auditning paydo bo'lishi va rivojlanishi

PPTX 18 pages 1.5 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

auditga umumiy tavsif reja: 1.auditning paydo bo'lishi va rivojlanishi. 2.auditorlik faoliyatining mohiyati, maqsadi va vazifalari. auditga umumiy tavsif ma'ruza o'qituvchi: po'latov x.o'. 1.auditning paydo bo'lishi va rivojlanishi ma'lumki, har qanday voqea, hodisa, buyum qaysi zamonda va makonda paydo bo'lishidan qat'iy nazar ma'lum zaruriyat tufayli yuzaga keladi. auditga oid manbalarda ta'kidlanishicha, uni quyidagi shart-sharoitlar keltirib chiqargan: 1.axborot etkazib beruvchilar (ma'muriyat) bilan axborotlardan foydalanuvchilar (davlat organlari, banklar, aktsiyadorlar, kreditorlar) manfaatlarining mos kelmasligi, natijada, ular o'rtasida ziddiyatli vaziyatlar yuzaga kelganida ma'muriyat tomonidan noto'g'ri ma'lumotlar berilishi; 2.noto'g'ri axborotlarga asoslangan holda xo'jalik qarorla-rining qabul qilinishi natijasida noqulay iqtisodiy ahvolga tushib qolinishi yoki inqirozga yuz tutilishi; 3.iqtisodiy axborotlarning haqqoniyligini tasdiqlash uchun zarur maxsus bilimlarga ehtiyoj; 4.axborotlardan foydalanuvchilarda ma'lumotlarni bevosita baholash va sifatini aniqlash uchun maxsus malaka, vaqt va materiallarning etishmasligi va h. k. mana shu muammolarni hal qilishga yordam beradigan auditorlik xizmatlari shakllana boshladi. uning asosiy vazifasi axborotlardan foydalanuvchilarga taqdim qilinadigan hisobotlar to'g'risida xolis fikr-mulohazalar bildirishdir. …

2 / 18

rish moliya faoliyati to'g'risida aniq xulosa beradigan mutaxassislarga ehtiyoj kuchaygan. natijada, 1862 yili angliyada, 1867 yili frantsiyada, 1937 yili esa aqshda majburiy audit to'g'risidagi qonun qabul qilingan. hozirgi paytda bozor iqtisodiyoti rivojlangan mamlakatlarda o'zining tashkiliy huquqiy infratuzilmalariga ega bo'lgan audit institutlari faoliyat ko'rsatmoqda. 1992 yili uzbekiston respublikasida paydo bo'lgan. auditorlik kasbi turli xil mamlakatlarda turlicha nomlanib kelingan. masalan, amerikada jamoatchi-buxgalter, frantsiyada buxgalter ekspert yoki schyotlar bo'yicha komissar, germaniyada xo'jalik nazoratchisi, yoki kitoblar (das buch) nazoratchisi, qator mamlakatlarida kompaniyaning moliyaviy faoliyatini nazorat qiladigan taftishchi kabilar. auditorlik faoliyatining rivojlanishiga 1929-1933 yillarda jahon iqtisodiy tanazzuli katta turtki bo'ldi. bu davrda aktsiyadorlik jamiyatlari va boshqa korxonalarning ko'pchiligi inqirozga yuz tutdilar. natijada hisobotlarni, xususan, balans, foyda va zararlar to'g'risidagi hisobot ma'lumotlarini tasdiqlash tartibini qat'iy belgilash, ularning to'g'riligi va haqqoniyligini mustaqil auditorlar tomonidan tekshirish ehtiyoji yuzaga kelgan . audit xix asr o'rtalarida shotlandiyada ham vujudga kela boshlagan. ingliz temiryo'lchilari, sug'urta va boshqa investorlar shimoliy amerikaga yo'l …

3 / 18

taqaladi. masalan, auditorlik professor p. i. kamishanov ma'lumotlariga ko'ra taxminan eramizdan oldingi 200 yillarda kasb sifatida shakllana boshlagan. bu paytlarda kvestorlar ya'ni rim imperiyasi davrida moliya va sudlov ishlarini olib boruvchi mansabdor shaxslar joylardagi hukumat buxgalterlari ustidan nazorat qilib turganlar. kvestorlarning hisobotlari rimga yuborilib, imtihon qiluvchilar tomonidan eshitilgan. «auditor» lotinchadan «eshituvchi» degan tushuncha ham shundan kelib chiqqan. demak, «audit» tushunchasi lotincha bo'lib, «auditing» - aynan tarjimasi «u eshitayapti», «eshituvchi» degan ma'nolarni bildiradi. amir temur tuzuklarida ham hisob, moliya va nazorat ishlari mamlakatni boshqarishda muhim vosita bo'lganligi haqida qimmatli ma'lumotlar mavjud. masalan, «raiyatdan mol-xiroj olish, mamlakatni tartibga keltirish, uning obodonchiligi, xavfsizligini amalga oshiruvchi kishilar tuzugi»da saltanatni boshqarishda hisob va nazorat ishlari haqi-da shunday deyilgan: «... har o'lkaga uch vazir tayinlashlarini buyurdim. bulardan biri raiyat uchun bo'lib, undan yig'iladi-gan soliqlarning undirilishini kuzatib, hisobotini olib borsin. oliq-soliq miqdori, soliq to'lovchilarning nomlarini yozib borsin va raiyatdan yig'ilgan mablag'ni saqlasin. ikkinchi vazir sipoh ishlarini boshqaradi. …

