"asosiy vositalar standartining tavsifi va qo’llanilishi"

DOC 7 pages 96.0 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 96.0 KB

File type DOC

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

ўзр ав томонидан 20 mavzu: (5-son bhms) “asosiy vositalar” standartining tavsifi va qo’llanilishi reja 1. asosiy vositalarning kelib tushishi 2. asosiy vositalarni baholash 3. asosiy vositalarga o‘tkaziladigan kapital qo‘yilmalar mazkur buxgalteriya hisobi milliy standarti (bhms) “buxgalteriya hisobi to‘g‘risida”gi o‘zbekiston respublikasi qonuniga (o‘zbekiston respublikasi oliy majlisining axborotnomasi, 1996 yil, 9-son, 142-modda) asosan ishlab chiqilgan hamda o‘zbekiston respublikasida buxgalteriya hisobini me’yoriy tartibga solish tizimining elementi hisoblanadi. mazkur standartning maqsadi mulk, xo‘jalik yuritish yoki tezkor boshqaruv huquqlari asosida xo‘jalik yurituvchi sub’ektga (bundan buyon - korxona) tegishli bo‘lgan asosiy vositalar hisobi uslubiyatini belgilash hisoblanadi.asosiy vositalarni hisobga olishda ularni aktiv sifatida tan olingan paytini belgilash, mazkur aktivlarga nisbatan qo‘llaniladigan ularning balans qiymatini va amortizatsiyani hisoblash usullarini belgilash, shuningdek asosiy vositalarning balans qiymatidagi boshqa o‘zgarishlarni va ularning chiqib ketishi hisobiga moliyaviy natijalarni belgilash va hisobga olish asosiy qoidalar hisoblanadi.asosiy vositalar - korxona tomonidan uzoq muddat davomida xo‘jalik faoliyatini yuritishda mahsulot ishlab chiqarish, ishlarni bajarish yoki xizmatlar …

2 / 7

italar tarkibiga kiritilmaydi: a) maxsus asboblar va moslamalar (muayyan buyumlarni turkumlab va yoppasiga ishlab chiqarish uchun yoki yakka tartibdagi buyurtmalarni tayyorlash uchun mo‘ljallangan, maqsadli yo‘naltirilgan asboblar va moslamalar); b) maxsus va sanitariya kiyim-kechaklari, maxsus poyabzallar; v) ko‘rpa-to‘shak anjomlari; g) yozuv-chizuv anjomlari (kalkulyatorlar, stol ustiga qo‘yiladigan asboblar va boshqalar); d) oshxona anjomlari, shuningdek oshxona uchun dasturxon-sochiqlar; e) tiklanishi bo‘yicha xarajatlar qurilish-montaj ishlari tannarxiga kiritiladigan vaqtinchalik (notitul inshootlar) moslamalar va qurilmalar; j) kamida bir yillik foydalanish muddatiga ega bo‘lgan almashtiriladigan uskunalar; z) ov qurollari (trallar, to‘rlar, qarmoqlar, matraplar, merejalar va boshqalar). asosiy vositalar tarkibida qonun hujjatlariga muvofiq korxona mulkiga o‘tkazilgan er uchastkalari ham hisobga olinadi. ko‘p yillik ko‘chatlarga, erni tubdan yaxshilashga, ijaraga olingan asosiy vositalar ob’ektlariga kapital qo‘yilmalar har yili butun ishlar majmuasi yakunlangan sanadan qat’i nazar, hisobot yilida foydalanishga qabul qilingan asosiy vositalarga tegishli xarajatlar summasida asosiy vositalar tarkibiga kiritiladi.asosiy vositalarning buxgalteriya hisobi birligi bo‘lib inventar ob’ekti hisoblanadi. asosiy vositalarning inventar …

3 / 7

ardir. bitta asosiy vositada turlicha foydali foydalanish muddatiga ega bo‘lgan bir nechta mustaqil ob’ektlar mavjud bo‘lgan holatda har bir bunday ob’ekt buxgalteriya hisobida alohida mustaqil inventar ob’ekti sifatida tan olinadi.ikkita yoki bir nechta korxona mulkida bo‘lgan asosiy vositalar ob’ekti har bir korxona tomonidan umumiy mulkdagi uning ulushiga teng miqdorda asosiy vositalar tarkibida aks ettiriladi.asosiy vositalar aktiv sifatida tan olinadi, agar: a) korxonaga kelgusida aktiv bilan bog‘liq iqtisodiy foyda kelib tushishiga ishonch bo‘lsa; b) aktiv qiymatini aniq baholash mumkin bo‘lsa. asosiy vositalarning kelib tushishi kelib tushadigan asosiy vositalar ob’ektining qiymati korxona balansiga kiritilishi lozim. asosiy vositalar quyidagilar natijasida korxona balansiga kiritiladi: a) kapital qo‘yilmalar tugaganidan so‘ng tiklangan ob’ektni qabul qilish-topshirish; b) oldi-sotdi shartnomasi bo‘yicha ob’ektni sotib olish; v) ustav sarmoyasiga ta’sischi ulushi ko‘rinishida kelib tushish; g) tekinga kelib tushish (hadya shartnomasi bo‘yicha); d) ayirboshlash; e) tovar-moddiy zaxiralar tarkibidan o‘tkazish; j) uzoq muddatli ijara (lizing) shartnomasi bo‘yicha olish; i) qiymati belgilangan asosiy …

