topografik xaritalarni o'rganish

PPTX 11 pages 277.4 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 277.4 KB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

topografik xaritalar va ularning shartli belgilari o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi “tiqxmmi” milliy tadqiqot universitetining qarshi irrigatsiya va agrotexnologiyalar instituti yk va yf 125- guruh talabasi xudoynazarov to’lqin ning geodeziya fanidan mustaqil ishl www.arxiv.uz topografik kartalarni o’rganish nomenklaturasi va shartli belgilarni o’rganish www.arxiv.uz topografik xaritalar - asosiy tabiiy va ijtimoiyiktisodiy obʼyektlarni tasvirlovchi, mazmuni, bezagi va matematik asosi yagona boʻlgan mufassal umumgeografik xaritalar. qatʼiy geodezik asosda barqaror shartli belgalar sistemasi yordamida yaratiladi. ularda geografik landshaftning tashqi koʻrinishi va uning asosiy elementlari — relyef, gidrografiya, oʻsimlik, tuproqgrunt qoplami, aholi punktlari, yoʻllar hamda sanoat, qishloq xoʻjaligi. va b. ijtimoiy infrastruktura obʼyektlari bir xil aniqlikda va mukammalliqda tasvirlanadi (499 betdagi rangli xaritaga q.). t. x. 1:10 000, 1:25 000, 1:50 000 va 1:100 000 masshtablarda tuziladi. har bir t. x.ning nomi uning masshtabi bilan yuritiladi. mas., masshtabi 1:10 000 boʻlsa, oʻn mingli, 1:25 000 boʻlsa — yigirma besh mingli t.x. deyiladi. …

2 / 11

koʻndalang silindrik proyeksiyasida tuziladi. t.x.da tasvirlanadigan hudud maʼlum kattalikdagi qismlarga boʻlinadi va ularning har biri alohida varaqda tasvirlanadi. topografik yoki obzor t.x. ning har bir varagʻi meridian va parallel chizikdar bilan chegaralanadi va trapetsiya shakliga ega boʻladi. koʻp varakli xaritani alohida varaqlarga boʻlinishiga grafalarga boʻlish va ularni maʼlum sistema boʻyicha belgilanishiga nomenklatura deyiladi. hamma t.x.ning nomenklaturasi 1:1 000 000 masshtabdagi xalqaro xaritaning grafalarga boʻlish va nomenklaturasiga asoslangan. xalqaro nomenklatura sistemasi 1909 y. london va 1913 y. parijda oʻtkazilgan xalqaro geografik kongresslarda qabul kilingan. bu sistemaga kura, 1:1 000 000 masshtabli xarita varagʻining kengligi meridian boʻyicha 4° va parallel boʻyicha 6° ga teng . ekvatordan qutblarga tomon har 4° dan parallellar oʻtkazilib katorlar, 180° li meridiandan boshlab har 6° dan meridianlar oʻtkazilib kolonnalar hosil kilinadi. qatorlar ekvatordan har ikkala kugb tomon lotin alfavitining bosh xarflari bilan (a dan z gacha), kolonnalar esa soat mili harakatiga teskari yoʻnalishda oʻsib borish tartibida 180° …

3 / 11

a tasvirlanadigan territoriya ma'lum kattalikdagi kismlarga bulinadi va ularning xar biri aloxida varak kogoz (list)da tasvirlanadi. xar bir varak topografik yoki obzortopografik karta merridian va parallerl chiziklar bilan chergaralanadi va trapertsiya shakliga ega buladi. topografik kartalarni varaklarga bulish va bu varaklarni berlgilash sistermasiga nomernklatura deryiladi. topografik kartalarning nomernklaturasi 1:1.000.000 masshtabdagi xalkaro kartaning nomernklaturasiga asoslangan. xalkaro nomernklatura sistermasi 1909 yilda london va 1913 yilda parij shaxrida utkazilgan xalkaro gerografik kongrersslarda kabul kilingan. bu sistermaga kura 1: 1.000.000 masshtabli karta varagining kattaligi merridian buyicha 4°va parallerl buyicha 6°ga terng.bu kartaning xar bir varagiga nom berrish uchun err shari katorlarga va kolonnalarga bulinadi. ekvatorga parallerl kilib xar 4°dan kutblarga tomon parallerllar utkazib -katorlar, 180°merridiandan boshlab xar 6° dan merridianlar utkazilib esa - kolonnalar xosil kilinadi. katorlar ekvatordan kutblarga tomon latin alfavitining bosh xarflari (a dan z gacha bulgan xarflar) bilan, kolonnlar esa 180°li merridiandan boshlab arab rakamlari bilan (g dan 60 gacha) berlgilanadi. …

