jinoyatchilikning sabablari

DOC 81.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1547307672_73758.doc jinoyatchilikning sabablari reja: 1. jinoyatchilikning sabab va sharoitlari 2. jinoyatchilikning sabab va sharoitlari tasnifi 3. iqtisodiy islohotlar jarayonida jinoyatchilikning sabab va sharoitlari jinoyatchilikning sabab va sharoitlari ilmiy-nazariy jihatdan yondashilsa, «sabab» tushunchasi o‘ziga xos mazmun va mohiyatga ega. mazmun jihatidan tabiat yoki jamiyat hayotida u yoki bu voqelikning yuzaga kelishida katta o‘rin tutishi tushunilsa, mohiyat jihatidan salbiy yoki ijobiy vaziyatlarni yuzaga keltirishi tushuniladi. shuning uchun bir qator ijtimoiy-tabiiy fanlar, ayniqsa, falsafa fanida bu muammoga javob topishga alohida e’tibor qaratilgan. umuman olganda, «sabab» o‘ziga xos tushuncha sifatida, ya’ni obyektiv voqelikda o‘zaro bog‘liq sabab va oqibatni yuzaga keltiruvchi qonuniyat deb e’tirof etilganini ko‘rish mumkin. sababning yuzaga kelish jarayoni vaqt mobaynida ma’lum bir bos- qichlar asosida shakllanadi va aytib o‘tilganidek, oqibatni keltirib chiqarishga ta’sir etadi. ayniqsa, jamiyat hayotida sodir bo‘ladigan ijtimoiy-huquqiy munosabatlarning shakllanishida sabab va oqibat o‘ziga xos ravishda kechadi. o‘z navbatida, har bir sababni keltirib chiqaruvchi «sabab»ning mavjud ekanligini ham yodda tutish …

zim . ijtimoiy hodisalarni yuzaga keltiruvchi sabab va sharoitlar o‘ziga xos metodologik nuqtai nazardan tavsiflanadi hamda shu asosda jamiyat hayotida ro‘y berayotgan voqealarga baho berish mumkin. jumladan: a) sabab va oqibat qonuniyatining ikki - dinamik (doimiy hamda oqibatni to‘g‘ridan-to‘g‘ri keltirib chiqaruvchi) va statik (yuzaga kelishi mavjud bo‘lgan) shakllari mavjudligi; b) ijtimoiy determinant holatlarni tahlil etishda ma’lum bir tizimga xos bo‘lgan xususiyatlarni bilish orqali yondashish zarurligi. bu kabi yondashuv o‘rganilayotgan ijtimoiy voqelikni ham ichki, ham tashqi tomondan aniq tahlil etishga yordam beradi, ya’ni «jamiyatda», «ijtimoiy-iqtisodiy bos- qichda», «dunyo miqyosida» va h. k. v) ijtimoiy determinant holatlarni aniqlash orqali jamiyatda mavjud qarama-qarshiliklarning samarali yechimini topishga yordam berishi ; g) ijtimoiy voqeliklar jamiyatda mavjud bo‘lgan ijtimoiy guruhlar va shaxslar o‘rtasidagi o‘zaro turli munosabatlar tizimini ifodalashi bilan birga, aynan shu munosabatlarda shaxsning qiziqishlari va maqsadi bo‘lishini e’tiborga olish lozimdir. ana shunday ijtimoiy-psixologik holatlar jamiyat a’zolarida o‘zaro munosabatning shakllanishida katta omil hisoblanadi; d) ijtimoiy determinatsiya …

ltirib chiqaradi. tabiiyki, har qanday salbiy oqibat jinoyatchilikni keltirib chiqaradi. bu kabi determinantlar (ya’ni sabab va sharoit) o‘z xususiyatlariga ko‘ra bir butun tizimni tashkil etadi. ushbu tizimga alohida turdagi jinoyatlarning sabab va sharoitlari, masalan, zo‘rlik orqasida sodir etiladigan jinoyatlar, boshqa g‘arazli jinoyatlar yoki retsidiv jinoyatlar kiradi. kriminogen vaziyatlarning determinant miqyosi ham shular jumla- sidandir. umuman olganda, aniq bir jinoyatning o‘ziga xos elementlarini aynan shu sabab hamda sharoitlar tashkil etadi va kriminogen tizimni shakllantiradi. bu kabi elementlar ham turli darajada bog‘liqlik xususiyatlariga ega. shuning uchun ham kriminogen tizim aslo aniq bir jinoyatga xos bo‘lgan sabab va sharoitlarning arifmetik miqdorini belgilamaydi. balki jamiyatda mavjud bo‘lgan ijtimoiy voqeliklar o‘rtasidagi bog‘liqlik xusu- siyatlarini ifodalaydi. shunga ko‘ra, bu holatni yuzaga keltiruvchi mexanizm harakatida ikki xil shakldagi elementlarni ko‘rish mumkin. birinchisi, yuzaga keltiruvchi (sabab) va, ikkinchisi, shart-sharoit yaratuvchi (muhit)dir. bularning har ikkisi jinoyatchilikning va shu qatori alohida turdagi jinoyatlarning yuzaga kelishida bir xilda, ya’ni miqdoran va …

