tuproqning organik qismi

PPTX 23 стр. 4,0 МБ Бесплатная загрузка

23 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 4,0 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 23

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 23

tuproqning organik qismi tuproqning organik qismi 7-maruza: qurg’oqchilikka chidamli tuproq yaratish reja: tuproqdagi organik moddalarning tuproq xususiyatlariga ta’siri yomg’ir suvlaridan samarali foydalanish tuproq namligini oshirish tuproqda kechadigan eroziya jarayonlarini kamaytirish va suv samaradorligini yaxshilash tuproqdagi organik moddalarning tuproq xususiyatlariga ta’siri organik moddalar tuproqning kimyoviy va fizik xususiyatlariga va uning umumiy sog’lomligiga ta'sir qiladi. organik moddalar ta'sir qiladigan xususiyatlarga quyidagilar kiradi: tuproq tuzilishi; namlikni ushlab turish qobiliyati; o'simlik uchun foydali va zararli bo'lgan tuproq organizmlarining xilma-xilligi va ularning faoliyati; ozuqa moddalarining mavjudligi; shuningdek, tuproqdagi kimyoviy o'zgarishlar, o'g'itlar, pestitsidlar va gerbitsidlar salbiy ta'sir qiladi. ushbu mavzuda asosiy e'tibor tuproq namligi va suv sifati bilan bog'liq bo'lgan xususiyatlar yoritiladi. yomg’ir suvlaridan samarali foydalanish qurg’oqchil yerlarning hosildorligi past bo’lishi tabiiy hol, chunki yog’ingarchilikning kamligi yoki doimiy emasligi, shuningdek yog’inning 40 %i suv oqimi sifatida yo’qoladi. yomg’ir suvidan noto’g’ri foydalanish qisman tabiiy hodisalar (relyef, qiyalik, yog'ingarchilik intensivligi), shuningdek, yerni noto’g’ri boshqarish (masalan o’simlik qoldiqlarini yoqish, …

2 / 23

yuzalaridan va o'simlik barglaridan atmosferaga bug'lanadi. lekin bu jarayonlar bir vaqtning o'zida sodir bo'lmaydi, ba'zilari bir lahzali (oqim), yog'ingarchilik paytida sodir bo'lsa, boshqalari uzluksiz (bug'lanish va transpiratsiya) natijasida sodir bo’ladi. tuproqning suvni ushlab turish va chiqarish qobiliyati tuproq chuqurligi, tuproq tuzilishi (fizik tuzilishi, shu jumladan g'ovakligi), organik moddalar tarkibi va biologik faollik kabi ko'plab omillarga bog'liq. shuningdek, tuproqni to’g’ri boshqarish orqali bu omillarni yaxshilashi mumkin. qurg'oqchilikka chidamli tuproqni yaratish uchun tuproq namligiga ta'sir qiluvchi eng muhim omillarni bilish lozim. tuproq namligini oshirish uchun: tuproqda suv infiltratsiyasini (suvning pastki qatlamlariga to’liq kirib borishi) oshirish; tuproqdan suvning bug’lanishini boshqarish; tuproq namligini saqlash; uchalasi ham tuproqning organik moddalari bilan bog'liq. tuproq namligini oshirish organik moddalar tuproqning fizik holatiga ko’p jihatdan ta'sir qiladi. o'simlik qoldiqlari yomg'ir tomchilari ta'sirida tuproq yuzasini qoplaydi va shu bilan birga yomg'ir suvining kirib borishini kuchaytiradi va oqimni kamaytiradi. yuzaki infiltratsiya tuproq agregatsiyasining barqarorligi, g'ovakligi, yoriqlar mavjudligi va tuproq yuzasi …

3 / 23

di. organik moddalar va ular bilan bog'liq tuproq faunasining ko'payishi g'ovaklarning kengayishiga olib keladi, buning natijasida suv tezroq kirib boradi va tuproqda ushlab turishi mumkin (roth ma’lumoti, 1985). tuproqda chirigan o'simlik ildizlari yomg'ir chuvalchanglari va boshqa makroorganizmlar faoliyati natijasida tuproq g’ovakligi yaxshilanadi. tuproq qoplami miqdorining yomg'ir suvlari oqimi va infiltratsiyasiga ta'siri - suv oqimi - infiltratsiya percentage of precipitation - yog'ingarchilik ulushi soil cover (tonnes/ha)- tuproq qoplami, t/ga 1-rasm. manba: ruedell, 1994 yil. an'anaviy ishlov berish va konservativ qishloq xo'jaligida tuproqda saqlanadigan suv miqdori - an'anaviy tuproqqa ishlov berish - konservativ qishloq xo’jaligida water content of the soil (%)- tuproqda suv miqdori (%) 2-rasm. manba: gassen va gassen, 1996 yil. organik moddalar miqdorining va suv infiltratsiyasining ortishi oqibatida tuproqda suvni saqlash hajmining oshishi kuzatiladi (2-rasm). organik moddalardan bakteriya qoldiqlari, zamburug’ gifalari, chuvalchanglarning ajratmalari va tana qoldiqlari kabi moddalarning bog’lanish yoki yopishish xususiyatlari tufayli tuproqning agregat holati hamda g’ovakligi ortadi. bundan …

