fitratning adabiy-tanqidi faoliyati

PPTX 27 pages 1.6 MB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

презентация powerpoint o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagio‘zbekiston milliy universiteti oʻzbek adabiy tanqidi tarixi fanidan ma’ruza mashg’uloti uchun taqdimot fitratning adabiy-tanqidiy faoliyati reja: fitratning adabiyotshunoslik faoliyatida adabiy tanqidning o‘rni. fitrat mumtoz adabiyot tadqiqotchisi. 3. munaqqidlik faoliyati: zamonaviy she’riyatga munosabat; teatr taqrizlari. 4. nazariy qo‘llanmalarida zamonaviy adabiyotning tahlili va tanqidiga o‘rin berilishi. название презентации abdurauf (1886-1938) . abdurauf fitrat o‘zbek adabiyoti tarixida shoir, dramaturg, yozuvchi, publitsist, davlat arbobi, tilshunos, adabiyotshunos, tanqidchi sifatida qomusiy bilimlari bilan shuhrat qozondi. ozod sharafiddinovning «fitrat o'zbek adabiyotshunosligining otasi» degan fikri ayni haqiqatdir. adabiyotshunoslikka doir fitrat ilmiy merosining asosiy qismi 1923-1935-yillarda yaratilgan. bu qisqa davrda u 50 dan ortiq ilmiy- tadqiqot va maqola yozdi. ular zamonaviy adabiyotshunoslikning rang-barang yo‘nalishlarini qamrab olgan bo‘lib, asosan, sharq va turkiy adabiyot namoyandalari ijodi, tarixi, nazariyasi va adabiy tanqidiga oid tadqiqotlar edi. название презентации abdurauf fitrat 20-yillardayoq sharq xatqlari madaniy merosi va adabiyotini o'rganishga katta hissa qo'shdi. …

2 / 27

i tugatilgandan so‘ng ham bu munosabat o ‘zgarmay turdi. faqat 70-yillarga kelib, l.suiton, e.karimov, x.mirzozodalar uning ijodi haqida yoza boshladilar, 80-yillardagina bu jarayon bir qadar izchillasha bordi. b.qosimov, sh.turdiyev, a.aliyev, n .karimov, h.boltaboyev,u.joraqulov i.g‘aniyevlar uning badiiy va ilmiy ijodini jiddiy va keng qamrovda tadqiq etishga kirishdi. abdurauf fitrat ijodiga qiziqish xorijda ham kuchlidir. boshqird zaki validiy to‘g‘on, turk olim lari fuod ko‘prili va mehmet saroy, yapon olimi xisao kumatsu, amerikalik edvard olvort, farang ellen karrerd enkous, olmon ingeborg baldauf, rus a. klimovich fitratning adabiyot nazariyasiga munosabati 20-yillar rus adabiyotshunosligidagi formal maktab vakillari eyxenbaum, v.shklovskiy, v.jirmunskiy kabilar izidan borishida ko‘rinadi. ulaming fikricha, siyosatga aralashish, badiiy asarlarning g’oyaviy-mafkuraviy va ijtimoiy fazilatlarini o‘rganish adabiyotshunoslikning vazifasiga kirmaydi, u, asosan, badiiy asarning shaklini, shakldagi go‘zallikni tahlil etishi lozim. mazkur qarashlarni chuqur o'zlashtirgan fitrat tadqiqotlarida shu konsepsiyaga amal qildi. «adabiyot qoidalari» (1926) dagi san’atga doir flkrlarida bu holni kuzatish mumkin. uning «yurak, fikr, tuyg‘u to‘lqinlarini so‘z, …

3 / 27

fikr-tuyg‘ularimizdagi tolqinlari yaratadi», deya ta’kidlaydi u. oybek «adabiyot qoidalari»ga yozgan taqrizida fitratning «jozib, go‘zal uslubi»ga to‘g'ri baho beradi, lekin uning kamchiligi «san’at va adabiyotga bugungi ko‘z bilan (markslarcha) qaramaganlik»da deb tanqid qiiadi. bu qarash adabiyot mafkuraviylashtirila boshlangan o‘sha davr nuqtayi nazaridan to‘g‘ri edi. yoki boshqacha aytganda, oybek shunday deb yozishga majbur edi. xx asrning 20-yillarida adabiy merosga, jumladan, alisher navoiy ijodiga qarashda ikki yo‘nalish bor edi. chunonchi, j.boybo'latov madaniy merosdan voz kechish talabini kun tartibiga qo‘ygan bir sharoitda fitrat adabiy merosni yoqlab chiqdi. fitrat adabiy-tanqidiy janrlarni kashf etishda faollik ko‘rsatgan. «0‘zbek shoiri turdi», «muhammad solih» portret-maqolalar bo‘lsa, «ahmad yassaviy», «fors shoiri umar xayyom», «mashrab» kabi tadqiqotlar tanqidiy-biografik ocherk janriga taalluqlidir. « 0 ‘zbek shoiri turdi» maqolasi a.majidiyning shoir haqidagi maqolasini to‘ldirish maqsadida yozilgan. shu bois o‘zidan oldingi maqola mohiyatini fitrat «uch modda»da ko‘rib chiqadi portret- maqola shu xususdagi izohlar bilan boshlanadi. fitrat turdining «eli yurti, kimligi» haqidagi ma’lumotlarni shoirning o‘z …

