iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solish vositalari

DOC 12 pages 64.5 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 64.5 KB

File type DOC

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

2-mavzu. makroiqtisodiy siyosat olib borish vositalari 2.1 iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solish vositalari ijtimoiy-iqtisodiy jarayonlarni tartibga solishda davlat shakllangan ijtimoiy- iqtisodiy holat, to‘plangan tajriba, tanlangan rivojlanish modeli va strategik maqsadlaridan kelib chiqib o‘zgarib turuvchi usullar va vositalardan foydalanadi. davlat tomonidan tartibga solish huquqiy, ma’muriy va iqtisodiy usularga bo‘linadi. iqtisodiyotni huquqiy tartibga solish o‘z ichiga turli mulk shaklida bo‘lgan korxonalar va bozor tarkiblari (birja, banklar, aksiyadorlik korxonalari) faoliyat ko‘rsatishi me’yorlarini ta’minlovchi qonunlarni ishlab chiqish va qo‘llash, antimonopol tartibga solish, iste’molchilar huquqlari va jamiyat manfaatlarini himoya qilish, tadbirkorlar va yollanma ishchilar o‘rtasidagi vositachilik va hokazolarni qamrab oladi. shuningdek, bozor sharoitlariga mos bo‘lgan yangi soliq qonunchiligi, aholini ijtimoiy himoyalovchi qonunlar tizimi lozim. o‘tish iqtisodiyoti sharoitlarida davlat mulkini xususiylashtirish, kichik va xususiy biznesni qo‘llab-quvvatlash jarayonlarini huquqiy ta’minlash talab qilinadi. iqtisodiy tartibga solishning ma’muriy usullari iqtisodiy faoliyatning alohida sohalari yoki aholi qatlamlari uchun taqiqlash, ruxsat berish va majburiy chora- tadbirlari orqali amalga oshiriladi. ma’muriy chora-tadbirlar …

2 / 12

ti; · pul-kredit siyosati; 14 · narxlar orqali tartibga solish; · amortizatsiya siyosati; · bevosita tartibga solish usullari - davlat buyurtmasi, kvotalar, litsenziyalar, bevosita budjetdan moliyalashtirish. davlat tomonidan tartibga solishning alohida shakli bo‘lib bashoratlash va dasturlar ishlab chiqish xizmat qiladi. umuman mamlakat, iqtisodiy va ijtimoiy sohaning alohida tarmoqlari, mintaqalar, shuningdek, faoliyat turlari ham (iqtisodiyotga chet el investitsiyalarini jalb qilish, xususiylashtirish, bandlik, va hokazolar) ularning ob’ekti bo‘lib hisoblanadi. ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish dasturlarini ishlab chiqish amaliyoti rivojlangan bozor iqtisodiyoti mamlakatlarida ham qo‘llanilsada, bozorga o‘tish davrida iqtisodiyotni tartibga solishning ushbu usuli ahamiyatiga ko‘ra har doimgidan ham yuqoriroq bo‘ladi. bashoratlash va dasturlashda rivojlanishning strategik va taktik maqsad va vazifalari, unga erishishning bosqichlari va chora-tadbirlari, uni amalga oshirishning tegishli vositalari aniqlanadi. iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solish tizimi to‘liq ravishda mamlakatning iqtisodiy xavfsizligini ta’minlashga, ichki va tashqi omillardagi ehtimoldagi o‘zgarishlarni hisobga olgan holda uning barqaror rivojlanishiga yo‘naltirilishi lozim. bozorga o‘tish sharoitida iqtisodiyotni samarali boshqarish vazifasini davlat tomonidan …

3 / 12

alari faoliyat ko‘rsatadi. 15 shuni ta’kidlash lozimki, bugungi kunda o‘zbekiston respublikasida shakllangan iqtisodiyotni davlat tomonidan boshqarish tizimi mamlakat iqtisodiy- ijtimoiy hayotida kechayotgan o‘zgarishlardan kelib chiqqan holda tizimning to‘liq samaradorligini oshirish yo‘nalishida takomillashib boradi. o‘zbekiston respublikasida ijtimoiy yo‘naltirilgan bozor iqtisodiyotini shakllantirish vazifasi umumdavlat va mintaqaviy muammolarni yechishda tarmoq va hududiy boshqaruv organlari o‘rtasidagi o‘zaro harakatlarning samaradorligini oshirishni talab etadi. bu esa pirovard maqsadda mamlakatning barqaror rivojlanishi bosqichiga o‘tishni ta’minlab beradi. 2.2.ma’muriy va iqtisodiy vositalar ma’muriy vositalar qo‘shimcha moddiy rag‘batlantirishni yaratish yoki moliyaviy zarar xavfi bilan bog‘lanmagan. ular davlat hokimiyati kuchiga asoslangan hamda ta’qiq, ruxsat va majbur qilish choralarini qamrab oladi. ta’qiqlar va ruxsatlar bo‘yicha bir necha misollar keltiramiz. fransiya hukumati parij aglomeratsiyasi hududida yangi sanoat korxonalari qurishni ta’qiqladi hamda bu maqsadga erishish uchun yangi korxonalarga soliqlarni oshirish, katta jarimalar solish kabi iqtisodiy choralar ko‘rish yo‘lidan bormay, shunchaki yangi sanoat qurilishlariga litsenziya (ruxsatnoma) berishni to‘xtatib qo‘ydi. niderlandiya hukumati sobiq harbiy dengiz bazasidan …

