nafas olish tizimlarining yoshga oid xususiyatlar

PPT 30 sahifa 2,6 MB Bepul yuklash

30 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 2,6 MB

Fayl turi PPT

Sahifalar 30

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 30

нафас системаси физиологияси нафас олиш тизимларининг ёшга оид хусусиятлари дарснинг режаси нафас олиш системасининг эволюцияси. нафас олиш ва чиқариш механизмлари газларни конда ташилиши ўпка ва тўқималарида газ алмашинуви нафас маркази фаолиятининг бошқарилиши турли мускул фаолиятида нафас характерининг ўзгариши. дарснинг мақсади: организм учун нафаснинг моҳияти. нафас турлари, нафас цикли, нафас олиш ва чиқариш механизми ҳамда ўпка вентиляцияси ҳақидаги маълумотларнинг таърифи. газларни ташилиши ўпка ва тўқималарда газ алмашинувининг таснифи. нафас маркази фаолиятининг бошқарилиши турли мускул фаолиятида нафас олишнинг моҳияти таянч сўзлар ўпка, альвеола, бронхиола, бронх трахея, тириклик сиғим, босим, экспиратор, жабра, димлама нафас, резерв ҳаво, спирометр, ретикуляр формация, мотонейрон, сегмент, карбонат ангидрид газининг таранглиги, диафрагма, гипотоник уйқу нафас олиш органларининг эволюцион таракқиёти миллион-миллион йилларни ўз ичига олади. дастлаб юқори босқич ҳайвонлар ҳам жабра, ичак, трахея билан ўпкалари яхши ривожланмаганлиги учун купинча нафас олиш органлари вужудга келган. сувда ва қуруқда яшовчиларнинг вакили бақа ўпка ва тери оркали нафас олишини аҳамияти катта. бақа аждоди …

2 / 30

ранма ҳаракат қилади, нафас йўлларини қоплайдиган шиллиқ парда шу тарика шилимшик ташкарига чикишига, шилимшиқ билан бирга ҳаво йулларига кириб колган чанг зарраларининг ҳам чикиб кетишига ёрдам беради. альвеолалар нафас йўлларининг газлар алмашинадиган қисмидир овоз чиқарилиши нафас олиш (инспирация) жараёни кўкрак бўшлиғининг вертикал, сагитал, фронтал йўналишларида кенгайиши туфайли юзага келади. қовурғалар кўтарилиши ва диафрагмани пастга тушиши натижасида кўкрак бўшлиғи кенгаяди ташқи қовурғалараро ва тоғайлараро мускулларнинг қисқаришидан қовурғалар юҳорига кўтарилади, бирмунча горизонтал холатни эгаллайди. тўш суягининг пастки учи олдинга йўналади. нафас олишда қовурғалар ҳаракати туфайли кўкрак қафасининг размерлари кўндаланг ва узунасига катталашади кўкрак кафаси мускуллари ва диафрагманинг нафас харакатида оз ёки кўп иштирок этишига қараб, кўкрак қовурға ва қорин ёки диафрагма нафас типлари фарқланади. эркакларда нафаснинг қорин типи, аёлларда кўкрак типи устунлик қилади.нафас олишда ўпка кўкрак қафасининг ҳажми катталашишига қараб пассив ҳаракат килади. ўпканинг нафас оладиган сатҳи катталашади, ундаги босим пасаяди 0,26 кпа ёки 2мм сим.уст, атмосфера босимига нисбатан нафас йўллари орқали …

3 / 30

урғалараро мускуллар, орқадаги ва пастдаги тишли мускуллар ва бошқа мускуллар қатнашади маълумки плевра ёриғи ва кўкс оралиғидаги босим нормада ҳамма вақт манфийдир. тинч нафас олинганда плевра ёриғидаги босим атмосфера босимидан. 9ммга тенг. нафас чикдрганда 4мм га паст бўлади. плевралараро манфий босим ҳисобига альвеолалар доимо чўзилган ҳолатда бўлиб, у ўпканинг нафас сатҳини нафас олишда бирмунча оширади. бу манфий босим веноз қонини юракка қайтишини таъминлайди. альвеолаларнинг ички юзасида сувда эримайдиган юпқа мономолекуляр сурфактал альвеолаларни бужмайишига қаршилик килади. яни туғилган болада сурфактан бўлмаса ўпка ёзилмай қолади нафас ҳавоси одам тинч турганда 500 мл (300 дан 600 гача) давони нафас олади ва чиқаради: ҳавонинг бу дажми нафас ҳавоси деб аталади. одам 500 мл нафас ҳавосининг устига яна қушимча 1500 мл чамаси ҳаво олиши мумкин қўшимча ҳаво, шунингдек тинч нафас чиқаришдан сўнг яна 1500 мл ҳавони нафасдан чиқара олади (резерв ҳаво). келтирилган рақамлар ўрта ёшдаги нормал эркаклар учун ўртача сонлардир ўпканинг тириклик сиғими максимал нафас …

