iqtisodiy o‘sish

DOCX 9 pages 52.4 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 52.4 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

1-mavzu: kirish: iqtisodiy o‘sish reja: 1.1. iqtisodiy o‘sishning mazmuni va turlari 1.2. iqtisodiy o‘sishning ko‘rsatkichlari va omillari 1.3 iqtisodiy o‘sishni o‘lchash adabiyotlar ro‘yxati: 1,2,3,10,11,12 tayanch iboralar: iqtisodiy o‘sish, ekstensiv va intensiv, taklif, talab, taqsimot, qisqa muddatli o‘sish, uzoq muddatli o‘sish, tabiiy. moddiy va moliyaviy resurslar, tarmoq iqtisodiyoti, barqaror iqtisodiy o‘sish 1.1. iqtisodiy o‘sishning mazmuni va turlari o‘sish (iqtisodiyotda) — mamlakatda tovarlar ishlab chiqarish va xizmatlar yaratish hajmining oldingi yil (davr) larga nisbatan ko‘paygan miqdorda takrorlanishi. iqtisodiy o‘sishni ta’minlash har qanday mamlakat iqtisodiy siyosatining asosiy maqsadi hisoblanadi. yildan yilga aholi sonining ko‘payishi, kishilar ehtiyojlarining mutassil ortib borishi iqtisodiy o‘sishni shart qilib qo‘yuvchi asosiy sabablardandir. iqtisodiy o‘sish aholi turmush darajasini oshirishga, xalq farovonligini ta’minlashga xizmat qiladi. iqtisodiy o‘sish negizida iqtisodiyotdagi yetakchi tarmoqlarning rivojlanishi turadi. iqtisodiy o‘sish ishlab chiqarishning ilg‘or tuzilmasiga, yuqori mehnat unumdorligi darajasiga, ichki va tashqi bozorda talab katta bo‘lgan raqobatbardosh mahsulotlar ishlab chiqarishga, mahsulotni qulay bozorlarda sotishga tayanadi. boshqacha aytganda, …

2 / 9

isodiyoti holati va dinamikasi to‘g‘risida ma’lumot bersada, iqtisodiy o‘sishni to‘liq aks ettirmaydi. mas, mamlakat aholisining o‘sish sur’ati 3% ni, real yaim ning o‘sish sur’ati ham 3% ni tashkil etdi. bunday holatda, garchi yaim hajmi o‘sgan bo‘lsada, kishilarning daromadlari o‘zgarmay qoladi. shu sababli iqtisodiy o‘sishni to‘laroq aks ettirish uchun boshqa bir ko‘rsatkich - aholi jon boshiga ishlab chiqarilgan real yaimning o‘zgarishi qo‘llaniladi. real yaim hajmining o‘zgarishi umuman mamlakat iqtisodiyotining muayyan davr oralig‘idagi rivojlanishini ifodalasa, aholi jon boshiga to‘g‘ri keladigan real yaim hajmining o‘zgarishi iqtisodiy rivojlanishga kishilar turmush darajasi orqali baho berishga xizmat qiladi. mamlakat iqtisodiyotida yaratilgan yaim ishlab chiqarish omillari — yer, kapital va mehnat resurslarining o‘zaro ta’sirida shakllanadi. bular iqtisodiy o‘sishning miqdoriy omillariga kiradi (mas, foydalanilayotgan ekin maydonlarni kengaytirish yaim o‘sishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi). ushbu omillarni ishlab chiqarish jarayoniga kengroq jalb etish natijasida yuz beradigan iqtisodiy o‘sish ekstensiv o‘sish deb ataladi. jamiyatdagi ijtimoiy iqtisodiy va barcha boshqa muammolarni hal qilishning …

3 / 9

real yamm (yaim) hajmi va uning aholi jon boshiga ko‘payishida topadi. iqtisodiy o‘sishga tarixiy jihatdan yondashilganda, u bir xil sur’at va meyorlarda bormaydi. tarixda iqtisodiy o‘sish sur’atlarining jadallashish, jiddiy pasayish va hatto cheklanish davrlari ma’lum. agar jahon xo‘jaligi va milliy iqtisodiyotda katta tarixiy bosqichlar olib qaraladigan bo‘lsa, barqaror iqtisodiy o‘sish, ishlab chiqarishning har tomonlama taraqqiyot manzarasi hosil bo‘ladi. shu bilan birga iqtisodiy o‘sish nafaqat miqdor, balki muayyan sifat o‘zgarishlari shaklida ham namoyon bo‘ladi. prezident i. karimov ta’kidlab o‘tganlaridek: “shunisi muhimki, o‘zbekiston iqtisodiyotining barqaror o‘sish sur’atlari jahon bozorida neft va gaz narxi oshib borayotgan bir sharoitda qator mamlakatlarda kuzatilayotgan jihatdan tubdan farq qiladi. ya’ni, bizning iqtisodiy rivojlanishimiz ekstensiv o‘sish va faqat uglevodorod xomashyosini zo‘r berib to‘xtovsiz qazib olish evaziga bo‘layotgani yo‘q. aksincha, biz aniq maqsadga qaratilgan bozor islohotlarini, iqtisodiyotda chuqur tarkibiy o‘zgarishlarni amalga oshirish, tarmoq va korxonalarni yangilash, texnik qayta jihozlash, raqobatbardosh va eksportga yo‘naltirilgan yangi ishlab chiqarish korxonalarini tashkil etish, …