4 / 12

arini yuklashini misol qilib keltirish mumkin. bozor iqtisodiyotiga asoslangan rivojlangan mamlakatlarda ma’muriy boshqaruv vositalaridan kam miqyosda foydalaniladi. ularning ta’sir sohasi asosan 16 atrof - muhit muxofazasi hamda aholining nisbatan kam ijtimoiy himoyalangan qatlamlari uchun eng muhim maishiy sharoitlar yaratib berish bilan cheklanadi. biroq, mushkul vaziyatlarda, masalan, urush davrida, iqtisodiyotning og‘ir ahvoli chog‘ida ularning mavqei keskin oshadi. urushdan keyingi yaponiyada iqtisodiyotni tartibga solish bo‘yicha eng keng miqyosli davlat ma’muriy tadbirlari pul islohoti va yetakchi konsernlarning bo‘lib tashlanishidan iborat bo‘lgandi. bozor tizimi rivojlanishi bilan mamlakat aholisi oladigan daromadlar va qiladigan xarajatlar o‘rtasida nomutanosibliklar paydo bo‘ladi. bu kabi muammolarni hal qilishda davlat asosiy ahamiyatga ega. ya’ni, davlat jamiyatdagi daromadlar nomutanosibligini kamaytirish vazifasini bajaradi. birinchidan, transfert to‘lovlari orqali yordamga muhtoj, boqimanda, nogiron va ishsizlarni nafaqalar bilan ta’minlaydi. ikkinchidan, davlat bozorga aralashuvi orqali daromadlar taqsimlanishini o‘zgartiradi. fermerlar mahsulotini kafolatlangan baholarda sotib olish va minimal ish haqi to‘g‘risidagi qonunchilik davlat aholining ayrim guruhlari daromadlarini tenglashtirish maqsadida …

5 / 12

udjeti orqali daromadlar va resurslarni tamoqlar orasida qayta taqsimlash zaruriyatini tug‘diradi. bu vazifa barcha tarmoqlardan olingan soliq tushumlari hisobiga moliyalashtiriladigan markazlashgan investitsiya mablag‘larini ustuvor tarmoqlarga yo‘naltirish, shu tarmoqlarga soliq imtiyozlari, subsidiyalar, imtiyozli kreditlar ajratish orqali amalga oshiriladi. 17 kommunal xo‘jalik, shu jumladan jamoat transporti kabi sohalar iqtisodiyot tarmoqlarining samarali ishlashi, normal hayotiy faoliyatni yo‘lga qo‘yish uchun zarur xizmatlarni ko‘rsatgani holda rentabelli sohalar bo‘lmagani uchun ham davlat budjetidan dotatsiya oladilar. soliqlar yordamida amalga oshiriladigan davlat iqtisodiyotini tartibga solish vositalari orasida asosiy kapital hamda u bilan bog‘liq hosilalarning jadallashtirilgan amortizatsiyasi va moliya vazirligi ruxsatnomalari doirasida amalga oshiriladigan yashirin zahiralar realizatsiyasi alohida o‘rin tutadi. hozirgi sharoitlarda asosiy kapitalni jadallashtirilgan amortizatsiyasi jamg‘armalar, iqtisodiyotdagi tuzilmaviy o‘zgarishlarni rag‘batlantirishning asosiy omili hamda xo‘jalik sikliga, bandlik va ilmiy tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlanmalari (ittki)ga ta’sir ko‘rsatishning muhim vositasi hisoblanadi. uning mohiyati - mashinalar, uskuna, jihozlar, binolar va inshootlar eskirishi jismoniy jarayoni ishlab chiqarilayotgan tovar va xizmatlarga o‘tkazish orqali ishlab …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solish vositalari"

2-mavzu. makroiqtisodiy siyosat olib borish vositalari 2.1 iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solish vositalari ijtimoiy-iqtisodiy jarayonlarni tartibga solishda davlat shakllangan ijtimoiy- iqtisodiy holat, to‘plangan tajriba, tanlangan rivojlanish modeli va strategik maqsadlaridan kelib chiqib o‘zgarib turuvchi usullar va vositalardan foydalanadi. davlat tomonidan tartibga solish huquqiy, ma’muriy va iqtisodiy usularga bo‘linadi. iqtisodiyotni huquqiy tartibga solish o‘z ichiga turli mulk shaklida bo‘lgan korxonalar va bozor tarkiblari (birja, banklar, aksiyadorlik korxonalari) faoliyat ko‘rsatishi me’yorlarini ta’minlovchi qonunlarni ishlab chiqish va qo‘llash, antimonopol tartibga solish, iste’molchilar huquqlari va jamiyat manfaatlarini himoya qilish, tadbirkorlar va yollanma ish...

This file contains 12 pages in DOC format (64.5 KB). To download "iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solish vositalari", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiyotni davlat tomonidan … DOC 12 pages Free download Telegram