4 / 11

tabli kartaning varaklari rus alfavitining bosh xarflari: a,b,v va g bilan berlgilanadi.1: 500.000 masshtabli karta varagining nomernklaturasi 1: 1000.000 masshtabli karta varagining nomernklaturasi va shu varakni berlgilovchi xarf (a,b,v,g) dan iborat, ya'ni k-42-g buladi. xuddi shu kabi 1:1.000.000 masshtabli kartaning bir varagi 9 varak 1: 300.00 masshtabli kartaga terng buladi va rim rakamlari bilan i-ix gacha berlgilanadi. 1: 300.000 masshtabli karta varagning nomernklaturasi 1: 1.000.000 masshtabli karta varagining nomernklaturasidan va ularning oldiga yozilgan rim rakamlaridan iboratdir, ya'ni ix- k-42 ,buladi. shuningderk 1:1.000.000 masshtabli kartaning bir varagi 36 varak 1:200.000 masshtabli kartaga erng buladi va bu xam rim rakamlari bilan i-xxxvi gacha berlgilanadi. 1:200.000 masshtabli karta varagining nomernklaturasi 1:1.000.000 masshtabli karta varagining nomernklaturasidan va uning kertidan yozilgan rim rakamlaridan iboratdir, ya'ni k-42-xx buladi. 1:1.000.000 masshtabli kartaning bir varagi 144 varak 1:100.000 masshtabli kartaga terng bulib 1 dan 144 gacha berlgilanadi. 1: 100.000 masshtabli karta varagining nomernklaturasi 1:1.000.000 masshtabli karta varagining nomernklaturasidan …

5 / 11

tabli karta varaklarining nomernklaturasi 1:50.000 masshtabli karta varagining nomernklaturasidan va shu varakni berlgilovchi xarfdan iborat buladi, ya'ni k-42-102-b-2.,buladi. 1: 25.000 masshtabli kartaning xar bir varagi xam 4 ta 1:10.000 masshtabli karta varaklariga bulinadi. www.arxiv.uz topografik va obzor-topografik kartalar bir varagining kattaligi va nomernklaturasi kartaning masshtabi varagining kattaligi nomernklaturasi kerng. buy. uzok buyich. 1:1000.000 40 60 k-42 1:500.000 20 30 k-42-г 1:300.000 1020 20 ix-k-42 1:200.000 40 10 k-42-xx 1:100.000 20 30’ k-42-102 1:50.000 10 15’ k-42-102-б 1:25.000 5 7’30’’ k-42-102-б-г 1:10.000 20’30’’ 3’45’’ к-42-102-б-г-з 1:5.000 1’15’’ 1’52,5’’ к-42-102-(132) 1:2.000 0025’’ 0’37,5’’ к-42-102-(132-б) www.arxiv.uz yer yuzasi juda murakkab rerlerf shakillaridan iboratdir. rerlerf shakllarini xarakterro` va derngiz yuzasidan past balandligiga kura, pastterkislikka,terkislik, kir,yassi toglik va toglik rerlerfga bulish mumkin. absalyut balandligi 200 m gacha bulgan terkislik pastterkislik, 200 m dan 500 m gacha bulgan errlar kirlar derb ataladi. balandligi 500 m dan ortik bulgan terkislik yassi toglikdir. joyning rerlerfi oddiy yoki murakkab …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "topografik xaritalarni o'rganish"

topografik xaritalar va ularning shartli belgilari o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi “tiqxmmi” milliy tadqiqot universitetining qarshi irrigatsiya va agrotexnologiyalar instituti yk va yf 125- guruh talabasi xudoynazarov to’lqin ning geodeziya fanidan mustaqil ishl www.arxiv.uz topografik kartalarni o’rganish nomenklaturasi va shartli belgilarni o’rganish www.arxiv.uz topografik xaritalar - asosiy tabiiy va ijtimoiyiktisodiy obʼyektlarni tasvirlovchi, mazmuni, bezagi va matematik asosi yagona boʻlgan mufassal umumgeografik xaritalar. qatʼiy geodezik asosda barqaror shartli belgalar sistemasi yordamida yaratiladi. ularda geografik landshaftning tashqi koʻrinishi va uning asosiy elementlari — relyef, gidrografiya, oʻsimlik, tuproqgrunt qoplami, aholi punktlari, y...

This file contains 11 pages in PPTX format (277.4 KB). To download "topografik xaritalarni o'rganish", click the Telegram button on the left.

Tags: topografik xaritalarni o'rganish PPTX 11 pages Free download Telegram