mikrobiologiyaning paydo bo'lishi va rivojlanishi

PPTX 34 pages 1.8 MB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PPTX

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

o’zbekiston respublikasin oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo uleg’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti mikrobiologiya va biotexnologiya kafedrasi mikrobiologiya va virusologiya fani mavzu: mikrobiologiyaning paydo bo’lishi va rivojlanishi o’zbekiston respublikasin oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi andijon davlat universiteti 2-mavzu. mikrobiologiyaning paydo bo‘lishi va rivojlanishi antoni van levenguk tomonidan mikroorganizmlarning kashf qilinishi. mikrobiologiyaning shakllanishida l.paster, r.kox, m.beyerink, s.n.vinogradskiy, v.l.omelyanskiy, n.a.krasilnikov, a.flemming va boshqa olimlar ishlarining ahamiyati. hozirgi zamon mikrobiologiyasi rivojlanishining ustivor yo‘nalishlari. mikrobiologiyaning o‘zbekiston respublikasida rivojlanishi. fan o’qituvchisi: phd. tashbayev sh.a. mikrobiologiya va virusologiya fani andijon 2021 yil mavzu rejasi: 1.mikroorganizmlarlarning kashf qilinishi. 2. l.paster, s.n.vinogradskiy, v.l.omelyanskiy mikrobiologiya fanining rivojlanishida ahamiyati. 3. respublikada mikrobiologiya faninig rivojlanishida o‘zbek olimlarini hissasi. mikrobiologiyaning morfolgiya davri: mikroorganizmlar haqida yanada ko‘proq ma’lumotlar to‘plagan shaxs mikrobiologiya tarixining «morfologiya» davrini boshlab bergan gollandiyalik antoni van levenguk (1632-1723) bo‘ldi. antoni van levenguk (1632-1723) levenguk shishadan ziynat buyumlar yasaydigan korxonada ishlar edi. u shisha linzalar yasab, ulardan mayda narsalarni …

2 / 34

y jamiyatiga bildiradi. 1677 yili mazkur ilmiy jamiyat levenguk ishlarini qaytadan tekshirib ko‘radi va uning natijalari haqiqat ekanligini tan oladi. mikrobiologiyaning morfolgiya davri: keyinchalik u o‘z ilmiy izlanishlarini «anton levenguk kashf etgan tabiat sirlari» degan kitobida (1695) ta’riflab beradi. ularni yumaloq, har xil uzunlikdagi tayoqchasimon, bukilgan shaklli mayda mavjudotlar ekanligini tasvirlab beradi. mikrobiologiyaning morfolgiya davri: mikrobiologiya sohasidagi kashfiyotlar: angliyalik vrach e.djenner (1749-1823) 1798 yilda chechakga qarshi emlash muhim ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatib bergan edi. e. djenner (1749-1823) mikroorganizmlar sistematikasi: shved olimi k.linney (1707- 1778) hamma tirik mavjudotlarni bir sistemaga solgan bo‘lsa ham, mikroorganizmlarni bir «xaos» (tartibsiz, tartibga solib bo‘lmaydigan) guruhga kiritadi. k.linney (1707-1778) fiziologiya davri: mikroorganizmlarni o‘rganishning ikkinchi «fiziologiya» davri - buyuk fransuz olimi lui paster (1822-1895) ishlaridan boshlandi. u ko‘pgina bijg‘ish jarayonlarining, ya’ni spirtli, sut kislotali, sirka kislotali bijg‘ish hamda boshqa tur bijg‘ishlarning biologik mohiyatini aniqladi. lui paster (1822-1895) fiziologiya davri: lui paster kuydirgi, quturish, saramas, pasterellyoz, gazli gangrena, …

3 / 34

ldi. hayvonlarni kuchsizlantirilgan (42-43oc temperaturada o‘stirilgan) kuydirgi tayoqchalari bilan kasallantiradi. kuchsizlantirilgan bakteriya kulturasi bilan emlaganda hayvonlarda kuydirgi bakteriyasiga qarshi immunitet hosil bo‘lishini aniqladi. paster kuydirgi kasalligini o‘rganib «la’natlangan dalalar» sirini ochdi. fiziologiya davri: pasterning qutirish kasalligini o‘rganish borasidagi ishlari ham o‘ta katta ahamiyatga molikdir. u qutirgan itlar so‘lagini mikroskop ostida tadqiq qilganda undagi mikroorganizmlarni ko‘rishga muyassar bo‘la olmadi. ammo u yuzaga keltiruvchi kasallikni qutirishni «sababi» - hayvonning bosh va orqa miyasida joylashishini aniqladi. sekin-asta kasallangan quyon miyasini quritib, «kuchsizlantirilgan kasal qo‘zg‘atuvchisini» oldi va u bilan hayvonlarni emlab sog‘lom hayvonlarni kasallikdan saqlab qolish yo‘llarini topdi. bunday emlashlar, antirabik-qutirishga qarshi emlashlar deyilib, juda keng ko‘lamda tarqaldi. bu ishlar yangi fan - immunologiyaning paydo bo‘lishiga asos soldi. lui paster fransiya meditsina akademiyasiga akademigi, sankt - peterburg akademiyasiga muxbir a’zo va keyinchalik faxriy akademik qilib saylandi. parijda 1888 yili paster instituti ochildi. unda, keyinchalik ko‘zga ko‘ringan mikrobiologlar ta’lim oldi. mechnikov, gamaleya, boshqalar xavkin, shular …