4 / 18

at qiluvchi shaxslar tomonidan qabul qilingan boshqaruv qarorlariga baho beriladi. 8 maqsadli sistemali audit shakllanishi bilan auditorlar ichki nazorat orqali ekspertiza o'tkaza boshladilar. buning oqiba-tida shu narsa isbotlandiki, agar ichki nazorat tizimi samarali tashkil qilingan bo'lsa, xato va kamchiliklarni aniqlash uchun jiddiy tekshirishlar o'tkazishga hojat qolmaydi. tavakkalchilikka asoslangan audit yoppasiga yoki tanlov yo'li bilan o'tkaziladigan tekshirish bo'lib, u korxona faoliyati sharoitidan kelib chiqadi va asosan tor doiradagi ob'ektlarni tekshirish bilan yakunlanadi. davlat organlarining auditorlik xizmatlariga munosabati turlicha. masalan, aqsh va buyuk britaniyada auditorlik tashkilotlari mustaqil bo'lib, ular auditorlarni o'zlari tayyorlaydilar, tegishli malakaviy unvonlarni beradilar va keyinchalik ham ularning o'z vazifalarini vijdonan, halol bajarishlarini nazorat qilib turadilar. boshqa evropa mamlakatlarida auditorlik faoliyati hukumat organlari tomonidan tashkil qilinadi. rivojlangan mamlakatlarda mustaqil auditorlik tashqi moliyaviy nazoratning asosiy shakli bo'lib hisoblanadi va u keng profilli taftishchilar tomonidan amalga oshiriladi. turli mamlakatlarda auditni tashkil qilish bilan bog'liq qoidalarni o'rganish shuni ko'rsatadiki, ularda bir-biriga o'xshashliklar mavjud: …

5 / 18

ida 1953 yili bmt qoshida nodavlat tashkiloti - oliy nazorat organlarining xalqaro tashkiloti (intosai) tuzilgan. bu tashkilotni tuzishga quyidagi omillar sabab bo'lgan: -jahon iqtisodiyotida baynalminallashish tendentsiyalarining kuzatilishi; -biznes va savdo-sotiqning rivojlanishi; -ko'p millatli korporativ operatsiyalarning kengayishi; -pul mablag'larini samarali nazorat qilishga intilish; -davlat nazoratining kuchaytirilishi va chet el inves-titsiyalarining boshqarilishi. buxgalter-auditorlarning professional tashkilotlari jahonning ko'p mamlakatlarida tuzilgan. jumladan buyuk britaniyada angliya va uels mamlakatlarida mustaqil buxgalterlar instituti tashkil qilingan bo'lsa, aqshda diplomli va diplomsiz jamoatchi buxgalterlarning buxgalter-auditorlar jamiyati, germaniyada auditorlar palatasi va auditorlar instituti faoliyat ko'rsatmoqda. barcha auditorlik firmalari, xizmatlari o'z faoliyatlarida «xalqaro audit normalari va qo'shimcha ishlar nizomi» dan foydalanadilar. xalqaro audit normalari normativi 29 ishdan iborat bo'lib, unga yana 4 ta qo'shimcha ishlar normativlari ham kiritilgan. 2. auditorlik faoliyatining mohiyati, maqsadi va vazifalari har qanday tushuncha, ayniqsa ilmiy atama o'zining mohiyatini ifodalovchi ta'rifiga ega bo'lishi lozim. auditorlik faoliyatining ta'rifi o'zining tarixiy taraqqiyot yo'lida turli manbalarda turlicha bayon qilingan. …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "auditning paydo bo'lishi va rivojlanishi"

auditga umumiy tavsif reja: 1.auditning paydo bo'lishi va rivojlanishi. 2.auditorlik faoliyatining mohiyati, maqsadi va vazifalari. auditga umumiy tavsif ma'ruza o'qituvchi: po'latov x.o'. 1.auditning paydo bo'lishi va rivojlanishi ma'lumki, har qanday voqea, hodisa, buyum qaysi zamonda va makonda paydo bo'lishidan qat'iy nazar ma'lum zaruriyat tufayli yuzaga keladi. auditga oid manbalarda ta'kidlanishicha, uni quyidagi shart-sharoitlar keltirib chiqargan: 1.axborot etkazib beruvchilar (ma'muriyat) bilan axborotlardan foydalanuvchilar (davlat organlari, banklar, aktsiyadorlar, kreditorlar) manfaatlarining mos kelmasligi, natijada, ular o'rtasida ziddiyatli vaziyatlar yuzaga kelganida ma'muriyat tomonidan noto'g'ri ma'lumotlar berilishi; 2.noto'g'ri axborotlarga asoslangan holda xo'jalik qa...

This file contains 18 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "auditning paydo bo'lishi va rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: auditning paydo bo'lishi va riv… PPTX 18 pages Free download Telegram