5-sonli “asosiy vositalar”standartining tavsifi

DOC 15 pages 131.0 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 131.0 KB

File type DOC

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

ўзр ав томонидан 20 mavzu: 5-sonli “asosiy vositalar”standartining tavsifi reja: 1. 5-sonli “asosiy vositalar”standartining maqsadi 2. asosiy vositalarning kelib tushishi 3. asosiy vositalarni baholash tayanch so’z va iboralar:amortizatsiyalanadigan qiymat,joriy qiymat, foydali xizmat muddati,asosiy vositalarni qayta baholash,amortizatsiyani hisoblash mazkur buxgalteriya hisobi milliy standarti (bhms) “buxgalteriya hisobi to‘g‘risida”gi o‘zbekiston respublikasi qonuniga (o‘zbekiston respublikasi oliy majlisining axborotnomasi, 1996 yil, 9-son, 142-modda) asosan ishlab chiqilgan hamda o‘zbekiston respublikasida buxgalteriya hisobini me’yoriy tartibga solish tizimining elementi hisoblanadi. mazkur standartning maqsadi mulk, xo‘jalik yuritish yoki tezkor boshqaruv huquqlari asosida xo‘jalik yurituvchi sub’ektga (bundan buyon - korxona) tegishli bo‘lgan asosiy vositalar hisobi uslubiyatini belgilash hisoblanadi. asosiy vositalarni hisobga olishda ularni aktiv sifatida tan olingan paytini belgilash, mazkur aktivlarga nisbatan qo‘llaniladigan ularning balans qiymatini va amortizatsiyani hisoblash usullarini belgilash, shuningdek asosiy vositalarning balans qiymatidagi boshqa o‘zgarishlarni va ularning chiqib ketishi hisobiga moliyaviy natijalarni belgilash va hisobga olish asosiy qoidalar hisoblanadi. asosiy vositalar tarkibiga quyidagi mezonlarga javob beradigan moddiy …

2 / 15

lash uchun mo‘ljallangan, maqsadli yo‘naltirilgan asboblar va moslamalar); b) maxsus va sanitariya kiyim-kechaklari, maxsus poyabzallar; v) ko‘rpa-to‘shak anjomlari; g) yozuv-chizuv anjomlari (kalkulyatorlar, stol ustiga qo‘yiladigan asboblar va boshqalar); d) oshxona anjomlari, shuningdek oshxona uchun dasturxon-sochiqlar; e) tiklanishi bo‘yicha xarajatlar qurilish-montaj ishlari tannarxiga kiritiladigan vaqtinchalik (notitul inshootlar) moslamalar va qurilmalar; j) kamida bir yillik foydalanish muddatiga ega bo‘lgan almashtiriladigan uskunalar; z) ov qurollari (trallar, to‘rlar, qarmoqlar, matraplar, merejalar va boshqalar). asosiy vositalar tarkibida qonun hujjatlariga muvofiq korxona mulkiga o‘tkazilgan er uchastkalari ham hisobga olinadi. ko‘p yillik ko‘chatlarga, erni tubdan yaxshilashga, ijaraga olingan asosiy vositalar ob’ektlariga kapital qo‘yilmalar har yili butun ishlar majmuasi yakunlangan sanadan qat’i nazar, hisobot yilida foydalanishga qabul qilingan asosiy vositalarga tegishli xarajatlar summasida asosiy vositalar tarkibiga kiritiladi. asosiy vositalarning buxgalteriya hisobi birligi bo‘lib inventar ob’ekti hisoblanadi. asosiy vositalarning inventar ob’ekti sifatida barcha qurilmalari va anjomlariga ega bo‘lgan ob’ekt yoki muayyan mustaqil vazifalarni bajarish uchun mo‘ljallangan alohida konstruktiv asosdagi …

3 / 15

obida alohida mustaqil inventar ob’ekti sifatida tan olinadi. ikkita yoki bir nechta korxona mulkida bo‘lgan asosiy vositalar ob’ekti har bir korxona tomonidan umumiy mulkdagi uning ulushiga teng miqdorda asosiy vositalar tarkibida aks ettiriladi. asosiy vositalar aktiv sifatida tan olinadi, agar: a) korxonaga kelgusida aktiv bilan bog‘liq iqtisodiy foyda kelib tushishiga ishonch bo‘lsa; b) aktiv qiymatini aniq baholash mumkin bo‘lsa. asosiy vositalarning kelib tushishi kelib tushadigan asosiy vositalar ob’ektining qiymati korxona balansiga kiritilishi lozim. asosiy vositalar quyidagilar natijasida korxona balansiga kiritiladi: a) kapital qo‘yilmalar tugaganidan so‘ng tiklangan ob’ektni qabul qilish-topshirish; b) oldi-sotdi shartnomasi bo‘yicha ob’ektni sotib olish; v) ustav sarmoyasiga ta’sischi ulushi ko‘rinishida kelib tushish; g) tekinga kelib tushish (hadya shartnomasi bo‘yicha); d) ayirboshlash; e) tovar-moddiy zaxiralar tarkibidan o‘tkazish; j) uzoq muddatli ijara (lizing) shartnomasi bo‘yicha olish; i) qiymati belgilangan asosiy vositalarga kapital qo‘yilmalar; k) asosiy vositalarning ortiqcha (hisobga olinmagan) ob’ektlarini aniqlash. asosiy vositalar aktiv sifatida tan olinganda ular boshlang‘ich qiymat …

