texnika fanlarining falsafiy masalalari

PPTX 18 стр. 345,0 КБ Бесплатная загрузка

18 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 345,0 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 18

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 18

7-mavzu: texnika fanlarining falsafiy masalalari. mavzu: texnika fanlarining falsafiy masalalari. reja: 1.“texnika falsafasi” tushunchasi. 2. texnikaviy bilimlarning taraqqiyoti qonunlari. 3. texnika taraqqiyotining jamiyat taraqqiyotiga ta’siri, uning negativ oqibatlari. 4. texnokratik nazariyalar va ularning mohiyati. “texnika falsafasi” tushunchasi va uning mohiyati. texnika inson faoliyatining sohasi sifatida qadimgi davrdan boshlab faylasuflarni qiziqtirib kelgan. qadimgi yunon va rim, uyg‘onish davri va yangi davr faylasuflari texnikani nazariy hamda amaliy jihatdan tahlil qilishga harakat qilganlar, uning falsafiy ma’nosini ochib berish uchun anchagina faoliyat ko‘rsatganlar. biroq, “texnika falsafasi” atamasi ernst kappning 1877 yilda germaniyada chiqqan «texnika falsafasi asoslari” kitobida ilk bor ishlatilgan(qo‘llangan). xx asrda texnika falsafasi bilan f. dessauer, l.memford, x. ortega-i gasset, m.xaydegger, o.shpengler, k.yaspers kabi faylasuflar shug‘ullanganlar. shunga qaramay texnika falsafasi asrimizning 60 – yillaridagina mustaqil falsafiy soha sifatida tan olindi va 70 – yillarga kelib bu sohaning dasturi ishlab chiqildi. texnik taraqqiyot industrial jamiyatda insoniyat oldiga juda muhim muammolarni maydonga tashladi. atrof– muhitning …

2 / 18

‘ldi. uning insoniyat oldidagi burchi texnikaning mohiyati va insonlar hayotidagi o‘rnini to‘g‘ri ko‘rsatish ham inson mohiyatini ochib berishdan iborat, deyish mumkin. antropologiya falsafasi nuqtai nazaridan, ya’ni bunda texnikaning ma’naviy – axloqiy, madaniy muammolarini, shuningdek, texnikani insoniylik – qadriyat nuqtai nazaridan talqin qilish. mavjud muammolar doirasida texnika falsafasini o‘rganish masalalari ko‘lami juda keng. texnika tushunchasining mohiyatini aniqlash, uning tarixiy taraqqiyot bosqichlari, texnika bilimlar tizimining o‘ziga xos tomonlari, texnikaning asosiy sohalari, fan, san’at, iqtisod bilan o‘zaro aloqasi masalasi, inson bilan tabiat o‘rtasidagi yangi tamoyillarning paydo bo‘lishi, yangi texnalogik jarayonlar, texnikaning yangi vazifalari kabi masalalar texnika fanining metodologiyasi doirasiga kiradi. texnika falsafasi fanining rivojlanishiga hissa qo’shgan olimlar texnika falsafasi fanining rivojlanishiga m.xaydegger, k.yaspers, e.kapp va f.dessauer va boshqa faylasuflar ham katta hissa qo‘shdilar. texnika falsafasi hozirgi zamon falsafa fanining muhim yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. u texnika, texnologiya rivojlanishi, muhandislik va texnik faoliyat, texnik fanlarni loyihalashtirish qonuniyatlari hamda ularning insoniyat madaniyati va hozirgi zamon jamiyatidagi …

3 / 18

bunday holat ishlab chiqarishni ham, ijtimoiy hayotni ham tubdan o‘zgartirishga qodir emas edi. xvii-xviii asrlarga kelib tubdan o‘zgardi. yevropada manifaktura (qo‘l mehnati) o‘rniga mashina davri boshlandi. jamiyatning ancha qismi qo‘l mehnatini o‘z faoliyati imkoniyatlarini ko‘proq ochishga qarata bordi. ustalar o‘rnini bilimdon, texnika sirlarini anglab yetgan shaxslar injener(muhandis)lar egalladilar. texnikaning rivojlanishi uchun xvii-xviii asarlarda ilmiy zamin yaratildi, mashina davri boshlandi. xix asr oxiri xx asr boshlarida ilmiy – texnik inqilob industrial jamiyatning rivojlanishi uchun asos bo‘ldi. texnika taraqqiyoti texnalogik jarayonlarni izohlashi talab qilindi. texnika jarayoni sifatida amalga oshishini ham ko‘rsatib borish kerak. ana shundagina texnika samaradorligi ortib boradi. birinchi bosqichda texnika qo‘l mehnatiga asoslandi, keyinchalik texnika inson tabiiy a’zolarining davomi sifatida jismoniy qudratni oshirdi. biroq, mashina davrida texnika mustaqil kuch sifatida mexanizatsiyalashdi. texnika odamdan ajraldi, lekin hamma vaqt u bilan yonma – yon mavjud bo‘ldi. texnikaning rivojlanishi tabiiy fanning taraqqiyoti bilan uzviy bog‘liq. bugungi kun texnikasi tabiat fanining darajasi bilan belgilanadi. …