4 / 30

ганизмда кислород билан карбонат ангидрид газининг ҳаракат босқичларида ҳеч қачон парциал фарқини тенглашиши содир бўлмайди. газлар парциал фаркини туқималарда узлуксиз оксидланши процессини сақлаб туради. кислород қонда физикавий эриган ҳолда ва гемоглобин билан бириккан ҳолатда бўлади. артериал қонда 19 ҳажм кислороднйнг фақат 0,3 фоизи плазмада эриган холда қолгани гемоглобинга кимёвий бирикан. 1 гр гемоглобин 1,34 мл кислородни бириктиради. қон ўз таркибида ўртача 140 г/л гемоглобинни тутади. нафаснинг бошқарилиши нафас маркази нерв системасининг турли бўлимларида жойлашган, нафас мускулларининг келишиб ритмик равишда қискарилишини таъминлайдиган ва ташқи муҳитнинг,ҳамда организм ички муҳитининг ўзгарувчан шароитига нафасни мослаштирадиган нерв ҳужайралари йиғиндиси нафас маркази деб аталади, нерв ҳужайраларининг баъзи гуруҳлари нафас мускулларининг ритмик фаолияти учун ғоят зарур. улар том маънодаги нафас марказини ташкил килиб, узунчоқ миянинг ретикуляр формациясида жойлашган, ана шу ҳужайралар функциясининт бузилиши натижасида нафас мускуллари фалажланиб тўхтаб колади. узунчоқ мияда нафас маркази орқа миянинг кулранг моддасининг олдинги шохларида жойлашган ва нафас мускулларини иннервациялайдиган мотонейронларга импульслар юборади. …

5 / 30

ракатлари тегишлича мослашади. л фредирик тажрибаси қондаги о2 ва со2 таранглиги ўзгарганда нафас марказининг фаолияти ўзгаришиви кўрсатади. нафас маркази фаолиятининг бошқарилишида қондаги карбонат ангидрид, таранглигини ўзгариши айниқса муҳим рол ўйнайди. қондаги карбонат ангидрид таранглиги ортганда нафас маркази тўхтатилиб, ўпка вентиляцияси кўпаяди, қондаги со2 таранглиги пасайганда эса нафас марказининг фаолияти сусайиб, ўпка вентиляцияси камаяди. бош мия катта яримшари пўстлоғининг нафасга таъсири, мана шу билан исбот этиладики, гипнотик уйқуда ётган кишини гуё оғир жисмоний иш қилаётганлигига ишонтирилса, одам жисмонан батамом тинч ҳолатда эканлигига қарамай, нафаси кучаяди ва газ алмашинуви ошади. жадал иш вақтида ўпка вентиляциясининг хажми минутига 50 л гача ва хатто машқ килган кишиларда 100 л гача етади. иш вактида нафас кучайиши билан бир вактда юрак фаолияти ҳам кучайиб, юракнинг минутлик ҳажми ошади.. одам тинч турганда кислород истеъмол қилиш минутига 250-350 мл га, иш иақтида эса 4500-5000 мл га етиши мумкин. иш вақтида систолик хажм уч хисса (70 дан 200 мл …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 30 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"nafas olish tizimlarining yoshga oid xususiyatlar" haqida

нафас системаси физиологияси нафас олиш тизимларининг ёшга оид хусусиятлари дарснинг режаси нафас олиш системасининг эволюцияси. нафас олиш ва чиқариш механизмлари газларни конда ташилиши ўпка ва тўқималарида газ алмашинуви нафас маркази фаолиятининг бошқарилиши турли мускул фаолиятида нафас характерининг ўзгариши. дарснинг мақсади: организм учун нафаснинг моҳияти. нафас турлари, нафас цикли, нафас олиш ва чиқариш механизми ҳамда ўпка вентиляцияси ҳақидаги маълумотларнинг таърифи. газларни ташилиши ўпка ва тўқималарда газ алмашинувининг таснифи. нафас маркази фаолиятининг бошқарилиши турли мускул фаолиятида нафас олишнинг моҳияти таянч сўзлар ўпка, альвеола, бронхиола, бронх трахея, тириклик сиғим, босим, экспиратор, жабра, димлама нафас, резерв ҳаво, спирометр, ретикуляр формация, мотоней...

Bu fayl PPT formatida 30 sahifadan iborat (2,6 MB). "nafas olish tizimlarining yoshga oid xususiyatlar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: nafas olish tizimlarining yoshg… PPT 30 sahifa Bepul yuklash Telegram