anatomiyavafiziologiya fanlarining mazmuni

PPTX 17 pages 1.3 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

презентация powerpoint nizomiy nomidagi toshkent davlat universiteti 1- bosqich talabasining anatomiya fanidan mustaqil ishi guruh: 103 bajardi: baratova diana tekshirdi : afzalova sayyora anatomiya va fiziologiya fanlarining mazmuni vazifasi mavzu: reja: anatomiya, fiziologiya va patologiyaning qisqacha rivojlanish tarixi. anatomiyani o’rganish usulari. fiziologiya va uning umumiy qismlari. anatomiya, fiziologiya va patologiyaning qisqacha rivojlanish tarixi anatomiya fani boshqa fanlar qatori juda uzoq rivojlanish yo‘lini bosib o‘tdi. odam tanasining tuzilishi haqidagi birinchi aniq ma’lumotlar ulug‘ grek olimi, tibbiyot ilmining otasi buqrot (gippokrat) (eramizdan oldingi 460–377-yillar) asarlarida uchraydi. u organizmning asosini to‘rt xil suyuqlik: qon, shilliq, o‘t va qora o‘t hosil qiladi degan ta’limotni yarat gan. bu suyuqliklar miqdorining o‘zgarishi turli kasalliklarni keltirib chiqaradi deydi. uning yozib qoldirgan 72 ta asaridan 2000 yil mobaynida tibbiyotda foydalanilgan. shu bilan birga, u nervlarni paylardan ajrata olmagan, arteriyalarda havo oqadi degan noto‘g‘ri fikrda bo‘lgan. arastu (aristotel) (eramizdan oldingi 384–322-yillarda yashagan). u gippokratning qon tomirlar bosh miyadan boshlanib …

2 / 17

olmasi pardalarini va shishasimon tanani, ingichka ichak limfa tomirlarini o‘rgangan. o‘zidan oldingi va o‘zi to‘plagan ma’lumotlar asosida «anatomiya haqida» kitobni yozgan. erazistrat (eramizdan 300–250-yillar oldin yashagan). tomirlar tizimi: yurak qopqoqlari, aorta, kavak venalar, yirik arteriya va venalarni o‘rganib, qon tomir anastomozlari haqidagi ilmga asos solgan. erazistrat harakatlantiruvchi va sezuvchi nervlarni ajratgan, shuningdek, mushaklar qisqarishini o‘rganib, harakat nazariyasini yarat gan. klavdiy galen (130–201) anatomiya, fiziologiya va boshqa ko‘p gina fanlarni mukammal o‘rgangan olim. u o‘n ikki juft bosh miya nerv laridan 7 tasining tuzilishini, mushaklardagi biriktiruvchi to‘qima va nerv larni, ba’zi bir a’zolar qon tomirlarini, suyak va boylam larni, bosh va orqa miyani o‘rgangan. galen hayvonlar yuragini va qon tomirlarini o‘rganib, arteriyalarda havo emas, balki qon oqishini birinchi bo‘lib ko‘rsat gan. galen davrida murdani yorish mumkin bo‘lmagani uchun, u anatomiyani hayvonlarda o‘rgangan. shuning uchun uning ba’zi ma’lumotlari xatolardan holi emas anatomiyani o‘rganish usullari odam anatomiyasi, asosan murdada o‘rganiladi, lekin bu borada …

