biologik kurollar va 9-amaliy mashg'ulot

DOCX 7 pages 17.5 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.5 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

9-amaliy mashg`ulot: o‘ta xavfli yuqumli kasalliklar. reja. 1.ich terlama. 2.tulyaremiya. 3.vabo. 4.toun. 5.sibir yarasi. tayanch iboralar ich terlama. tulyaremiya. vabo. toun. sibir yarasi biologik kurollar- bular kasallik tarkatuvchi viruslar, bakteriyalar, zambruglar va rikkettsiyalardir. bu kurollar kullanilishi natijasida e’idemiologik, epizootik va epifitotik mashg’ulotning maqsadi: biologik kurollar- bular kasallik tarkatuvchi viruslar, bakteriyalar, zambruglar va rikkettsiyalardir. bu kurollar kullanilishi natijasida epidemiologik, epizootik va epifitotik mavzusini tashkil etishda pedagogik texnologiyalardan, grafik organayzerlardan va keys-stadi usullaridan foydalanish orqali talabalarda o’zlashtirilgan bilimlarni amaliy qo’llash ko’nikmalarini shakllantirishga, aniq vaziyatlarni tahlil qilish, farazlarini ilgari surish, avval o’zlashtirgan bilim, ko’nikma va malakalarini yangi vaziyatlarda qo’llab, yangi bilim, ko’nikma va malakalarni egallash, o’z fikrlarini bayon etishlariga erishiladi mashg’ulotning ahamiyati :talabalarda kasbiy faoliyatda uchraydigan masalaning yechimini izlash biologik kurollar- bular kasallik tarkatuvchi viruslar, bakteriyalar, zambruglar va rikkettsiyalardir. bu kurollar kullanilishi natijasida epidemiologik, epizootik va epifitotik fvlardan ximoyalanish tomonlarni o’rganishga imkoniyat yaratish. mashg’ulotning uchun kerakli jahozlar: darslik va maruza matn , mavzuga …

2 / 7

kchasidir. tif – grekcha (tutun – tuman) mahnosini bildiradi mahlumotlarga kura dunyo buyicha yiliga 150000 dan ortik odam shu kasallik bilan ogriydi. kuzgatuvchi ogiz orkali oshkozonga tushadi undan ingichka ichakka utadi va uning kuyi kismida uzi uchun kulay sharoitga duch keladi. ichak limfa sistemasini izdan chikaradi va qonga utadi – bakteremiya, organizm buylab tarkaladi. kuzgatuvchini ut yuliga tushib kolishi xafli bulib, bu yerda u uzok saklanib koladi. masalan; bita bakteriya tashuvchi ayol 9 oy mobaynida turar joyida 18 kishiga kasalligini yuktirgan, bundan ugli va keliniga, kelgan 6 mexmonga, 4 kushnisiga va birga ishlaydigan 6 xamkasbiga kasalligini yuktirgan. klinik bergilari: bemorda ishtaxaning pasayishi, uykuning buzilishi, tana xaroratini kutarilishi, intoksikatsiya, bosh ogrishi, kungil aynishi, kayt qilish kuzatiladi qonda leykopeniya, eozinofillarni yukolishi, soe ni kutarilishi. bemor tili ogziga sigmay koladi, kora kukimtir kavat bilan ko’lanadi, fakat kirgoklarigina uzgarishsiz bo’ladi, korin soxasida kuchli ogrik paydo bo’ladi, asosan ung bikin bikin soxasida, ichak shillik kavatlarida …

3 / 7

r yarasi) – antraks (grekcha kumir) – o’tkir yuqumli kasallik. kasallik kuzgatuvchisi anaerob sharoitda yashovchi kuydirgi tayokchasidir. kasalik insonga kassalangan hayvonlarning parvarish qilishda, tashki muxit orkali, qon suruvchi bugim oyoklilar orkali yukadi. kasallikni 4 xil shakli bulib ( teri, o’pka , jigar, septik ). kasallikni yashirin davri 3 – 8 kun. kasallikni bir necha faylasuf olimlar urganib ( buxrot, gomer, golen) kasallika «mukaddas olov» deb nom bergan. kasallikni moran va r. kox urgangan. kasallik yer yuzining barcha kismida uchraydi, ayniksa alg’baniya, afgon, indoneziya, eron, xitoy, mongoliya, ‘okiston, ruminiya mamlakatlarida ku’ uchraydi. yer yuzida 1 yilda 10000 dan ortik aholii shu kassalik bilan ogridi. kuzgatuvchi uta chidamli bulib suvda 10 yil, tu’rokda 15 – 20 yil yashashi mumkin. odam organizimiga shikastlangan teri, oshkozon ichak, shillak kavatlari, havo yullari orkali kiradi. qonga va limfaga utadi. bemor qoni kuyuklashadi rangi korayadi, jigar va talok kattalashadi, ichki organlarga qon kuyiladi (asosan miyaga). klinik bergilari: …

