iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solish vazifalari

DOCX 22 pages 139.4 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 139.4 KB

File type DOCX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

4-mavzu. iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solish vazifalari 4.1. iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solish zaruriyatini asoslash 4.2. zamonaviy sharoitda davlatning iqtisodiy funktsiyalari 4.3. iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solish tizimi va uning samaradorligi nazorat savollari 1. ma'muriy-iqtisodiy tartibga solishga tavsif bering. 2. iqtisodiy tartibga solishning bevosita va bilvosita usullarini ayting. 3. iqtisodiy prognozlash usulini kengaytiring. davlat tomonidan tartibga solishda uning roli qanday? 4. davlat rejalashtirish iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solish usuli sifatida nima? 5. “bozor muvaffaqiyatsizligi” atamasi nimani anglatadi? bozordagi muvaffaqiyatsizliklarning qanday turlarini bilasiz? 6. salbiy tashqi ta’sirlarning yuzaga kelish mexanizmi va ijtimoiy-iqtisodiy oqibatlarini tavsiflab bering. adabiyotlar 1. b.e.mamaraximov, m.a.mamatov. iqtisodiy siyos.atga kirish. (o‘quv qo ‘lanma). - t.: «innovatsion rivojlanish nashriyot-matbaa uyi», 2021 -252 b 2. боннет, а. а. теоретические основы экономической политики / а. а. боннет, а. р. тумашев. — казань, 2003. 3. богомолов, в. а. экономическая политика: теория и практика антикризисного регулирования экономики. — м., 1999. 4. вельфенс, п. основы …

2 / 22

mulkni, moddiy ishlab chiqarishni, mehnat bozorini va moliya bozorini isloh qilishda zarurdir. hududlarni rivojlantirish, mintaqaviy va mintaqalararo mutanosibliklarni aniqlash, hududlarning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish darajasini tenglashtirish, hududiy bozorlarni shakllantirishda davlat tomonidan tartibga solishning o‘rni nihoyatda muhim. tabiiy resurslardan foydalanish va tashqi iqtisodiy aloqalarni tartibga solish zarur. davlat bozor munosabatlarining asosiy maqsadi — sotsiologlashtirish, aholining moddiy farovonligini oshirishga muvofiq iqtisodiyotni qayta qurish jarayonini tartibga solishi kerak[footnoteref:1]. [1: государственное регулирование экономики: учеб. пособие для вузов / т. г.морозова [и др.] ; под ред. проф. т. г.морозовой. — м.: юнити-дана, 2002. — 255 с.] davlatning iqtisodiyotdagi rolini hisobga olgan holda, bir guruh olimlar davlatda iqtisodiy erkinlikka haqiqiy tahdid, ishlab chiqarish samaradorligini oshirishning kuchli tormozi ekanligini ko'rishga moyil bo'ladilar; boshqa bir xil darajada ko'p sonli mutaxassislar guruhi, aksincha. hokimiyat organlarining iqtisodiy hayotga aralashuvi bozor iqtisodiyotining aniq nomukammalliklarini tuzatishning ajralmas shartidir. natijada, davlatning bozor mexanizmiga aralashuvi, agar ushbu o'z-o'zini tartibga solish mexanizmi muayyan ijtimoiy-iqtisodiy muammolarni hal qilishga …

3 / 22

aqiyatsizliklarini tuzatishdan iborat. bundan tashqari, bozordagi muvaffaqiyatsizlikning har bir turi davlat aralashuvining ma'lum bir turini nazarda tutadi. bozordagi muvaffaqiyatsizliklar quyidagi asosiy omillar bilan namoyon bo'ladi: 1. tashqi ta'sirlar muammosini bozorda bilmaslik. bozor bir qator tovarlarni ishlab chiqarish yoki iste'mol qilishning to'liq ta'sirini narxda aks ettira olmaydi. natijada ijobiy va salbiy nojo‘ya ta’sirlar – ayrim tovar va xizmatlarning narxlarda o‘z aksini topmaydigan xarajatlari yoki foydalari shakllanadi. ushbu ta'sirlar xaridor ham, sotuvchi ham bo'lmagan, ya'ni ushbu bozor bitimining bevosita ishtirokchisi bo'lmagan uchinchi shaxslarning manfaatlariga ta'sir qiladi. salbiy tashqi ta'sir, agar bir iqtisodiy agentning faoliyati boshqalarning xarajatlarini aniqlasa, paydo bo'ladi. natijada, uchinchi tomonlar qoplanmagan xarajatlarga duchor bo'ladilar, ular to'kilgan xarajatlar deb ataladi. ulardan eng aniqlari atrof-muhitning ifloslanishi bilan bog'liq[footnoteref:2]. [2: капканщиков с. г. государственное регулирование экономики: учеб. пособие / с. г.капканщиков. — 5-е изд., стер. — м.: кнорус, 2013. — 520 с.] misol: shunday qilib, qog'oz-tsellyuloza zavodining sanoat oqava suvlari oqizilgan taqdirda, suvni …