3 / 17

qo‘llanilib, undan a’zolarning chegaralarini aniqlashda foydalaniladi. auskultatsiya usuli – maxsus eshitish asboblari yordamida a’zolar (yurak, o‘pka)ning ishlab turgandagi tovushi eshitib ko‘riladi. bu usul a’zo larning normal yoki kasallik holatini aniqlashga yaxshi yordam beradi antropometriya usuli – bunda gavdaning uzunligi, kengligi va og‘irligi o‘lchanib, olingan ma’lumotlar organizmning ayrim bo‘- laklariga taqqoslanib, ularning oshishi yoki o‘zgarganligi kuzatib boriladi. rentgenoskopiya va rentgenografiya usullari – bunda rentgen nuri yordamida a’zo va to‘qimalarning holati ko‘riladi yoki tasvirga olib o‘rganiladi. korroziya yoki yemirish usuli – a’zolar tez qotadigan modda lar bilan to‘ldirilib, to‘qimasi kuchli kislota ta’sirida yemi riladi va a’zolarning shakli o‘rganiladi fiziologiya (yunoncha physis - tabiat va logos - fan, ta'limot so’zlaridan olingan) esa organizmni, a'zolar sistemasi va alohida a'zolarni, to’qimalar, xujayralarning hayotiy faoliyatini o’rganish bilan shug’ullanadi. fiziologiya bu xususiyatlarni ¢rganishda yoshga, jinsga va atrof-muhitning organizmga ta'siriga ham axamiyat beradi. shujihatdan ham anatomiya bilan fiziologiyafanlari o’zaro bog’langan bo’lib, biologiyaning ajralmas qismidir. biologiyada morfologiya fani (yunoncha …

4 / 17

masi - splanxnologiya, qon tomirlar sistemasi - angiologiya, ichki sekret bezlar qismi - endokrinologiya, sezgi a'zolari - esteziologiya va nihoyat, nerv sistemasi - nevrologiya bo’limlaridan iborat. ular a'zolarning tuzilishini, shaklini, ularning o’zaro munosabatlarini o’rganishda qo’llaniladi. topografik anatomiya esa a'zolarning tuzilishi, shaklidan tashqari ularning o’zaro munosabatlarini, chegarasini va proeksiyalarini o’rganadi. shunday qilib, anatomiya fani odam organizmining tuzilishi va funksiyalarini ularning evolyusion rivojlanish asoslariga bog’lab, atrof-muhit ta'sirida shakllanish qonuniyatlari bilan birgalikda o’rganadi. ularning yoshga, yashash sharoitiga va vazifalariga qarab rivojlanishini esa dialektik qonuniyatlarga asoslangan holda o’rganadi. bulardan tashqari, anatomiya mayib-majruh bo’lib tug’ilgan bolalar organizmining tuzilishini (teratologiya yunoncha - teraios), bola tug’ilgandan boshlab qarilik davrigacha bulgan vaqtdagi organizmdagi morfologik o’zgarishlarni ham (yoshga qarab) o’rganadi. organizmning kasallik davridagi anatomiyasini esa patologik anatomiya (patos - xastalik, azob chekish), shu bilan birga muskullarning qisqarishini (dinamikasini) dinamik anatomiya yoki sport anatomiyasi o’rganadi. image3.jpg image4.jpg image5.jpg image6.jpg image1.png

5 / 17

anatomiyavafiziologiya fanlarining mazmuni - Page 5

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "anatomiyavafiziologiya fanlarining mazmuni"

презентация powerpoint nizomiy nomidagi toshkent davlat universiteti 1- bosqich talabasining anatomiya fanidan mustaqil ishi guruh: 103 bajardi: baratova diana tekshirdi : afzalova sayyora anatomiya va fiziologiya fanlarining mazmuni vazifasi mavzu: reja: anatomiya, fiziologiya va patologiyaning qisqacha rivojlanish tarixi. anatomiyani o’rganish usulari. fiziologiya va uning umumiy qismlari. anatomiya, fiziologiya va patologiyaning qisqacha rivojlanish tarixi anatomiya fani boshqa fanlar qatori juda uzoq rivojlanish yo‘lini bosib o‘tdi. odam tanasining tuzilishi haqidagi birinchi aniq ma’lumotlar ulug‘ grek olimi, tibbiyot ilmining otasi buqrot (gippokrat) (eramizdan oldingi 460–377-yillar) asarlarida uchraydi. u organizmning asosini to‘rt xil suyuqlik: qon, shilliq, o‘t va qora o‘t hosil ...

This file contains 17 pages in PPTX format (1.3 MB). To download "anatomiyavafiziologiya fanlarining mazmuni", click the Telegram button on the left.

Tags: anatomiyavafiziologiya fanlarin… PPTX 17 pages Free download Telegram