4 / 7

uvchi eritmalar kuyiladi. tulyaremiya – utkir yuqumli kasallik bulib, tana xaroratini kutarilishi, umumiy intoksikatsiya, limfodenit, turli organ va tukimalarni zararlanishi bilan xarakterlanadi. yumronkoziklarda uchraydigan bu kasallikni birinchi bulib 1910 yili makkoy urgandi. kasallik kuzgatuvchisi uta chidamli bulib, suv va nam joyda 4 oy, tu’rokda 9 oy saklanadi. kasallik kuzgatuvchilarini tashuvchilar asosan, kemiruvchi xayvonlar, qon surar xashorotlar, sichqonlar, andatralar, quyonlar, kanalardir. sog’lom odamga bemordan bevosita yuqmaydi. yukish yullari: kantakt, alimentar, xovo chang, transmissiv yul. organizmga kirgan kuzgatuvchini asosiy ku’ayish joyi limfa tugunlarida. bu yerda birlamchi affekt xosil bo’ladi. bir kismi ‘archalanadi, endotoksin xosil bo’ladi. limfa tugunlar yalliglanadi, kattalashadi va birlamchi tulyaremiya bubonlari xosil bo’ladi. endotoksin qonga suriladi va butun organizm buylab tarkaydi, ichki organlarni zararlaydi va bu yerda uchoklar xosil bo’ladi (ikkilamchi bubonlar). klinik belgilari: kasallikni yashirin davri 3-7 kun. yetti xil turi bor, teri, yara, kuz, angina, abdominal, o’pka, tarqoq (se’tik). barcha formasi birdan boshlanadi. bemor eti uvishadi, kaltiraydi, tana …

5 / 7

lish okibatida bemor organizmida suyuqlik va tuzlar kamayib uni ogir axvolga tushishi bilan kechadi. kasallik birinchi xindistonda aniklanganligi uchun kasallikka osiyo vabosi deb nom berilgan. kuzgatuvchisi vabo vibrioni bulib, kox tomonidan to’ilgan. uni uta xarakatchan3 ta toksini bulib, endotoksin, ekzotoksin, qon tomirlarni utkazuvchanligini buzuvchi toksin. kasallik asosan yilning yoz va kuz fasllarida kuzatiladi. kuzgatuvchilar ogiz orkali oshkozonga tushadi, bir kismi uladi, kolgan kismi ingichka ichakka utadi, ishkoriy muxitda tez ku’ayadi. vibrionlar ‘archalanadi va toksin ajraladi. toksin tahsirida ichak shillik kavatlaridan ku’ mikdorda izatonik suyuklik ajralib chikadi, bu ich ketishiga sabab bo’ladi. suyuklik bilan organizm kaliy va natriy tuzlarini yukotadi, bu esa ogir suvsirashga sabab bo’ladi. qon tomirlarda qon kuyuklashadi, ya’ishkokligi ortadi, moddalar olmashinuvi kamayadi. buyrak, yurak va miya faoliyati izdan chikadi. agar kerakli chora kurilmasa bemor xalok bo’ladi. ulgan odam kuzlari ichiga tortgan, lunjlari yo’ishgan, terisi kukimtir rangda bo’ladi. (gippokrat basharasi). mushaklar tonusi ortgan, kul ‘anjalari ajn bosgan, teri kuruk …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biologik kurollar va 9-amaliy mashg'ulot"

9-amaliy mashg`ulot: o‘ta xavfli yuqumli kasalliklar. reja. 1.ich terlama. 2.tulyaremiya. 3.vabo. 4.toun. 5.sibir yarasi. tayanch iboralar ich terlama. tulyaremiya. vabo. toun. sibir yarasi biologik kurollar- bular kasallik tarkatuvchi viruslar, bakteriyalar, zambruglar va rikkettsiyalardir. bu kurollar kullanilishi natijasida e’idemiologik, epizootik va epifitotik mashg’ulotning maqsadi: biologik kurollar- bular kasallik tarkatuvchi viruslar, bakteriyalar, zambruglar va rikkettsiyalardir. bu kurollar kullanilishi natijasida epidemiologik, epizootik va epifitotik mavzusini tashkil etishda pedagogik texnologiyalardan, grafik organayzerlardan va keys-stadi usullaridan foydalanish orqali talabalarda o’zlashtirilgan bilimlarni amaliy qo’llash ko’nikmalarini shakllantirishga, aniq vaziyatlarni ...

This file contains 7 pages in DOCX format (17.5 KB). To download "biologik kurollar va 9-amaliy mashg'ulot", click the Telegram button on the left.

Tags: biologik kurollar va 9-amaliy m… DOCX 7 pages Free download Telegram