kriminologiya fanining metodlari

DOC 70.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1549339354_73940.doc kriminologiya fanining metodlari reja: 1. kriminologik bilish jarayonida 2. kriminologik ijtimoiy hodisalarni o‘rganishda kriminologiya fanining metodlari metod grekcha «metodos» so‘zidan olingan bo‘lib, «biror narsaga erishish yo‘li», «bilish usuli» ma’nolarini anglatadi. metod tabiat va ijtimoiy hayot hodisalarini o‘rganish, bilish, tadqiq etish usulidir. ilmiy izlanishning muvaffaqiyati ko‘p jihatdan foydalaniladigan usullarning samaradorligiga bog‘liq. tadqiqot olib borishning usullari, vositalari, metodlarini doimo takomillashtirib borish yangi bilimlarga erishishning, taraqqiyot qonuniyatlarini ochishning ishonchli garovidir. fanning metodi amaliyotni, hayotni o‘rganuvchi nazariyadir. o‘z navbatida, har qanday nazariya, metodning bilim hosil qiluvchi va yaratuvchanlik funksiyasining hosilasidir . fanda universal metodning o‘zi yo‘q. har qaysi metod o‘ziga xos ijobiy va salbiy tomonlariga egadir. shuning uchun metodlarni mustahkamlash prinsipiga asoslangan holda to‘ldirish va bir-birini nazorat qilish orqali tadqiqot olib borish maqsadga muvofiqdir. faqat bitta metodga ahamiyat berib, boshqalarini nazardan chetda qoldirish noto‘g‘ri xulosalar chiqarishga olib kelishi mumkin. bir qancha metodlardan foydalanishni bilish va ularni yetarli darajada asoslagan holda qo‘llash sifatli, har …

shuniladi. kriminologiya o‘z oldiga qo‘yilgan vazifalarni bajarishda barcha metodlarning bir butun tizimiga tayanadi. shu bois kriminologiyaning metodlarini umumiy ilmiy va xususiy ilmiy metodlarga ajratish mumkin. umumiy ilmiy metodlar – tabiat, jamiyat va tafakkur hodisalarini o‘rganishda qo‘llaniladigan eng umumiy yondashuvlar, usullar, bilishning umumiy prinsiplaridir. kriminologik bilish jarayonida quyidagi umumiy ilmiy metodlar qo‘llaniladi: · dialektik metod; · abstraksiya metodi; · deduksiya metodi; · induksiya metodi; · analiz (tahlil) metodi; · sintez metodi; · umumlashtirish metodi; · qiyoslash metodi; · mantiqiy metod; · statistik-matematik metod; · tarixiy metod; · sotsiometriya metodi; · kibernetik metod; · internetdan foydalanish metodi va boshqalar. shu o‘rinda ushbu umumiy ilmiy metodlar mazmuniga kriminologiya nuqtai nazaridan qisqacha to‘xtalib o‘tish joiz. dialektik metod – barcha fanlar uchun umumiy, universal metod. dialektika nazariyasi – voqeliklarning umumiy aloqadorligi va doimiy rivojlanish holatida bo‘lishi to‘g‘risidagi ta’limot. dialektik metod – o‘rganilayotgan masalalarni tarixiy voqealar bilan bog‘lab, ilmiy obyektivlik asosida o‘rganish usuli. ilmiy obyektivlik o‘rganilayotgan …

va uning qanday oqibatlari jinoyatchilikning jamiyatda obyektiv hodisa sifatida bo‘lishini taqozo qilishini o‘rganishdan boshlanadi. demak, jamiyatda jinoyatchilikning obyektiv hodisa sifatida bo‘lishini taqozo qiluvchi sabab va shart-sharoitlar rolini bajaruvchi hodisa va jarayonlarni dialektikaning qarama-qarshiliklar birligi qonuniga asoslangan holda to‘g‘ri tushuntirib berish joiz. shuni ta’kidlash lozimki, dialektik qarama-qarshiliklar nafaqat jinoyatlar profilaktikasi tizimi yo‘naltirilgan sohalarda, balki shu tizimning ichida ham mavjuddir. masalan, hozirgi kunda jinoyatlar profilaktikasi sohasidagi ilg‘or tajribalar bilan bu boradagi eskirib qolgan an’analar o‘rtasidagi qarama-qarshiliklar, jinoyatlar profilaktikasi vazifalarini bajarish bilan bog‘liq bo‘lgan faoliyatni amalga oshirish bilan bu faoliyatni tartibga soluvchi huquqiy normalar o‘rtasidagi ayrim qarama-qarshiliklar va boshqalar. kriminologiya esa bu qarama-qarshiliklarni bartaraf qilishning ilmiy asoslangan yo‘llarini topishi lozim. dialektikaning miqdor o‘zgarishidan sifat o‘zgarishiga o‘tish qonuni asosida kriminologiyada jinoyatchilik hamda jinoyatchi shaxsi o‘rganiladi. dialektika kategoriyalari hisoblangan sabab va oqibat jinoyatchilik, uning alohida turlari, muayyan jinoyatning sabablarini tushuntirishda asos hisoblanadi. kriminologiyada jinoyatchilik, uning alohida turlari, muayyan jinoyatning sababi sifatida jamiyat hayotidagi barcha sohalarda …