4 / 22

jadan yuqori bo'lib chiqadi va resurslar uni ishlab chiqarishga haddan tashqari ko'p miqdorda kiradi, ya'ni. salbiy tashqi ta'sirga ega bo'lgan tovarlarni ortiqcha ishlab chiqarish. tashqi omillar nafaqat xarajatlar bilan, balki uchinchi shaxslar uchun kutilmagan foyda bilan ham bog'liq bo'lishi mumkin. masalan, ultratovush yoki emlash yordamida erta tashxis qo'yish nafaqat xizmatning bevosita iste'molchisiga, balki davlatga ham katta foyda keltiradi, bu esa keyinchalik e'tibordan chetda qolgan kasallikni davolash yoki epidemiyaga qarshi kurashni tejaydi. ta'limdan olinadigan imtiyozlarni nafaqat talabalarning o'zlari - ko'paygan daromad ko'rinishida, balki ularning bo'lajak ish beruvchilari ham oladilar, bu esa o'z xodimlarining malakasini oshirish uchun katta mablag'ni tejaydi. davlat ham foyda ko'radi, chunki u umumiy ishchi kuchi, unumli mehnat, jinoyatchilikning kamayishi, xayriya ishlariga sarflanishi, siyosiy faollikning oshishi va hokazo. biroq, ijobiy tashqi ta'sirga ega bo'lgan tovarlar ishlab chiqarishning butun ta'sirini o'zlashtirishning mumkin emasligi ushbu tovarlarning kam ishlab chiqarilishiga olib keladi. bunday vaziyatlarda hukumat tomonidan ortiqcha xarajatlar yoki foyda bilan bog'liq …

5 / 22

biy ta'sir ko'rsatadigan tovarlarning kam ishlab chiqarilishini qoplash uchun tashqi ta'sirlarni ichki ta'sirga aylantirish kerak. ushbu muammoni hal qilish uchun a. pigu tuzatuvchi soliqlar va subsidiyalardan foydalanishni taklif qildi. tuzatish solig'i (pigou solig'i) - salbiy tashqi ta'sirga ega bo'lgan mahsulot va xizmatlar ishlab chiqarishga soliq. bu printsipga ko'ra o'rnatiladi: siz chalkashasiz - siz shunchalik ko'p to'laysizki, har doim sizdan keyin tozalashni xohlaydiganlar topiladi[footnoteref:3]. [3: капканщиков с. г. государственное регулирование экономики: учеб. пособие / с. г.капканщиков. — 5-е изд., стер. — м.: кнорус, 2013. — 520 с.] misol: masalan, amerika qo'shma shtatlarida "yashil" pigu solig'ining turlari - bu karbonat angidrid chiqindilari, pestitsidlar, freonlar, benzin, sigaretalar, qog'oz ishlab chiqarish, shahar markaziga kirish uchun to'lovlarni sotish va boshqalar iqtisodiy amaliyotga faol joriy etilmoqda.ushbu soliqlarning harakat mexanizmida ifloslanishda aybdorni jazolash emas, balki uni ekologik faoliyatni o‘z mablag‘lari hisobidan moliyalashtirishga undash va bu orqali uchinchi shaxslarning manfaatlarini ro‘yobga chiqarishga qaratilgan. bunday holda, korxona uchun atrof-muhit …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solish vazifalari"

4-mavzu. iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solish vazifalari 4.1. iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solish zaruriyatini asoslash 4.2. zamonaviy sharoitda davlatning iqtisodiy funktsiyalari 4.3. iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solish tizimi va uning samaradorligi nazorat savollari 1. ma'muriy-iqtisodiy tartibga solishga tavsif bering. 2. iqtisodiy tartibga solishning bevosita va bilvosita usullarini ayting. 3. iqtisodiy prognozlash usulini kengaytiring. davlat tomonidan tartibga solishda uning roli qanday? 4. davlat rejalashtirish iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solish usuli sifatida nima? 5. “bozor muvaffaqiyatsizligi” atamasi nimani anglatadi? bozordagi muvaffaqiyatsizliklarning qanday turlarini bilasiz? 6. salbiy tashqi ta’sirlarning yuzaga kelish mexanizmi va...

This file contains 22 pages in DOCX format (139.4 KB). To download "iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solish vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiyotni davlat tomonidan … DOCX 22 pages Free download Telegram