media manipulyatsiyasi haqida ma'lumot

DOCX 5 pages 324.8 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 324.8 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

3-mavzu: zamonaviy media muhitda axborot manipulyatsiyasidan himoyalanish. reja: 1. media manipulyatsiya instrumenti sifatida. 2. manipulyatsiyasi usullari. 3. manipulyatsiyasidan himoyalanish yo‘llari. mashhur “forbes”2 nashrining yozishicha, media manipulyatsiyasi idrok va haqiqat o‘rtasidagi farqdan foydalanadi. ommaviy axborot vositalari uzoq davrlar davomida jamoatchilik uchun ishonchli axborot manbai bo‘lib kelgan. bugungi kunda uni ishonchli qilgan barcha to‘siqlar buzildi. shunga qaramay, eski tushunchalar saqlanib qolmoqda. agar tasodifiy har qanday blogdagi media kontent bir nechta muharrirlar tomonidan tekshirilgan, tahrirlangan va ko‘rib chiqilgan “new york times” maqolasi kabi ishonchli bo‘lsa, uni yoritish ikki baravar oson ishga aylanadi. bu esa manipulyatorlar orasida kim o‘zarga o‘ynash yoki kimning ovozi balandroq chiqishiga bahslashish va onlayn olamda kim ko‘proq shov-shub qila olishni ko‘rsatish imkonini beradi. bilamizki, agar biz yetarlicha onlayn shovqin-suronni yarata olsak, odamlar tutun bor joyda olov bor deb o‘ylashadi va haqiqiy bo‘lmagan narsa haqiqatga aylanadi. 2 https://www.forbes.com/sites/ryanholiday/2012/07/16/what-is-media-manipulation-a-definition-and-explanation/?sh=352eb8333939 o‘tgan asrda yoki yangi asrimizning boshida ham, ommaviy axborot vositalarini manipulyatsiya qilish haqida …

2 / 5

damlarni o‘zlari qilmaydigan narsalarni qilishlari yoki o‘ylashlari uchun media orqali undash hamda ta’sir o‘tkazishdan iboratdir. ular xuddi parda ortida qo‘g‘irchoqning iplarini tortib o‘ynatadigan aktyorlarga o‘xshaydilar. bu holatda aktyor –manipulyator, iplar – ommaviy axborot vositalari, qo‘g‘irchoq esa- auditoriyadir. amerikalik tadqiqotchi deniel boorstin o‘zining “tasvir: amerikadagi psevdo-hodisalar bo‘yicha qo‘llanma”kitobida shunday fikrlarni keltiradi: “biz va hayot haqiqatlari o‘rtasida qandaydir qalinlik paydo bo‘lmoqda va u borgan sari murakkablashmoqda.” chindan ham olimning davosida jon bor, chunki bugan auditoriya yangilikni nima muhimligiga qarab emas, balki nimani xohlayotganiga qarab yaratilmoqda; informatsiya qabul qilish sikli shunchalik tezlashmoqdaki, axborotlar doimiy va muntazam ravishda to‘liq bo‘lmagan, tekshirilmagan boshqa narsa bo‘lish ehtimoli juda yuqorilab bormoqda. an’anaviy ommaviy axborot vositalari (matbuot, televidenie, radio) yildan-yilga o‘z ta’sirini yo‘qotib, yangi oav, aksincha, zamonaviy media makonda o‘z o‘rni va ko‘lamini yanada kengaytirib bormoqda. masalan, “mediascope” ma’lumotlariga ko‘ra, 2019 yilda rossiyada internet birinchi marta kundalik yoritish bo‘yicha televizordan o‘zib ketdi: yirik shaharlar aholisining taxminan 75 foizi …

3 / 5

g o‘z ya’ni oddiy o‘quvchilar, tomoshabinlar va tinglovchilar asta-sekin media kontentlarning to‘liq huquqli yaratuvchisi va tarqatuvchilariga, shu jumladan manipulyatorga aylani bormoqda. 1980-yillarda gazetalar (ayrimlari yuzlab xodimlardan iborat) tirajlari 2-3 millionga yetganidan faxrlanardi, ammo bugungi kunda mashhur bloggerning o‘n million auditoriyasi borligi endi ajablanarli emas. ma’lumki, ijtimoiy tarmoqlar dastlab siyosiy yoki manipulyatsiya vositasi sifatida o‘ylab topilmagan: ular do‘stlar va o‘rtasidagi muloqot uchun erkin va demokratik makonga aylanishi kerak edi. qarindoshlari, boshqa obunachilar bilan kitoblar, filmlar, musiqa, sayohatlar, taomlar haqidagi taassurotlari bilan o‘rtoqlashdigan, retseptlar, fotosuratlar, video va postlar e’lon qiladigan platformaga aylanishi ko‘zlangan edi. biroq, ijtimoiy tarmoqlar bilan (ularning keng foydalanuvchilarni qiziqishlari bo‘yicha segmentatsiya qilish imkoniyatlari) darhol ko‘p millionli auditoriyaga ega bo‘ldi va biznes manfaatlari sohasiga kirdi. bugungi kunda ijtimoiy tarmoqlar tobora ko‘payib bormoqda, axborotni, shu jumladan yolg‘onni targ‘ib qilishning tez va nisbatan arzon usuli sifatida ishlatiladigan bo‘ldi. natijada, ijtimoiy tarmoqlar turli xil siyosiy va reklama xususiyatiga ega bo‘lgan soxta ma’lumotlar manbalariga …