4 / 7

vositalar ob’ektlarini sotib olish (barpo qilish) munosabati bilan soliqlar va yig‘imlar summalari (agar ular qoplanmasa); d) asosiy vositalar ob’ektlarini sotib olish (barpo qilish) bilan bog‘liq axboriy va maslahat xizmatlari uchun to‘langan summalar; e) asosiy vositalar ob’ektlarini etkazib berish (barpo qilish) xatarini sug‘urtalash bo‘yicha xarajatlar; j) asosiy vositalar ob’ektini sotgan vositachilarga to‘lanadigan haqlar; z) asosiy vositalarni o‘rnatish, montaj qilish, sozlash va ishga tushirishga oid xarajatlar; i) aktivdan mo‘ljal bo‘yicha foydalanish uchun uni ishchi holatga keltirish bilan bevosita bog‘liq boshqa xarajatlar. kreditdan foydalanganlik uchun foizlarni to‘lashga doir xarajatlar qarzga olingan sarmoya hisobidan butkul yoki qisman sotib olingan asosiy vositalarning boshlang‘ich qiymatiga kiritilmaydi.korxonaning o‘zida tayyorlangan asosiy vositalarning boshlang‘ich qiymati deb asosiy vositalarning mazkur ob’ektlarini tiklash (qurish, qurib bitkazish) bo‘yicha haqiqiy xarajatlar summasi tan olinadi. qurilish davrida qurilish uchun olingan uzoq muddatli kredit bo‘yicha hisoblangan foizlar barpo etilgan asosiy vositalarning boshlang‘ich qiymatiga kiritiladi.xarid qilish chog‘ida qiymati xorijiy valyutada ifodalangan asosiy vositalarning boshlang‘ich qiymati mazkur …

5 / 7

tutilgan xarajatlarni hisobga olgan holda buxgalteriya hisobiga qabul qilingan sanadagi ularning joriy qiymati tan olinadi. qonun hujjatlarida belgilangan tartibda ayirboshlash yo‘li bilan olingan asosiy vositalar ob’ektining boshlang‘ich qiymati o‘tkazilgan asosiy vositalar ob’ektining qoldiq qiymatiga teng. asosiy vositalar qo‘shimcha to‘lov bilan ayirboshlangan holatlarda almashtirish yo‘li bilan xarid qilingan asosiy vositalar ob’ektining boshlang‘ich qiymati o‘tkazilgan asosiy vositalar ob’ektining ayirboshlanish chog‘ida o‘tkazilgan (olingan) pul mablag‘lari yoki ularning ekvivalentlari summasiga oshirilgan (kamaytirilgan) qoldiq qiymatiga teng. qonun hujjatlarida belgilangan tartibda majburiyatlarni (to‘lovni) pul ko‘rinishida bo‘lmagan mablag‘lar bilan bajarish nazarda tutiladigan shartnomalar bo‘yicha olingan asosiy vositalarning boshlang‘ich qiymati deb korxona tomonidan o‘tkazilgan yoki o‘tkazilishi lozim bo‘lgan qimmatliklarning qiymati tan olinadi. korxona tomonidan o‘tkazilgan yoki o‘tkaziladigan mavjud boyliklarning qiymatini korxona taqqoslash sharti bilan shunga o‘xshash mavjud boyliklar qiymatini belgilaydigan narxlardan kelib chiqqan holda belgilanadi.korxona tomonidan o‘tkazilgan yoki o‘tkaziladigan mavjud boyliklarning qiymatini belgilash imkoniyati bo‘lmagan taqdirda, majburiyatlarni (to‘lovni) pul ko‘rinishida bo‘lmagan mablag‘lar bilan bajarish nazarda tutiladigan shartnomalar bo‘yicha …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""asosiy vositalar standartining tavsifi va qo’llanilishi""

ўзр ав томонидан 20 mavzu: (5-son bhms) “asosiy vositalar” standartining tavsifi va qo’llanilishi reja 1. asosiy vositalarning kelib tushishi 2. asosiy vositalarni baholash 3. asosiy vositalarga o‘tkaziladigan kapital qo‘yilmalar mazkur buxgalteriya hisobi milliy standarti (bhms) “buxgalteriya hisobi to‘g‘risida”gi o‘zbekiston respublikasi qonuniga (o‘zbekiston respublikasi oliy majlisining axborotnomasi, 1996 yil, 9-son, 142-modda) asosan ishlab chiqilgan hamda o‘zbekiston respublikasida buxgalteriya hisobini me’yoriy tartibga solish tizimining elementi hisoblanadi. mazkur standartning maqsadi mulk, xo‘jalik yuritish yoki tezkor boshqaruv huquqlari asosida xo‘jalik yurituvchi sub’ektga (bundan buyon - korxona) tegishli bo‘lgan asosiy vositalar hisobi uslubiyatini belgilash hisoblanadi.aso...

This file contains 7 pages in DOC format (96.0 KB). To download ""asosiy vositalar standartining tavsifi va qo’llanilishi"", click the Telegram button on the left.

Tags: "asosiy vositalar standartining… DOC 7 pages Free download Telegram