblangan. kengash ishchi, soldat va dehqon deputatlarining syezdi va musulmon ishchi-mehnatkash tashkilotlari oldida javobgar bo‘lgan. xalq komissarlari sovetining prezidiumi mavjud bo‘lib, u rais, o‘rinbosarlar va kotibdan iborat bo‘lgan. 1917-yil 8-dekabrda xalq komissarlari soveti devonxonasi tashkil etilgan. o‘z vakolati bo‘yicha xalq komissarlari soveti tarkibidagi xalq komissarlari xalq xo‘jaligining yo‘l, pochta va telegraf, adliya, xalq maorifi, oziq-ovqat, suvdan foydalanish, fuqaro-ma’muriy qism, moliya, tashqi ishlar, harbiy ishlar, savdo va sanoat ishlari bo‘yicha, mehnat, xalq sog‘lig‘ini saqlash va dehqonchilik sohalarini boshqargan. xalq komissarlari o‘z faoliyati davomida xalq komissarlari soveti oldida javobgar hisoblangan. 1917-yil 12-dekabrda xks buyruq chiqarib, unda rossiya sudlar to‘g‘risidagi dekreti matni e’lon qilindi. eski sudlar bekor qilindi va o‘rniga yangi sovet …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "oktabr to‘ntarishidan so‘ng o‘zbekiston hududida davlat va huquq"

1557205636_74282.doc oktabr to‘ntarishidan so‘ng o‘zbekiston hududida davlat va huquq reja: 1. xx asr boshlarida o‘rta osiyo hududida davlat va huquq 2. tassrning tashkil topishi va uning siyosiy tuzumi. 3. xorazm xalq sovet respublikasining siyosiy tuzumi xx asr boshlarida o‘rta osiyo hududida davlat va huquq chor rossiyasida 1917-yilda yuz bergan fevral inqilobi va oktabr davlat to‘ntarishlari yangi hokimiyatni vujudga keltirdi. oktabr oyida sotsialistik to‘ntarishning amalga oshirilishi va sovetlar hokimiyatining o‘rnatilishi chekka o‘lkalardagi norozilik harakatlarining yanada kuchayishiga sabab bo‘ldi. inqilobdan so‘ng turkistonda hokimiyatga da’vogarlik qilganlarni uch guruhga bo‘lish mumkin: 1) rossiya muvaqqat hukumatining turkistondagi siyosiy vakili; 2) inqilobdan so‘ng tashkil e...

Формат DOC, 108,0 КБ. Чтобы скачать "oktabr to‘ntarishidan so‘ng o‘zbekiston hududida davlat va huquq", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: oktabr to‘ntarishidan so‘ng o‘z… DOC Бесплатная загрузка Telegram