kvant sonlari mavzusini o’quvchilarga o’rgatishning tashkiliy asoslari mikro dars

DOC 9 pages 66.5 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 66.5 KB

File type DOC

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

mavzu: “kvant sonlari” mavzusini o’quvchilarga o’rgatishning tashkiliy asoslari annotatsiya kvant sonlari – zarrachaning kvant holati ko‘rsatkichi bo‘lib, u faqat butun son, yoki, aniq yarimtakki son qiymatiga ega bo‘ladi. atomdagi elektron to‘rtta kvant sonlari bilan ifodalanadi va bu sonlarning har bittasi mos ravishda, elektronning energetik darajasiga, burchak momentiga, magnit momentiga va spiniga muvofiq keladi. mundarija: 3kirish 31.kvant sonlari haqida tushuncha 42. bosh kvant son 8xulosa 9foydalanilgan adabiyotlar ta'limiy maqsadlar : kvant sonlar — atom yadrosi, atom, molekulalar va boshqa kvant sistemalar, shuningdek, elementar zarralar, gipotetik zarralar, kvarklar va glyuonlarning energetik holatlari va fizik xossalarini ifodalovchi butun yoki yarim butun sonlar. kvant sonlar tushunchasi fizikaga dastlab atom spektrini oʻrganishda kiritilgan. atomdagi bogʻlangan elektronlarning holatlari 4 kvant sonlar bilan ifodalanadi; tarbiyaviy maqsadlar: kvant raqamlari - atomlardagi elektronlarning xususiyatlarini tavsiflovchi raqamlar. to'rtta kvant soni mavjud: asosiy kvant soni (n): bu kvant soni elektronning energiya darajasini tavsiflaydi. n qiymati qanchalik katta bo'lsa, energiya darajasi shunchalik …

2 / 9

tronning spinini aniqlaydi. rivojlantiruvchi maqsadlar: kvant raqamlari muhim ahamiyatga ega, chunki ular atomning elektron konfiguratsiyasini aniqlash uchun ishlatilishi mumkin. elektron konfiguratsiyasi atomdagi elektronlarning joylashishini tavsiflash usulidir. elektron konfiguratsiyasi atomning kimyoviy xossalarini bashorat qilish uchun ishlatilishi mumkin. kirish kvant raqamlari atomlardagi elektronlarning harakatini tushunishda ham muhimdir. misol uchun, kvant raqamlari nima uchun elektronlar faqat ma'lum energiya darajalarida mavjud bo'lishi mumkinligini va nima uchun elektronlar yadro atrofida faqat ma'lum usullar bilan aylanishi mumkinligini tushuntirish uchun ishlatilishi mumkin. kvant raqamlari atomlarning faolligi va ionlanish energiyasi kabi xususiyatlarini tushuntirish uchun ham ishlatiladi. kvant raqamlari kvant mexanikasining asosiy qismi bo'lib, materiyaning atom va subatomik darajadagi xatti-harakatlarini tavsiflovchi nazariyadir. kvant mexanikasi murakkab va mashaqqatli mavzu, ammo u atrofimizdagi koinotni tushunish uchun zarurdir. 1.kvant sonlari haqida tushuncha atomdagi elektron holatlarning tavsiflovchi kvant sonlar s p d f elektronlar. energetik holat, elektron qobiqcha, atom orbital (ao). atom tuzilish nazariyasiga ko’ra elektron zarracha va to’lqin tabiatga ega buni 1927 …

3 / 9

tezligining topishdagi xato 58000 km/sek.ni tashkil qiladi elektronlarning ikki xil tabiatli ekanligi uning xossalaridan namoyon bo’ladi. 1. elektron ma‘lum kattalikdagi tinch massaga ega, elektronning massasi protonning massasidan 1/1840 marta kichik. 2. elektron to’lqinchimon harakatga ega. 3. elektronni amplituda, to’lqin uzunlik, tebranish chastotasi kabi fizikaviy kattaliklar bilan tavsiflash mumkin. shu sababli elektronning xarakatini aniq traektoriya bilan aniqlash mumkin emas. hozirgi paytda atomdagi elektronning xarakatini aniqlash uchun orbita termini o’rniga orbital termini ishlatiladi. yadro atrofida fazoda elektronlar bo’lib turish extimolligini quyuq va siyrak sohalarga ega bo’lgan elektron bulut deb qabul qilsak, uning shakli orbital nomli maxsus funktsiyalar bilan tavsiflanadi va hozirgi paytda to’lqin mexanikasi asosida elektronlarning harakati 4 ta kvant sonlari bilan xarakterlanadi. 2. bosh kvant son 1. bosh kvant son – n. elektron energiyasining kattaligini ko’rsatadi, uning qiymatlari – 1, 2, 3, 4, 4 ga teng butun sonlar bo’ladi. bosh kvant sonlari bir-biriga teng bo’lgan bir necha elektron atomda elektron qavatni …