4 / 9

beradi. ekstensiv iqtisodiy o‘sishga ishlab chiqarishning mavjud texnikaviy asosi saqlanib dolgan holda iqtisodiy resurslar miqdorini ko‘paytirib borish orqadi erishiladi. aytaylik, mahsulot ishlab chiqarishni ikki hissa ko‘paytirish uchun mavjud korxonalar bilan bir qatorda o‘rnatilgan uskunalarning quvvati, miqdori va sifati, ishchi kuchining soni va malaka tarkibi bo‘yicha huddi o‘shancha korxonalar ko‘riladi. ekstensiv rivojlanishda, agar u sof holda amalga oshirilsa, ishlab chiqarish samaradorligi o‘zgarmay qoladi. iqtisodiy o‘sishning intensiv turi sharoitida mahsulot chiqarish miqyoslarini kengaytirishga ishlab chiqarish omillarini sifat jihatidan takomillashtirish: yanada progressivroq ishlab chiqarish vositalarini va yangi texnikani qo‘llash, ishchi kuchi malakasini oshirish, shuningdek, mavjud ishlab chiqarish salohiyatidan yaxshiroq foydalanish yo‘li bilan erishiladi. intensiv yo‘l ishlab chiqarishga jalb etilgan resurslarning har bir birligidan olinadigan samaraning, pirovard mahsulot miqdorining o‘sishida, mahsulot sifatining yaxshilanishida o‘z ifodasini topadi. bunda mahsulot ishlab chiqarishni ikki hissa oshirishga ishlab turgan korxonalarni rekonstruksiya qilish va texnika bilan qayta qurollantirish mavjud resurslardan yaxshiroq foydalanish hisobiga erishish mumkin. real hayotda ekstensiv va …

5 / 9

lekin universal emas, ya’ni har xil o‘lchamdagi mahsulot va xizmatlarni ishlab umumiy ko‘rsatkichga keltirish qiyin. klimat ko‘rsatkichlar keng qo‘llaniladi, ammo har doim ham uni inflyatsiyadan xuliq “tozalash” mumkin bo‘lavermaydi. shu sababli ko‘pincha iqtisodiy o‘sish sur’atlari qiyosiy yoki doimiy narxlarda hisoblanadi. iqtisodiy o‘sish quyidagi qiymat ko‘rsatkichlarida hisoblanadi: 1.yaim, smm yoki milliy daromadning mutloq hajmi va ular o‘sish sur’atlari. 2. yaim, smm yoki milliy daromadning aholi jon bosh hisobiga to‘g‘ri keladigan miqdori va uning o‘sish sur’atlari. 3.yaim, smm yoki milliy daromadning iqtisodiy resurs xarajatlari birligi hisobiga turli keladigan miqdori va uning o‘sish sur’atlari. iqtisodiy o‘sishni baholashda har uchala ko‘rsatkichdan ham foydalanish mumkin, lekin ularning ahamiyati turlicha. agar diqqat markazida mamlakat iqtisodiy saloxiyati muammosi tursa, birinchi ko‘rsatkichdan foydalanish ko‘proq mos keladi. alohida mamlakat va regionlardagi aholining turmush darajasini taqqoslashda, ko‘proq ikkinchi ko‘rsatkichdan foydalaniladi. iqtisodiy samaradorlikni baholashda uchinchi ko‘rsatkichga ustuvorlik beriladi. odatda iqtisodiy o‘sish sur’ati % (foiz)da joriy yildagi real yaim (smm, md) ni …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiy o‘sish"

1-mavzu: kirish: iqtisodiy o‘sish reja: 1.1. iqtisodiy o‘sishning mazmuni va turlari 1.2. iqtisodiy o‘sishning ko‘rsatkichlari va omillari 1.3 iqtisodiy o‘sishni o‘lchash adabiyotlar ro‘yxati: 1,2,3,10,11,12 tayanch iboralar: iqtisodiy o‘sish, ekstensiv va intensiv, taklif, talab, taqsimot, qisqa muddatli o‘sish, uzoq muddatli o‘sish, tabiiy. moddiy va moliyaviy resurslar, tarmoq iqtisodiyoti, barqaror iqtisodiy o‘sish 1.1. iqtisodiy o‘sishning mazmuni va turlari o‘sish (iqtisodiyotda) — mamlakatda tovarlar ishlab chiqarish va xizmatlar yaratish hajmining oldingi yil (davr) larga nisbatan ko‘paygan miqdorda takrorlanishi. iqtisodiy o‘sishni ta’minlash har qanday mamlakat iqtisodiy siyosatining asosiy maqsadi hisoblanadi. yildan yilga aholi sonining ko‘payishi, kishilar ehtiyojlarining muta...

This file contains 9 pages in DOCX format (52.4 KB). To download "iqtisodiy o‘sish", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy o‘sish DOCX 9 pages Free download Telegram