sabzavotlarning yorug’lik, xavo-gaz muhitlariga hamda tuproq va havo namligiga munosabati.

PPTX 29 pages 134.9 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 134.9 KB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

презентация powerpoint “мева-сабзавотчилик, узумчилик, селекция ва уруғчилик” кафедраси “сабзавотчилик” фанидан тақдимот ассистенти; ф.а.нурмаматов sabzavotlarning yorug’lik, xavo-gaz muhitlariga hamda tuproq va havo namligiga munosabati. reja: 1. yorug’likning ahamiyati va turli nurlarning o’simlikka ta’siri. 2. sabzavotlarni havo-gaz muhitlariga bo’lgan munosabatlari va uni sozlash usullari. 3. sabzavotlarni namlikka munosabati va uni sozlash usullari sabzavot ekinlarining kelib chiqish markazlari. yer yuzida turli ko‘rinishdagi o‘simliklarning uzoq tarixiy rivojlanish davri filogenez deyiladi. bu davrda har qaysi organizmning o‘sishi va rivojlanishi, irsiy o‘zgarishlaridan ongsiz (tabiiy) va ongli tanlashlar natijasida yangi xususiyatli organizmlar shakllangan, mustahkamlangan va planetaning turli yerlariga (ko‘pincha odamzod aralashuvi bilan) tarqalgan. bunday o‘simliklar yangi ekologik sharoitlarga ma’lum darajada moslashgan va muvofiqlashtirilgan. natijada, yovvoyi o‘tmishdoshlaridan farqlanuvchi, masalan, yirik boshli karam, yirik mevali pomidor, qovun, tarvuz, syeret ildizmevalar kabi lazzatli sabzavotlar yuzaga kelgan. ko‘pchilik sabzavotlar 2-4 ming yildan buyon etishtirilmoqda. shu bilan birga, ta’kidlash lozimki, tarixiy shakllanish (filogenez) sharoitlari hozircha mavjud o‘simliklarning biologik xususiyatlarida chuqur iz qoldirgan. …

2 / 29

i-g‘arbiy osiyo (kichik osiyo, yeron, afg‘oniston, o‘rta osiyo, shimoliy g‘arbiy hindiston, kavkaz) - qovun, boshli piyoz, sarimsoq, ismaloq, no‘xat, sholg‘omning ba’zi turlari, petrushka, sabzi, poreypiyozi, latuk salati, qattiq po‘stli oshqovoq. o‘rta yer dengizi (evropa va afrikaga oid qirg‘oqlari) - karamning pekin va xitoy turlaridan tashqari barcha navlari, lavlagi, sabzi va petrushkaning ba’zi turlari sholg‘om, bryukva, sparja, salat, ukrop, pastyernak, shovul, no‘xat. 4. o‘rta yer dengizi (evropa va afrikaga oid qirg‘oqlari) - karamning pekin va xitoy turlaridan tashqari barcha navlari, lavlagi, sabzi va petrushkaning ba’zi turlari sholg‘om, bryukva, sparja, salat, ukrop, pastyernak, shovul, no‘xat. 5. abessiniya - shalot piyozi, xantal, loviya, bamiya. 6. markaziy amyerika - qalampir, makkajo‘xori, fizialis, olchasimon pomidor, oshqovoq, kartoshka. 7. and yoki janubiy amyerika (pyeru, boliviya, ekvador, sharqiy kolumbiya) pomidor, yirik mevali oshqovoq, kartoshka, lima fasoli. o‘simliklarning ushbu kelib chiqish makonlari ekologiyasini o‘rganish sabzavot ekinlari xususiyatlarini yaxshi o‘zlashtirish va yuqori hosil etishtirish texnologiyasini to‘g‘ri tashkil qilish omilidir. …

3 / 29

da bir bosqichdan ikkinchisiga o‘tishi uchun muayyan tashqi sharoit, avvalo issiqlik va yorug‘lik bo‘lishi kerak. o‘simlikning dastlabki rivojlanishida o‘sish nuqtalarida sifat o‘zgarish-lari borishi uchun harorat eng muhim omillardan biri hisoblanadi. sovuqqa chidamli ekinlar (karam, piyoz, ildizmevalar, salat, ismaloq, ikki va ko‘p yillik o‘simliklar) dastlabki rivojlanish bosqichini o‘sishga nisbatan anchagina past haroratda - (+1-5°c) o‘tadi (faqat piyoz uchun +2-18°c mumkin). ikki yillik o‘simliklar past harorat ta’sirini uch oy va undan ortiq, bir yillik ekinlar ikki haftagacha davom etishiga moyil. issiqsevar o‘simliklarning dastlabki rivojlanish bosqichi ularning o‘sishi uchun zarur bo‘lgan o‘sha yuqori haroratda o‘tadi. o‘simlikning gullashi va mеva tugishi uchun yorug‘ kunlarning uzun yoki qisqaligi ahamiyatlidir. tropik o‘simliklar 10-12 soatda, qisqa, subtropik o‘lkalardan tarqalganlari esa 14-16 soatda gullaydilar. sabzavot o‘simliklari hayotidagi davrlar va fazalar. o‘simliklar hayotida o‘sish va rivojlanish uchta: urug‘lik, o‘suv (vegetativ), ko‘payish (reproduktiv) davrlarga bo‘linadi. har bir davr o‘z navbatida uchta fenologik fazalardan iboratdir. fenologik fazalar - o‘sish va rivojlanish …