4 / 9

2 ta orbitalga tengdir (pogonacha). buni sxematik ravishda quyidagicha ko’rsatish mumkin: bosh kvant so: n = 1 2 3 4 5 6 7 n energetik pogonadagi + 1 4 9 16 25 30 pogonachalar soni: k, l, m, n, o, p, q – energetik pogonalar: 2. elektron orbitalining shakli yoki elektron bulutining shakli, orbital (yonaki orbital) yoki azimutal kvant son 1 bilan tasvirlanadi. 1 – ning qiymatlari n-1 gacha bo’lgan sonlarga teng bo’ladi, ya‘ni besh kvant sonning har bir qiymati uchun, orbital kvant soni 0 va n-1 qiymatlarga ega bo’ladi ya‘ni 1=0, 1, 2, 3, , 4, . . . 4 1-ning har bir qiymati uchun ma‘lum bir pogonacha to’g’ri keladi, ular o’zlarining shakllari va energiyalari bilan bir-biridan farq qiladi. masalan: 1=0, 1, 2, 3, 4, . . . . . pogonacha belgisi: s, p, d, f, g . . . . . . . kabi belgilanadi. bosh kvant son …

5 / 9

a, d va f - orbitallar ancha murakkab shaklga ega ekanligi isbot qilindi. masalan: elektronning fazodagi holatini belgilash uchun, bosh kvant son orbital kvant sonning belgisi oldiga qoyiladi. masalan: 4s – bo’lgan elektron n=4, va 1=0 ya‘ni shar shaklini, 2p – elektron esa n=2 va l=1 gantel shaklini beldiradi. atom spektrlarini tuzilishini o’rganish. elektron blutlari bir – biridan o’lchamlari va shakli bilan farq qilib qolmasdan balki spinlari bilan ham farq qilishi aniqlandi. elektronning o’z o’qi atrofida aylanishi uning spini deyiladi. spinni xarakterlash uchun to’rtinchi kvant son ms – spin kvant soni qabul qilingan. uning son qiymatlari +1/2 va – ½ ga teng. xulosa xulosa: orbitadagi elektronning holatini 4 ta kvant son n, l, ml, ms lar yordamida to’liq xarakterlash mumkin. 4 ta kvant sonlar yadro atrofida bo’lish ehtisoli bo’lgan elektronni spinini, elektronning energiyasini va fazodagi shakl va holatini belgilaydi. atom bir kvant holatidan ikkinchi kvant holtiga o’tganda, kvant sonlarining qiymati …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kvant sonlari mavzusini o’quvchilarga o’rgatishning tashkiliy asoslari mikro dars"

mavzu: “kvant sonlari” mavzusini o’quvchilarga o’rgatishning tashkiliy asoslari annotatsiya kvant sonlari – zarrachaning kvant holati ko‘rsatkichi bo‘lib, u faqat butun son, yoki, aniq yarimtakki son qiymatiga ega bo‘ladi. atomdagi elektron to‘rtta kvant sonlari bilan ifodalanadi va bu sonlarning har bittasi mos ravishda, elektronning energetik darajasiga, burchak momentiga, magnit momentiga va spiniga muvofiq keladi. mundarija: 3kirish 31.kvant sonlari haqida tushuncha 42. bosh kvant son 8xulosa 9foydalanilgan adabiyotlar ta'limiy maqsadlar : kvant sonlar — atom yadrosi, atom, molekulalar va boshqa kvant sistemalar, shuningdek, elementar zarralar, gipotetik zarralar, kvarklar va glyuonlarning energetik holatlari va fizik xossalarini ifodalovchi butun yoki yarim butun sonlar. kvant sonlar ...

This file contains 9 pages in DOC format (66.5 KB). To download "kvant sonlari mavzusini o’quvchilarga o’rgatishning tashkiliy asoslari mikro dars", click the Telegram button on the left.

Tags: kvant sonlari mavzusini o’quvc… DOC 9 pages Free download Telegram