iskandariya davri tilshunosligi

DOCX 4 pages 24.0 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 24.0 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

5-ma’ruza qadimgi yunon tilshunosligi (grammatik davr) reja: 1. iskandariya davri tilshunosligi 2. aleksandriya maktabi namoyondalari 3. grammatik davrning o’ziga xos xususiyatlari tilshunoslikning grammatik davri qadimgi yunon tilshunosligida iskandariya davri deb yuritiladi. misr davlatining markazi bo‘lgan iskandariya makedoniyalik iskandar nomi bilan bog‘liq edi. u bosib olgan sharq mamlakatlarida yunon tili, madaniyati, falsafasining ta’siri natijasida yunon madaniyati, sharq madaniyati bilan qo‘shilib ketib, aralash madaniyat – ellinizm yuzaga keladi. iskandariya ellinizm madaniyatining yirik markazlaridan biri hisoblangan. umuman, bizning eramizgacha bo‘lgan iii asrdan boshlab, birorta ham shahar: na afina, na rim yuksak madaniyat namunasi va ilmiy markaz bo‘lgan iskandariya shahri bilan tenglasholmas, raqobat qilolmas edi. xullas, yunon tilshunosligi, ayniqsa, ellinizm davrida-yunon-sharq davrida (bizning eramizgacha bo‘lgan 334-31y) taraqqiy qildi, rivojlandi. aleksandriya grammatika maktabining eng yirik vakillari zenodot, aristarx, dionisiy, apolloniy diskol va boshqalar. zenodot (taxminan bizning eramizgacha bo‘lgan 250 y). u 800.000 dan ortiq qo’lyozma manbalarga ega bo‘lgan mashhur iskandariya kutubxonasining birinchi rahbari. zenodot va …

2 / 4

h, artikl yoki ko‘rsatkich, olmosh, old ko‘makchi, ravish va bog‘lovchi. dionisiy (bizning eramizgacha bo‘lgan 170-90 y). aristarxning shogirdi frakiyalik dionisiy o‘zigacha bo‘lgan tadqiqotchilarning ishlari va tajribalarini o‘rganib, ulardan foydalanib, rimliklar uchun «grammatika san’ati» nomli sistemalashtirilgan dastlabki yunon grammatikasini yaratdi. dionisiy ta’limotiga ko‘ra so‘z so‘zlashuv nutqining (bog‘langan nutqning) eng kichik bo‘lagi (qismi)dir. gap (yoki nutq) esa so‘zlarning o‘zaro munosabatidan, bog‘lanishidan hosil bo‘lib, tugal fikr ifodalaydi. dionisiy grammatikasida ot turkumi haqida quyidagi fikr beriladi: ot kelishik va songa ko‘ra o‘zgaruvchi turkumdir. u sifatlarni ham otga kiritadi. dionisiy fe’l haqida fikr yuritib, fe’lning kelishiksiz so‘z turkumi bo‘lib, zamon, shaxs, son, mayl, nisbat, tuslanish va boshqalarga ega ekanligini aytadi. fe’lning beshta: aniqlik, buyruq, istak, tobelik va noaniqlik mayllarini; fe’lning uchta: harakat, o‘zlik va o‘rta nisbatlarini; fe’lning uchta: birlik, juftlik va ko‘plik sonlarini; fe’lning uchta: birinchi-nutqni so‘zlagan, ikkinchi-nutq yo‘naltirilgan va uchinchi-so‘z yuritilgan (o‘zga) shaxslarni qayd etadi. grammatik zamon esa hozirgi, o‘tgan va kelasi zamon kabi …

3 / 4

lloniy diskol bizgacha etib kelgan yunon tili sintaksisini yaratdi. u «sintaksis haqida» asarida yunon tili sintaksisiga oid ma’lumotlarni berdi. iskandariya maktabi vakillari tilning tovush tomoniga ham katta e’tibor berishdi. ular tovushlarni akustik printsip asosida tasvirladilar, tovush va harflarni aynan bir narsa hisoblab, ularni unli va undosh tovushlarga ajratdilar. shunga ko‘ra harflarni unli tovushlar va undosh tovushlar nomi bilan tasvirladilar. unli harflarni (tovushlarni) o‘z holicha talaf-fuz qilinadigan va o‘zini alohida eshitish mumkin bo‘lgan tovushlar sifatida, undosh harflarni (tovushlarni) esa unlilar bilangina talaffuz qilinadigan tovushlar sifatida qaradilar. shuningdek, ular bo‘g‘in, urg‘u haqida ham ma’lumot berishdi. tilshunoslikning grammatik davrida iskandariya maktabi vakillari yunon tilining fonetikasi, morfologiyasi va sintaksisi bo‘yicha jiddiy tadqiqot ishlarini olib bordilar va qator asarlar yaratdilar. yunon tilshunosligida, ayniqsa, morfologiyaga oid masalalar mukammal ishlangan bo‘lib, unga nisbatan fonetika va sintaksis masalalari bo‘sh tadqiq qilingan. shuningdek, iskandariya maktabi vakillari gram-matikani falsafadan ajratdilar. xullas, qadimda tilshunoslikning iskandariya davri grammatikani mustaqil fan sifatida yaratdi. …

4 / 4

iskandariya davri tilshunosligi - Page 4

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iskandariya davri tilshunosligi"

5-ma’ruza qadimgi yunon tilshunosligi (grammatik davr) reja: 1. iskandariya davri tilshunosligi 2. aleksandriya maktabi namoyondalari 3. grammatik davrning o’ziga xos xususiyatlari tilshunoslikning grammatik davri qadimgi yunon tilshunosligida iskandariya davri deb yuritiladi. misr davlatining markazi bo‘lgan iskandariya makedoniyalik iskandar nomi bilan bog‘liq edi. u bosib olgan sharq mamlakatlarida yunon tili, madaniyati, falsafasining ta’siri natijasida yunon madaniyati, sharq madaniyati bilan qo‘shilib ketib, aralash madaniyat – ellinizm yuzaga keladi. iskandariya ellinizm madaniyatining yirik markazlaridan biri hisoblangan. umuman, bizning eramizgacha bo‘lgan iii asrdan boshlab, birorta ham shahar: na afina, na rim yuksak madaniyat namunasi va ilmiy markaz bo‘lgan iskandariya shahri ...

This file contains 4 pages in DOCX format (24.0 KB). To download "iskandariya davri tilshunosligi", click the Telegram button on the left.

Tags: iskandariya davri tilshunosligi DOCX 4 pages Free download Telegram