4 / 27

rab shaxsi va ijodi haqida turli tuman, biryoqlama tasawurlar kengaygan bir paytda yaratildi. rus olimi p.vyatkinning «farg‘onalik mistik devona mashrab» maqolasi fitrat tadqiqotining yuzaga kelishiga turtki bergan. boborahim mashrab tarjimayi holini ilk marta llmiy asosda tiklashga muvaffaq bolgan.tadqiqotda shoir tarjimayi holi, hayoti va ijodi, asarlarining qimmati, mohiyati umumlashtirilgan holda tadqiq etilishi uning tanqidiy-biografik ocherk janrida yaratilganligini ko‘rsatadi. «fors shoiri umar xayyom» asari ham tanqidiy-biografik ocherk janriga mansub. fitrat, avvalo, umar xayyom haqida portret-maqola yaratgan. shundan keyin uning qo'liga shoir haqida yana bir qimmatli manba tushadi. va shular asosida yirik tadqiqot yaratiladi. u mashrab haqidagi ocherkdan hajmi, ko‘lamining kengiigi bilan farq qiladi. fitrat ocherk boshida «bir-ikki so‘z» (xuddi hozirgi so‘zboshilarday) deya shoir shaxsi haqida qisqa ma’lumot bergandan so‘ng, u yashagan davr va adabiy muhit tasviriga to‘xtalishni lozim topadi. fitrat zamondoshi a.sa’diy bilan bir davrda 20-yillarda yassaviy ijodiga bag‘ishlab qator maqolalar yozib, o‘zbek yassaviyshunosiigiga asos soldi. ahmad yassaviy va uning maktabini atroflicha …

5 / 27

uchun milliy maktablarga alohida e’tiborberdilar. afsuski, 20-yillarning avvalidanoq bunday harakatlarga siyosiy baho berish boshlandi. bu mohiyatan o'zbekning o ‘zligini anglash, o‘zligini tiklashga qarshi bolgan kuch - sho‘rolaming zimdan boshlab yuborgan harakati edi. 1922-yili «chig‘atoy gurungi* tarqatib yuborildi. shunga qaramay, gurung a’zolari o ‘z faoliyatlarini alohida- alohida davom ettirdilar va yangi vujudga kelgan 0‘zbekiston jumhuriyatida yana qaytadan uyushdilar. ular o‘zbekistonning birinchi yozuvchilar tashkiloti nashri «qizil qalam”da tashabbusni o‘z qo'llariga olishga harakat qildilar. 1929-yilda j.boybo‘latovning «0‘zbek adabiyotida chig‘atoychiliq» maqolasi bosildi. « 0 ‘zbek adabiyoti namunalari majmuasi tanqidiga bag‘ishlangan bu maqola asar muallifi fitratni «fosh etish»ga qaratildi. fitrat unda marksizmni inkor qilishda, o‘tmishni ideallashtirishda, buijua millatchiligi g‘oyalarini targ'ib va tashviq etishda ayblandi. aslida bu harakat zamirida bir tarafdan, ko‘p asrlik adabiy merosimizni chiqitga chiqarish siyosati yotar edi. j.boybo‘latov madaniy merosimizdan proletar adabiyoti uchun bir narsa ola bilishga shubha bilan qaradi. kitobga so‘zboshi yozgan otajon hoshimni ham bir yoqadan bosh chiqarganlikda aybladi. ko‘p o‘tm …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fitratning adabiy-tanqidi faoliyati"

презентация powerpoint o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagio‘zbekiston milliy universiteti oʻzbek adabiy tanqidi tarixi fanidan ma’ruza mashg’uloti uchun taqdimot fitratning adabiy-tanqidiy faoliyati reja: fitratning adabiyotshunoslik faoliyatida adabiy tanqidning o‘rni. fitrat mumtoz adabiyot tadqiqotchisi. 3. munaqqidlik faoliyati: zamonaviy she’riyatga munosabat; teatr taqrizlari. 4. nazariy qo‘llanmalarida zamonaviy adabiyotning tahlili va tanqidiga o‘rin berilishi. название презентации abdurauf (1886-1938) . abdurauf fitrat o‘zbek adabiyoti tarixida shoir, dramaturg, yozuvchi, publitsist, davlat arbobi, tilshunos, adabiyotshunos, tanqidchi sifatida qomusiy bilimlari bilan shuhrat qozondi. ozod sharafiddinovning «fitrat o'zbek adabiyots...

This file contains 27 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "fitratning adabiy-tanqidi faoliyati", click the Telegram button on the left.

Tags: fitratning adabiy-tanqidi faoli… PPTX 27 pages Free download Telegram