4 / 15

barpo qilish) bilan bog‘liq axboriy va maslahat xizmatlari uchun to‘langan summalar; e) asosiy vositalar ob’ektlarini etkazib berish (barpo qilish) xatarini sug‘urtalash bo‘yicha xarajatlar; j) asosiy vositalar ob’ektini sotgan vositachilarga to‘lanadigan haqlar; z) asosiy vositalarni o‘rnatish, montaj qilish, sozlash va ishga tushirishga oid xarajatlar; i) aktivdan mo‘ljal bo‘yicha foydalanish uchun uni ishchi holatga keltirish bilan bevosita bog‘liq boshqa xarajatlar. kreditdan foydalanganlik uchun foizlarni to‘lashga doir xarajatlar qarzga olingan sarmoya hisobidan butkul yoki qisman sotib olingan asosiy vositalarning boshlang‘ich qiymatiga kiritilmaydi.korxonaning o‘zida tayyorlangan asosiy vositalarning boshlang‘ich qiymati deb asosiy vositalarning mazkur ob’ektlarini tiklash (qurish, qurib bitkazish) bo‘yicha haqiqiy xarajatlar summasi tan olinadi.qurilish davrida qurilish uchun olingan uzoq muddatli kredit bo‘yicha hisoblangan foizlar barpo etilgan asosiy vositalarning boshlang‘ich qiymatiga kiritiladi.xarid qilish chog‘ida qiymati xorijiy valyutada ifodalangan asosiy vositalarning boshlang‘ich qiymati mazkur standartning 11-bandida nazarda tutilgan tegishli xarajatlarni hisobga olgan holda, bojxona yuk deklaratsiyasini to‘ldirish sanasidagi o‘zbekiston respublikasi markaziy banki kursi bo‘yicha summani xorijiy …

5 / 15

o‘tkazilgan ob’ektlarning boshlang‘ich qiymati o‘zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining 1999 yil 5 fevraldagi 54-son qarori bilan tasdiqlangan mahsulot (ishlar, xizmatlar)ni ishlab chiqarish va sotish bo‘yicha xarajatlar tarkibi hamda moliyaviy natijalarni shakllantirish tartibi to‘g‘risidagi nizomga (o‘zbekiston respublikasi hukumati qarorlari to‘plami, 1999 y., 2-son, 9-modda) muvofiq belgilanadigan ularning ishlab chiqarish tannarxiga teng bo‘ladi. tovar-moddiy zaxiralar tarkibidan (tayyor mahsulotlardan tashqari) asosiy vositalarga o‘tkazilgan ob’ektlarning boshlang‘ich qiymati o‘zbekiston respublikasi moliya vazirligi tomonidan 1998 yil 27 avgustda 44-son bilan tasdiqlangan o‘zbekiston respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (4-son bhms) “tovar-moddiy zaxiralar”ga (ro‘yxat raqami 486, 1998 yil 28 avgust, me’yoriy hujjatlar axborotnomasi, 1999 y., 5-son) muvofiq belgilanadigan ularning balans qiymatiga teng bo‘ladi. qonun hujjatlarida belgilangan tartibda ayirboshlash yo‘li bilan olingan asosiy vositalar ob’ektining boshlang‘ich qiymati o‘tkazilgan asosiy vositalar ob’ektining qoldiq qiymatiga teng. asosiy vositalar qo‘shimcha to‘lov bilan ayirboshlangan holatlarda almashtirish yo‘li bilan xarid qilingan asosiy vositalar ob’ektining boshlang‘ich qiymati o‘tkazilgan asosiy vositalar ob’ektining ayirboshlanish chog‘ida o‘tkazilgan (olingan) pul …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "5-sonli “asosiy vositalar”standartining tavsifi"

ўзр ав томонидан 20 mavzu: 5-sonli “asosiy vositalar”standartining tavsifi reja: 1. 5-sonli “asosiy vositalar”standartining maqsadi 2. asosiy vositalarning kelib tushishi 3. asosiy vositalarni baholash tayanch so’z va iboralar:amortizatsiyalanadigan qiymat,joriy qiymat, foydali xizmat muddati,asosiy vositalarni qayta baholash,amortizatsiyani hisoblash mazkur buxgalteriya hisobi milliy standarti (bhms) “buxgalteriya hisobi to‘g‘risida”gi o‘zbekiston respublikasi qonuniga (o‘zbekiston respublikasi oliy majlisining axborotnomasi, 1996 yil, 9-son, 142-modda) asosan ishlab chiqilgan hamda o‘zbekiston respublikasida buxgalteriya hisobini me’yoriy tartibga solish tizimining elementi hisoblanadi. mazkur standartning maqsadi mulk, xo‘jalik yuritish yoki tezkor boshqaruv huquqlari asosida xo‘jalik y...

This file contains 15 pages in DOC format (131.0 KB). To download "5-sonli “asosiy vositalar”standartining tavsifi", click the Telegram button on the left.

Tags: 5-sonli “asosiy vositalar”stand… DOC 15 pages Free download Telegram