4 / 29

m fazasi urug‘ning etilishidan to nish urishigacha davom etadi. bu davrda urug‘ tarkibidagi namlik kamaygan, qobig‘i zichlashgan bo‘lib, o‘smaydi, xatarli va noqulay sharoitlarga chidamliligi ortadi. tinim fazasi bir necha yil davom etishi mumkin. nihollash fazasi tashqi muhitda zarur issiqlik, namlik va havo etarli sharoitda, urug‘ bo‘rtib, nishlab nihol chiqqanida tugaydi. bu paytda nihol urug‘dagi zahira oziq moddalardan to‘la foydalanib ildizcha va urug‘ palla hisobiga endi o‘zi mustaqil rivojlanishgacha tayyorlanadi. o‘suv davri urug‘pallalar ochilib niholda birinchi chin barg shakllan-ishidan boshlanib, g‘unchalar va to‘pgullar ko‘ringuncha davom etadi. sabzavot o‘simliklari bu davr turlariga ko‘ra bittadan uchtagacha fazalarni: so‘ruvchi va assimilyatsion yuzalarning ortib borishi, zahira oziq moddalar ko‘payishi, jamg‘arma organlarning tinim jarayonlarini o‘z ichiga oladi. assimilyatsion va so‘ruvchi yuzalarning ko‘payish (o‘sish) fazasi - bu bir yillik ekinlarda shu davrning birinchi va yagona fazasi bo‘lib, g‘uncha va to‘pgullar ko‘rinishi, ikki yilliklarda esa jamg‘arma qismlar shakllana boshlashi bilan cheklanadi. bu paytda fotosintez jadal boradi va to‘planayotgan …

5 / 29

ing kelasi mavsumiy (ikkinchi) yilida jadal o‘sishi va mahsuldorligi tinim fazasining to‘lato‘kis o‘tganligiga bog‘liqdir. shu boisdan o‘simliklarni saqlashda sharoitlar kurtaklarning ko‘proq uyg‘unlashishiga qaratilishi lozim. ko‘payish davri, gulpoya, g‘uncha va to‘pgullarning paydo bo‘lishi bilan boshlanadi. u g‘unchalash, gullash va msvalash fazalaridan iboratdir. g‘unchalash fazasi bir yillik o‘simliklarda assimilyatsion va so‘ruvchi yuzalarning ortib borish fazasiga qo‘shilib, ikki yilliklarda esa qishlovchi organlarning uzoq cho‘zilgan tinim fazasidan so‘ng boshlanadi. gullash fazasi gullar ochilguncha, ya’ni changlar va tuxum hujayralar etilganda boshlanadi, changlanish meva tugish bilan tugaydi. gullash bir vaqtda bo‘lmaydi. shu bois amaliyotda gullashning boshlanish va qiyg‘os paytlari aniqlanadi. mevalash fazasi o‘simliklarning rivojlanishidagi eng oxirgi faza hisoblanadi va yangi organizmning embrional fazadagi shakllanishi bilan bir vaqtda o‘tadi. bu davrda o‘sish juda sustlashadi yoki butunlay to‘xtaydi, assimilyatsiya mahsulotlari va zahira moddalar urug‘larning shakllanishiga sarflanadi. bir yillik ekinlar urug‘i mavsumdagi o‘suv davrida shakllanadi va oxirida nobud bo‘ladi. ikki yillik o‘simliklarda birinchi yili o‘suv organlar zahira oziq moddalar …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sabzavotlarning yorug’lik, xavo-gaz muhitlariga hamda tuproq va havo namligiga munosabati."

презентация powerpoint “мева-сабзавотчилик, узумчилик, селекция ва уруғчилик” кафедраси “сабзавотчилик” фанидан тақдимот ассистенти; ф.а.нурмаматов sabzavotlarning yorug’lik, xavo-gaz muhitlariga hamda tuproq va havo namligiga munosabati. reja: 1. yorug’likning ahamiyati va turli nurlarning o’simlikka ta’siri. 2. sabzavotlarni havo-gaz muhitlariga bo’lgan munosabatlari va uni sozlash usullari. 3. sabzavotlarni namlikka munosabati va uni sozlash usullari sabzavot ekinlarining kelib chiqish markazlari. yer yuzida turli ko‘rinishdagi o‘simliklarning uzoq tarixiy rivojlanish davri filogenez deyiladi. bu davrda har qaysi organizmning o‘sishi va rivojlanishi, irsiy o‘zgarishlaridan ongsiz (tabiiy) va ongli tanlashlar natijasida yangi xususiyatli organizmlar shakllangan, mustahkamlangan va planet...

This file contains 29 pages in PPTX format (134.9 KB). To download "sabzavotlarning yorug’lik, xavo-gaz muhitlariga hamda tuproq va havo namligiga munosabati.", click the Telegram button on the left.

Tags: sabzavotlarning yorug’lik, xavo… PPTX 29 pages Free download Telegram

sabzavotlarning yorug’lik, xavo-gaz muhitlariga hamda tuproq va havo namligiga munosabati.

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "sabzavotlarning yorug’lik, xavo-gaz muhitlariga hamda tuproq va havo namligiga munosabati."

Similar files