(aloqa) mavjud, bu esa, yuqorida ko‘rsatilgan dialektika kategoriyalari haqidagi tushunchalarga tayangan holda o‘rganiladi va tushuntiriladi. bundan tashqari, dialektikaning zarurat va tasodif kategoriyalariga asoslangan holda kriminologiya jinoyatchilikni zarurat, ya’ni har qanday jamiyatda, uning har qanday bosqichida jinoyatchilikning bo‘lishi obyektiv hodisa sifatida muqarrardir deb, muayyan jinoyat esa tasodif, chunki uning sodir etilishi ham yoki sodir etilmasligi ham ehtimol deb o‘rganadi. kriminologiya dialektikaning imkoniyat va haqiqat kategoriyalariga ham tayanadi. jamiyat rivojining hozirgi bosqichida jinoyatchilik ayrim turlarining ko‘payishi kuzatilmoqda, uning miqdorini kamaytirish, alohida og‘ir turlarini yo‘q qilish imkoniyat sifatida mavjud, ammo uni haqiqatga aylantirish uchun esa belgilangan obyektiv shart-sharoitlar bo‘lishi talab qilinadi. kriminologiya tomonidan o‘rganiladigan jinoyatchilikning sabab va shart-sharoitlari ayrim holatlarda hayotiy, haqiqat sifatida namoyon bo‘lsa, boshqa holatda muqarrar imkoniyatdek ko‘rinadi. dialektikaning mazmun va shakl, mohiyat va hodisa kategoriyalari ham kriminologiyada muhim ahamiyatga ega. abstraksiya metodi – kriminologik ijtimoiy hodisalarni ularning eng muhim xususiyat va munosabatlarini ajratib olish orqali o‘rganish usuli. deduksiya metodi kriminologik …

bstraktlashning yanada yuqori bosqichiga o‘tish orqali o‘rganish usuli. qiyoslash metodi – kriminologik ijtimoiy hodisalarni belgilari, xususiyatlari, qonuniyatlari bo‘yicha taqqoslash, solishtirish, chog‘ishtirish orqali o‘rganish, ularning o‘ziga xos jihatlari va xususiyatlarini aniqlab olish usuli. mantiqiy metod – kriminologik ijtimoiy hodisalarning mohiyatini, mazmunini nazariy, mavhumlashtirilgan tarzda, mantiq qonunlari asosida o‘rganish usuli. mantiqiy metod kriminologik ijtimoiy hodisalar haqida oqilona, asoslantirilgan (isbotlangan), to‘g‘ri (haqqoniy) bilimlar hosil qilish va ularni asoslashda mantiq qonun-qoidalaridan foydalana bilishni o‘rgatadi. shuningdek, mazkur metod turli fikrlarni mantiqiy tahlil qila olish, o‘z fikrini aniq, izchil, ziddiyatsiz, ishonarli, asosli, dalillar bilan ifodalash ko‘nikmalarini hosil qiladi. statistik-matematik metodi jinoyatchilikka qarshi kurash amaliyotiga doir statistik ma’lumotlarni umumlashtirish orqali kriminologik ijtimoiy hodisalarning belgilari, xususiyatlari va qonuniyatlarini aniqlash va baholash usuli hisoblanadi. bunda raqamli hisob-kitob yuritish asosida ma’lumotlar to‘planadi, tahlil qilinadi, baholanadi va mantiqiy-ilmiy xulosa chiqariladi. raqamli ma’lumotlar jinoyatchilikning holati, dinamikasi hamda o‘sish tendensiyalarini obyektiv ifodalaydi. statistik-matematik tadqiqotlar natijalari so‘z bilan anglashiladigan har qanday ifodalardan ishonchliroq chiqishini …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "kriminologiya fanining metodlari"

1549339354_73940.doc kriminologiya fanining metodlari reja: 1. kriminologik bilish jarayonida 2. kriminologik ijtimoiy hodisalarni o‘rganishda kriminologiya fanining metodlari metod grekcha «metodos» so‘zidan olingan bo‘lib, «biror narsaga erishish yo‘li», «bilish usuli» ma’nolarini anglatadi. metod tabiat va ijtimoiy hayot hodisalarini o‘rganish, bilish, tadqiq etish usulidir. ilmiy izlanishning muvaffaqiyati ko‘p jihatdan foydalaniladigan usullarning samaradorligiga bog‘liq. tadqiqot olib borishning usullari, vositalari, metodlarini doimo takomillashtirib borish yangi bilimlarga erishishning, taraqqiyot qonuniyatlarini ochishning ishonchli garovidir. fanning metodi amaliyotni, hayotni o‘rganuvchi nazariyadir. o‘z navbatida, har qanday nazariya, metodning bilim hosil qiluvchi va yaratuvch...

DOC format, 70.0 KB. To download "kriminologiya fanining metodlari", click the Telegram button on the left.

Tags: kriminologiya fanining metodlari DOC Free download Telegram