4 / 23

olib keladi. flemingiyaning (flemingiamacrophylla) qoldiqlari esa tuproq agregatlarida sekin barqarorlashadi va tuproqda uzoq yo’qolmay turadi. bu shuni ko'rsatadiki, tuproq agregati barqarorligini doimiy ravishda oshirish uchun o'simlik qoldiqlaridan tuproqni bog'lovchi birikmalarning doimiy ravishda chiqarilishi zarur. turli tuproq qoplamlarining tuproqda suvni saqlashga ta'siri - an'anaviy tuproqqa ishlov berishdagi suv - konservativ qishloq xo’jaligi suv o'simik qoldiqlarini yondirilgan shudgor tashlab quyilgan yer suli aralashgan tuproq qora loviya aralashgan tuproq 3-rasm. manba: siqueira va boshqalar, 1993. o'simik qoldiqlarini yondirish shudgor yer jo'xori ekilgan tuproq qora loviya ekilgan tuproq elliot va lynch (1984) tuproq agregatsiyasi, asosan, qoldiqlarda n miqdori past bo'lgan holatlarda polisaxarid ishlab chiqarish natijasida yuzaga kelishini aytib o’tgan. tuproqdagi uglerod miqdori va agregat hajmi o'rtasida kuchli bog'liqlik mavjud. tuproqdagi uglerod miqdorining oshishi 2 mm dan ortiq agregatlarning 134 foizga oshishiga va 0,25 mm dan kam bo'lgan agregatlarning 38 foizga kamayishiga olib keladi (kastro filho, muzilli va podanoschi, 1998). tuproqdagi uglreodning faol ulushi (whitbread, …

5 / 23

qoplagan o'simliklarni saqlash va shu bilan bug'lanishni kamaytirish natijasida tuproqda 4 foizga ko'proq suv hosil bo’ladi. bu taxminan 8 mm qo'shimcha yog'ingarchilikka teng. bu miqdorda qo'shimcha suv vaqtincha qurg'oqchilik davrida hosilning so'lishi va omon qolishi o'rtasidagi farqni keltirib chiqarishi mumkin. unger (1978) tadqiqotlari shuni ko'rsatadiki, bug'doy qoldiqlarining ko’p miqdori kuzda namlikning ko'payishiga olib keladi va bu keyinchalik jo'xori donining yuqori hosildorligini keltirib chiqaradi. 8–12 t/ga ko’p qoldiq miqdori ekish paytida tuproq suvining taxminan 80–90 mm, qoldiqsiz boshqarishga qaraganda 2,0 t/ga ko‘proq jo‘xori donining hosildorligiga olib keladi. tuproqqa organik moddalar qo'shilishi odatda tuproqning suvni ushlab turish qobiliyatini oshiradi. buning sababi shundaki, tuproq zarralarini bir-biriga "yopishtirish" yoki tuproq organizmlari uchun qulay yashash sharoitlarini yaratish orqali organik moddalar qo'shilishi tuproqdagi mikro va makrog’ovaklar sonining ko'payishiga olib keladi. tuproqdagi organik moddalarning ba'zi turlari suvda o'z vaznidan 20 baravar ko'p bo'lishi mumkin (reicosky, 2005). hudson (1994) tuproqdagi organik moddalarning har 1 foizga ko'payishi tuproqdagi mavjud …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 23 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tuproqning organik qismi"

tuproqning organik qismi tuproqning organik qismi 7-maruza: qurg’oqchilikka chidamli tuproq yaratish reja: tuproqdagi organik moddalarning tuproq xususiyatlariga ta’siri yomg’ir suvlaridan samarali foydalanish tuproq namligini oshirish tuproqda kechadigan eroziya jarayonlarini kamaytirish va suv samaradorligini yaxshilash tuproqdagi organik moddalarning tuproq xususiyatlariga ta’siri organik moddalar tuproqning kimyoviy va fizik xususiyatlariga va uning umumiy sog’lomligiga ta'sir qiladi. organik moddalar ta'sir qiladigan xususiyatlarga quyidagilar kiradi: tuproq tuzilishi; namlikni ushlab turish qobiliyati; o'simlik uchun foydali va zararli bo'lgan tuproq organizmlarining xilma-xilligi va ularning faoliyati; ozuqa moddalarining mavjudligi; shuningdek, tuproqdagi kimyoviy o'zgarishlar, o'g...

Этот файл содержит 23 стр. в формате PPTX (4,0 МБ). Чтобы скачать "tuproqning organik qismi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tuproqning organik qismi PPTX 23 стр. Бесплатная загрузка Telegram