k va xavfsizlikka rioya etmaslik kabi holatlar ham jinoyatchilikni kelib chiqishida salbiy o‘rin tutishini e’tiborga olish lozim. jinoyatchilikning sharoitlari esa o‘ziga xos ravishda uning sabablari yuzaga kelishini jadallashtiruvchi holatlarni o‘z ichiga oladi. masalan, xo‘jalik yuritishdagi boshqaruvni tashkil etishda xizmat mavqeidan g‘ayri- qonuniy ravishda foydalanishning mavjudligi bu sohada jinoiy faoliyat yuritishdagi salbiy sharoitdir va jinoyat yo‘liga kirgan har bir shaxs ushbu sharoitdan «unumli» foydalanishi mumkin. chunki bunday vaziyatda kelib chiquvchi xo‘jasizlik, nazoratning sustligi, moddiy boyliklarning saqlani- shining ta’minlanmaganligi jinoyatga «yo‘l ochib» beradi. jinoyatchilikning kelib chiqishida muhim rol o‘ynaydigan sabab va sharoit o‘zaro chambarchas bog‘liqdir. shuning uchun ham bu holat «kri- minogen-determinant» deb e’tirof etilgan. zotan, har qanday sharoitning o‘zi jinoyatchilik va jinoyatni yuzaga keltirmaydi. sharoit mavjud bo‘lgan holda biror-bir jinoyatchilik sababsiz sodir bo‘lmaydi. sabab, o‘z mazmuniga ko‘ra ijtimoiy-psixologik holat bo‘lsa, sharoit iqtisodiy, siyosiy, huquqiy, tashkiliy jihatdan yuzaga keluvchi holat hisoblanadi. kriminologiya jinoyatchilikni ilmiy jihatdan o‘rganishda ko‘p hollarda o‘ziga xos «korrelyatsion aloqadorlik»ni …

i ekanligini ko‘rish mumkin. masalan, mastlik oqibatida sodir etiladigan jinoyatchilik ayrim shaxs yoki guruhlar ruhiyatida shakllangan va alkogolizm bilan bog‘liq salbiy an’analar asosida yuzaga kelishini ko‘rish mumkin. o‘z vaqtida bu kabi holatlar ularning sabab va sharoitini aniqlashga ham imkon beradi. demak, jinoyatchilikning sabab va sharoitlari ular qaysi jamiyat yoki davlatda yuzaga kelgan bo‘lmasin, o‘zining salbiy oqibatlari tufayli jinoyatchilik manfaatlariga mos bo‘lgan. shuning uchun ham ularni tugatishga har bir davlat miqyosida o‘ziga xos usul hamda vositalar orqali ta’sir choralari qo‘llanganligini ko‘rish mumkin. jinoyatchilikning sabab va sharoitlari tasnifi yuqorida bayon etilganidek, jinoyatchilikning, shu bilan birga, alohida olingan jinoyatning sabab va sharoitlari turlichadir hamda o‘z miqyosiga ega. ularni ilmiy bilish va jinoyatchilikka qarshi kurash amaliyotida to‘g‘ri qo‘llash uchun ma’lum bir tizim asosida hamda kriminologiya nuqtai nazaridan tasniflash lozim. shunga ko‘ra jinoyatchilikning sabab va sharoitlari fanda quyidagicha: a) miqyosiga ko‘ra (subordinatsiya); b) mazmunan; d) o‘z tabiati va ba’zi xususiyatlariga ko‘ra guruhlarga ajratilgan va tasnif …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "jinoyatchilikning sabablari"

1547307672_73758.doc jinoyatchilikning sabablari reja: 1. jinoyatchilikning sabab va sharoitlari 2. jinoyatchilikning sabab va sharoitlari tasnifi 3. iqtisodiy islohotlar jarayonida jinoyatchilikning sabab va sharoitlari jinoyatchilikning sabab va sharoitlari ilmiy-nazariy jihatdan yondashilsa, «sabab» tushunchasi o‘ziga xos mazmun va mohiyatga ega. mazmun jihatidan tabiat yoki jamiyat hayotida u yoki bu voqelikning yuzaga kelishida katta o‘rin tutishi tushunilsa, mohiyat jihatidan salbiy yoki ijobiy vaziyatlarni yuzaga keltirishi tushuniladi. shuning uchun bir qator ijtimoiy-tabiiy fanlar, ayniqsa, falsafa fanida bu muammoga javob topishga alohida e’tibor qaratilgan. umuman olganda, «sabab» o‘ziga xos tushuncha sifatida, ya’ni obyektiv voqelikda o‘zaro bog‘liq sabab va oqibatni yuzaga kel...

DOC format, 81.0 KB. To download "jinoyatchilikning sabablari", click the Telegram button on the left.

Tags: jinoyatchilikning sabablari DOC Free download Telegram