4 / 18

i paydo bo‘lishi va ularni hajmini qisqa vaqtda ko‘payishi – texnik taraqqiyotni bosh manbaidir. texnika taraqqiyotining jamiyat taraqqiyotiga ta’siri, uning negativ oqibatlari. zamonaviy texnika taraqqiyoti va uning muvaffaqiyatlari ikki xil sotsial oqibatni tug‘dirmoqda. bir tomondan, texnikasiz insoniyat taraqqiyotini tasavvur qilish qiyin bo‘lsa, ikkinchi tomondan, texnika qudratli kuch sifatida salbiy oqibatlarga, dunyoni buzishga, fojiali oqibatga olib kelmoqda. texnikani o‘ylamasdan rivojlantirish murakkab sotsial muammolarni tug‘dirmoqda. aslida inson og‘irini yengil qilishga qaratilgan texnika ishsizlikni tug‘dirmoqda, ish bilan ta’minlashni qiyinlashtirmoqda. xususiy transportlarning ko‘payishi, bir tomondan yaxshi, ikkinchi tomondan, shaharning ekologik holatiga salbiy ta’sir etmoqda. shovqin – suronlar inson asabiga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda. xxi asrda insoniyat oldida texnikaga oid juda katta muammolarni hal qilish masalasi turibdi. atrof- muhitning sanoat chiqindilari bilan ixloslanishi, tabiat resurslarining tugab borishi, demografik muvozanatning buzilishi, radioaktiv fojianing o‘ta xavfli ekanligi kabi masalalarni xal qilmasdan turib, insoniyat kelajagini tasavvur qilish qiyin. bularning barchasi texnikani qanday va nima maqsadlarda ishlatish kerakligi to‘g‘risida chuqur …

5 / 18

tashkilotlarga aylangan. rim klubining ma’ruzasi dunyodagi yirik olimlarning ilmiy izlanishlariga suyangan va ayniqsa, massachuset (aqsh) texnalogik institutida d.medouz rahbarligi ostida yaratilgan “insoniyatning murakkab xolati” (slojnoe polojenie chelovechestva) loyihaga asoslangan edi. bu ma’ruzada insoniyat kelajagi haqidagi masala an’anaviy fikrlardan voz kechgan hamda masalani yangicha qo‘yganlar. d. medouz va uning safdoshlari bundan chorak asrdan oldinroq “insoniyat fojia tomon ketmoqda, uni xal qilish chorasini topish kerak” deb aytganlar. ularning fikricha, ishlab chiqarishni ma’lum miqdorda chegaralash kerak, aks xolda kelgusi avlodga “obod va ozod vatan” qolmaydi. fransuz sotsiologi j.ellyul “boshqa inqilob” degan asarida texnikani inson aqliy faoliyati doirasiga kiritar ekan, bunda u dunyoni umumiy ratsionallashtirish bilan bog‘laydi. demak, inson aqliy faoliyati texnikani yaratibgina qolmay, uning ustidan nazorat qilish qudratiga ham ega. texnika insonni o‘rab olgan muhitga aylanib bormoqda, tabiatni yaroqsiz, ikkinchi darajali qilib qo‘ydi. texnokratik nazariyalar va ularning mohiyati. xx asr o‘rtalarida fan va texnikaning og‘ir kechishi umumiy tus ola boshlagan bir paytda shu …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 18 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "texnika fanlarining falsafiy masalalari"

7-mavzu: texnika fanlarining falsafiy masalalari. mavzu: texnika fanlarining falsafiy masalalari. reja: 1.“texnika falsafasi” tushunchasi. 2. texnikaviy bilimlarning taraqqiyoti qonunlari. 3. texnika taraqqiyotining jamiyat taraqqiyotiga ta’siri, uning negativ oqibatlari. 4. texnokratik nazariyalar va ularning mohiyati. “texnika falsafasi” tushunchasi va uning mohiyati. texnika inson faoliyatining sohasi sifatida qadimgi davrdan boshlab faylasuflarni qiziqtirib kelgan. qadimgi yunon va rim, uyg‘onish davri va yangi davr faylasuflari texnikani nazariy hamda amaliy jihatdan tahlil qilishga harakat qilganlar, uning falsafiy ma’nosini ochib berish uchun anchagina faoliyat ko‘rsatganlar. biroq, “texnika falsafasi” atamasi ernst kappning 1877 yilda germaniyada chiqqan «texnika falsafasi asoslari...

Этот файл содержит 18 стр. в формате PPTX (345,0 КБ). Чтобы скачать "texnika fanlarining falsafiy masalalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: texnika fanlarining falsafiy ma… PPTX 18 стр. Бесплатная загрузка Telegram