mikroorganizmlar morfologiyasi

PPTX 45 pages 6.3 MB Free download

45 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.3 MB

File type PPTX

Pages 45

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 45

o’zbekiston respublikasin oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo uleg’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti mikrobiologiya va biotexnologiya kafedrasi mikrobiologiya va virusologiya fani mavzu: turli morfologik guruh mikroorganizmlarga tavsif dars rejasi: 1.eukariot va prokariot organizmlarni hujayra tuzilishidagi o’xshashlik va farqlar. 2.bakteriyalarning morfologik shakllari. 3.turli guruh mikroorganizmlar morfologiyasi. 4-mavzu: mikroorganizmlar morfologik turlariga tavsif eukariot va prokariotlar organizmlarni taqqoslash: belgilar prokariotlar eukariotlar yadro amitoz yo‘li bilan bo‘linadi, yadro membranasi yo‘q mitoz yo‘li bilan bo‘linadi yadrosi membrana bilan o‘ralgan dnk ning holati gistonlar bilan bog‘lanmagan alohida molekulalar gistonlar bilan bog‘langan holda xromosomalarda joylashgan nafas olish sistemasi membranalar yoki mezosomalar nafas olish sistemalari. mitoxondriyalar uchramaydi. mitoxondriyalar mavjud, nafas olish sistemalari membranalar bilan o‘ralgan organellalar ribosomalarning kattaligi 70s 80s hujayra po‘sti kimyoviy tarkibida peptidoglikanlar kompleksi bor hujayra po‘sti organik va anorganik moddalardan tuzilgan. xivchinlar bir yoki bir necha fibrillalardan tashkil topgan juda nozik va mayda 20ta fibrilladan tashqil topgan: ular 2x9x2 holatidagi guruhlarda to‘plangan fotosintez jarayoni …

2 / 45

iy bo’lgan xususiyatlar obligat hujayra ichi parazitlari dnk yoki rnkga ega bo'lishi replikatsiya hujayra ichidagi virusli nuklein kislota tomonidan boshqariladi ikkiga bo'linish yoki mitoz yo’li bilan ko’paymaydi energiya ishlab chiqarish uchun zarur bo'lgan genlar va fermentlar yo’qligi oqsil ishlab chiqarish xo’jayin hujayra ribosomalari, fermentlari va oziq moddalariga bog'liq ko'pchilik hujayralardan kichikroq viruses "morfologiya" ga asoslangan virus turlari - shakli; tuzilishi spiral (tmv yoki ebola kabi) ko'p qirrali (adeno va poliomielit) qoplangan (gripp) va murakkab (bakteriofag). bacteria and archaea bir hujayrali va yadro rivojlanmagan eukaryotlardan ancha kichik namlik yetarli bo’lgan barcha joylarda uchraydi; ba'zilari ekstremal muhitda topilgan jinssiz ravishda ko'payadi bakteriyalar - hujayra devorlarida peptidoglikan mavjud; ba'zilarida hujayra devorlari yo'q; ko'pchilik kasallik keltirib chiqarmaydi, ayrimlari esa foydalidir arxey - hujayra devorlari peptidoglikandan boshqa polimerlardan tashkil topgan bakteriya hujayralarining shakllari: mikoplazmalar: mikoplazmalar polimorf, turli shakldagi mikroorganizmlar bo’lib, nihoyatda mayda, bakteriyalardan hujayra yo’qligi bilan farqlanadi. harakatsiz, devorining ko’pincha qilmaydi, bakteriologik sporalar filtrdan hosil …

3 / 45

’simlikdagi va cho’chqadagi mikoplazma kasalligi alomatlari mikoplazmalar: мikoplazmalar ichida eng yaxshi o’rganilgani, erkin holda hayot kechiruvchi mycoplasma laidlawudir. g.morovin va m.turtelen (1964) electron mikroskopda ko’rib, to’rt xil hujayrasi mavjudligini aniqlagan: 1) elementar tanasi; 2)oraliq hujayralar; 3)yirik hujayaralar; 4)ichida elementar tanasi bo’lagan yirik hujayralar. mycoplasma laidlawu mikoplazmalar: mikoplazmalar odam va boshqa umurtqalilar orasida keng tarqalgan. mikoplazmalarning o’ziga xos xususiyatlari quyidagilardan iborat: а) hujayralari polimorf, diametri 0,1 —1,0 mkm; b) hujayralari uch qavatli membrana bilan o’ralgan; v) bakteriya ribosomalariga o’xshahsh ribosomalari mavjud; g) hujyaralarida rnk va dnk bor. dnk qo’sh spirally, molekulyar og’irligi 4×108 dan 1×109 gacha; d) suniy ozuqa muhitida o’sadi, agarli muhitda mayda koloniayalar hosil qiladi; е) penisilinga chidamli, lekin tetrasiklinga sezgir; mikoplazmalar: o‘simliklarda uchraydigan mikoplazmalar — mlo ni birinchi bo‘lib, yaponiyalik olimlar aniqlaganlar. ular qo‘qongulning sariq kasalligi, tut daraxtining pakanaligi va kasalliklarning boshqa sababchilarini elektron mikroskopda ko‘rib, mikoplazmalarga o‘xshash hujayralar borligini kuzatganlar. kasallangan tut ko‘chatlariga tetrasiklin ta’sir ettirilgach, kasallik …