4 / 5

a’lum bir xavfga qo‘yishi yoki ularning ongini manipulyatsiya qilishi (boshqarishi) mumkin. jurnalist surishtiruvlari, dolzarb mavzulardagi reportajlar, kun qahramonlari (xoh ijobiy, xoh salbiy bo‘lsin) bilan intervьyular muallifga auditoriyada dahldorlik, qiziquvchanlik va hamdardlik hislarini yuzaga keltirish imkonini beradi. muallif auditoriyaning umumlashgan nuqtai nazarini bayon etganda ana shu hamdardlik va dahldorlik hislari yanada kuchayadi. quyidagi vizualizatsiyada manipulyatsiya tushunchasi ostida yashiringan maqsadlarni anglab olish mumkin. 1-rasm chindan ham manipulyatsiya orqali auditoriyani o‘z manfaatlari doirasida axborotlarga ishontirish orqali ularning ong ostiga ta’sir qilish, soxta reallik yaratish bilan media iste’molchilarning diqqatini chalg‘itish, kishilarning hissiyotlariga ta’sir qilish mumkin. manipulyatsiya usullari bugungi media olamda shunchalar ko‘payib bormoqdaki, ularning ta’sir ddarajasi ham bir-biridan qolishmaydi. quyida hozirgi kunda eng ko‘p qo‘llaniladigan manipulyatsi usullari va ularga qisqacha ta’riflar keltirilgan. 1. kiberhujum (cyberbulling) - raqamli texnologiyalardan foydalangan holda zo‘ravonlikni amalga oshirish usuli. bu ijtimoiy tarmoqlarda, xabar almashish platformalarida, o‘yin platformalarida va mobil telefonlarda bo‘lishi mumkin. bu nishonga olinganlarni qo‘rqitish, g‘azablantirish yoki sharmanda …

5 / 5

orqali odamlarni ataylab xafa qilishga, muammo tug‘dirishga yoki bevosita hujum qilishga urinish. 3. xeyting (hate) – “nafrat nutqi” ijtimoiy tinchlikka tahdid solishi mumkin bo‘lgan irqi, dini yoki jinsi kabi o‘ziga xos xususiyatlarga asoslangan guruh yoki shaxsga qaratilgan haqoratli nutqni anglatadi. 4 https://www.unicef.org/end-violence/how-to-stop-cyberbullying. manipulyatsiyaning bu kabi juda o‘tkir va ta’sirli usullaridan himoyalanishda media va axborot savodxonligi juda zarur hisoblanadi. shuningdek, quyidagi vizual axborotda keltirilgan tavsiyalar orqali ham media iste’molchilar o‘zlarini manipulyatsiyadan himoya qilishlari va uning ta’siriga tushib qolishdan saqlanishlari mumkin. 2-rasm media iste’molchi sifatida sizga taqdim etilayotgan kontentni saralash, baholash va qabul qilish ko‘nikmalariga ega bo‘lish orqali siz o‘zingiz uchun himoya qobig‘i yaratishingiz mumkin. agar bundan kompitensiyalar sizda hali mukammal darajada shakllanmagan bo‘lsa, media mahsulotlar iste’molida ehtiyotkor bo‘lganingiz ma’qul, chunki axborot changalzorida manipulyatorlar nishoniga aylanib qolishingiz mumkin. mustahkamlash uchun mashqlar! 1-mashq: quyidagi savollarga javob bering! 1. har kuni necha soat vaqtingizni axborot olishga sarflaysiz? 2. yangiliklarni qaerdan yoki qaysi manbalardan olasiz? …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "media manipulyatsiyasi haqida ma'lumot"

3-mavzu: zamonaviy media muhitda axborot manipulyatsiyasidan himoyalanish. reja: 1. media manipulyatsiya instrumenti sifatida. 2. manipulyatsiyasi usullari. 3. manipulyatsiyasidan himoyalanish yo‘llari. mashhur “forbes”2 nashrining yozishicha, media manipulyatsiyasi idrok va haqiqat o‘rtasidagi farqdan foydalanadi. ommaviy axborot vositalari uzoq davrlar davomida jamoatchilik uchun ishonchli axborot manbai bo‘lib kelgan. bugungi kunda uni ishonchli qilgan barcha to‘siqlar buzildi. shunga qaramay, eski tushunchalar saqlanib qolmoqda. agar tasodifiy har qanday blogdagi media kontent bir nechta muharrirlar tomonidan tekshirilgan, tahrirlangan va ko‘rib chiqilgan “new york times” maqolasi kabi ishonchli bo‘lsa, uni yoritish ikki baravar oson ishga aylanadi. bu esa manipulyatorlar orasida kim o...

This file contains 5 pages in DOCX format (324.8 KB). To download "media manipulyatsiyasi haqida ma'lumot", click the Telegram button on the left.

Tags: media manipulyatsiyasi haqida m… DOCX 5 pages Free download Telegram