4 / 34

ldimirovich tibbiyot mikrobiologiyasi: xix asrda ko‘p mamlakatlarda meditsina mikrobiologiyasi rivojlandi. meditsina mikrobiologiyasining rivojlanishiga nemis olimi robert kox (1843-1910) ko‘p hissa qo‘shdi. u sof mikrob kulturasini ajratish uchun qattiq (quyuq) oziq muhitidan foydalanishni taklif etadi. 1860 yilda aniq kasalliklarni keltirib chiqaradigan ma'lum patogenlarni ajratish va aniqlash bo'yicha aniq uslub ishlab chiqildi. u kuydirgi bakteriyasini ajratib oldi. 1876 yilda robert koch bakteriyalar kasallik keltirib chiqarganligini ko'rsatib, "kasallikning mikrob nazariyasini" isbotladi. koch ma'lum bir mikrobni kochning postulatlari deb nomlangan ma'lum bir kasallik bilan bevosita bog'lash uchun eksperimental qadamlar ketma- ketligini o'rnatdi. koxning xizmati: odam va qoramollarda sil kasalligini qo‘zgatuvchisini hamda vabo vibrionini ajratib olishga muvaffaq bo‘ldi, mikroskopik metodlarni takomillashtirdi, immersion sistemani qo‘llashni va mikrofotografiyani amaliyotga kiritdi. tuproq mikrobiologiyas: tuproq mikrobiologiyasi bo‘yicha ham ancha ishlar qilindi. shlezing va myuns kabi fransuz olimlari nitrifikatsiya jarayonini o‘rgandi. t. shlezing tuproqda uchraydigan mikroorganizmlarni va ularning moddalar almashinuvidagi rolini aniqlashda s.n.vinogradskiyning (1856-1955) hissasi katta bo‘ldi. u xemosintez jarayonini …

5 / 34

oq mikrobiologiyasi: g.vilfor g.gelrigel va tuproq mikrobiologiyasi ustida ish olib borib, 1880 yilda tuganak bakteriyalar bilan dukkakli o‘simliklar orasidagi simbiozni aniqlab, dukkakli o‘simliklarning azot o‘zlashtirishi ular ildizidagi tuganaklarga bog‘liq ekanligini ko‘rsatib berdilar. german gelrigel virusologiya rivoji: d.i.ivanovskiy (1864-1920) virusologiya fanining rivojlanishida alohida ahamiyatga ega bo’lgan olim hisoblanadi. u tamaki barglarining mozaika kasalligini o‘rganib, 1892 yilda filtrlanuvchi viruslarni aniqladi va virusologiya faniga asos soldi. d.i.ivanovskiy (1864-1920) mikroorganizmlar ekologiyasi: mikroorganizmlar ekologiyasini o‘rganish sohasida b.l.isachenko, ye.n.mishustin, n.m.lazarevlar ilmiy tadqiqot olib borishgan. mishustin evgeniy nikolayevich suv va geologiya mikrobiologiyasi: suv va geologiya mikrobiologiyasi rivojiga g.a.nadson, b.l.isachenko, m.a.egunov, v.o.tauson, v.s.butkevich, a.e.kriss, a.s.razumov va boshqalar katta hissa qo‘shdilar. mikrobiologiya ixtisosligi bo‘yicha birinchi o‘zbek akademigi a.g.xolmurodov (1939-1996) fuzarium avlodiga mansub zamburug‘lardan nad-kofermenti va vitaminlar kompleksi (v guruhiga kiruvchi vitaminlar, vitamin pp, 10q va h.k.) tayyorlash texnologiyasini yaratdi. akademik m.i.mavloniy o‘zbekistonda uchraydigan achitqi zamburug‘larni tahlil qilib, ularni nonvoychilik, vinochilik va chorvachilikka qo‘l keladigan turlarini topdi va ular asosida …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikrobiologiyaning paydo bo'lishi va rivojlanishi"

o’zbekiston respublikasin oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo uleg’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti mikrobiologiya va biotexnologiya kafedrasi mikrobiologiya va virusologiya fani mavzu: mikrobiologiyaning paydo bo’lishi va rivojlanishi o’zbekiston respublikasin oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi andijon davlat universiteti 2-mavzu. mikrobiologiyaning paydo bo‘lishi va rivojlanishi antoni van levenguk tomonidan mikroorganizmlarning kashf qilinishi. mikrobiologiyaning shakllanishida l.paster, r.kox, m.beyerink, s.n.vinogradskiy, v.l.omelyanskiy, n.a.krasilnikov, a.flemming va boshqa olimlar ishlarining ahamiyati. hozirgi zamon mikrobiologiyasi rivojlanishining ustivor yo‘nalishlari. mikrobiologiyaning o‘zbekiston respublikasida rivojlanishi. fan o’qituvchisi: phd. tash...

This file contains 34 pages in PPTX format (1.8 MB). To download "mikrobiologiyaning paydo bo'lishi va rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: mikrobiologiyaning paydo bo'lis… PPTX 34 pages Free download Telegram