4 / 45

va bit orqali tarqaladigan qizilchali tif kasalligini tekshirib, kasal odam kalta tayoqcha mikrob tanasidan shaklidagi rikketsiya provocheka topadi va deb nomlaydi. bular juft-juft yoki zanjir shaklida bo‘lishi mumkin, uzunligi 300-400 nm. faqat tirik va hujayralarda to‘qima rivojlanadi. rikkets xauard taylor rickettsia gram negative rod gram manfiy mustaqqil koenzim a va nad ni sintez qila olmaydi shuning uchun hujayra ichida parazitlik qiladi misol: r. prowazekii rikketsiyalar (rickettsia) xususiyatlariga ko‘ra mikoplazmalarga o‘xshaydi, bakteriyalar va viruslarning oraliq formasi, dnk va rnkga ega, polimorf mikroorganizmlar, ba’zilari kokksimon, donador, diametri 0,5 mkm. tayoqchasimonlari 1-1,5 mkm, uchlari yumaloq yoki bir oz bukilgan, 3-4 mkm, ipsimon formalari 10-40 mkm, donador. rikketsiyalar harakatsiz, spora va kapsula hosil qilmaydi. patogen rikketsiyalar hayvonlarda va odamda turli- tuman kasalliklarni keltirib chiqaradi, qizilchali tif, yurakda ornitoz suv to‘planishi, tovuq va it va boshqa yuqumli rikketsikozi, kasalliklarni qo‘zg‘atuvchilaridir. teri rekketsikozi miksobakteriyalar: shilimshiq bakteriyalarning eng yuksak formalari bo‘lib, ba’zilari ipsimon, o‘xshab ketadi. bularning ba’zilari …

5 / 45

ranglarda bo‘ladi. ularning hujayrasida karotinoidlar va fikoblinlar bo‘lib, miqdorining turlicha bo‘lishi ularga har xil rang beradi. pigmentlar lamellalar shaklida hujayralarning chetlarida, xromatoforlarda joylashgan. xromatoforasida yashil rangli xlorofill, ko‘k rangli fikotsian, ba’zilarida karotin va fikoeritrin uchraydi. fotosintez protsessida ko‘pchiligida glikogen hosil bo‘ladi. sianobakteriyalar: sianobakteriyalar: sianobakteriyalar tuproqlarda keng tarqalgan bo‘lib, 1g tuproqda 20000-50000 gacha uchraydi, hattoki, cho‘l tuproqlarida ham uchraydi. ayrimlari tog‘larda lishayniklar bilan simbioz holda yashaydi. bularni ko‘pchiligi atmosfera azotini o‘zlashtiradi va tuproqning unumdorligini oshiradi. diatom suvo’tlar: ular bir hujayrali, hujayra devorlarida kremniy bor, ular biri katta va ikkinchisi kichik qopqoqlardan iborat bo‘lib, biri ikkinchisining ichiga kirib turadi, hujayralari sirpanib harakatlanadi, ularning harakatini maxsus joyidan ajralib chiqqan protoplazma ta’minlaydi. aktinomisetlar: aktinomitsetlar yoki nursimon (nurli) zamburug‘lar tuzilishi jihatidan bakteriyalar va tuban zamburug‘larga o‘xshaydi (6, 7- rasmlar). ular mog‘or zamburug‘lar bilan bakteriyalar orasidagi guruhga mansub, ma’lum shakldagi yadrosi bo‘lmaydi. bu guruh grammusbat bakteriyalardir. aktinomitsetlar gifalarining uzunligi 600 mkm, eni 0,5–2 mkm va undan …

Want to read more?

Download all 45 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikroorganizmlar morfologiyasi"

o’zbekiston respublikasin oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo uleg’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti mikrobiologiya va biotexnologiya kafedrasi mikrobiologiya va virusologiya fani mavzu: turli morfologik guruh mikroorganizmlarga tavsif dars rejasi: 1.eukariot va prokariot organizmlarni hujayra tuzilishidagi o’xshashlik va farqlar. 2.bakteriyalarning morfologik shakllari. 3.turli guruh mikroorganizmlar morfologiyasi. 4-mavzu: mikroorganizmlar morfologik turlariga tavsif eukariot va prokariotlar organizmlarni taqqoslash: belgilar prokariotlar eukariotlar yadro amitoz yo‘li bilan bo‘linadi, yadro membranasi yo‘q mitoz yo‘li bilan bo‘linadi yadrosi membrana bilan o‘ralgan dnk ning holati gistonlar bilan bog‘lanmagan alohida molekulalar gistonlar bilan bog‘langan holda xromos...

This file contains 45 pages in PPTX format (6.3 MB). To download "mikroorganizmlar morfologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: mikroorganizmlar morfologiyasi PPTX 45 pages Free download Telegram