ўзбекистон республикаси қонунчилик тизимининг назарий масалалари

DOCX 22,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1540969346_72756.docx ўзбекистон республикаси қонунчилик тизимининг назарий масалалари режа: 1. қонунчилик тизими тушунчаси ва юридик табиати 2. қонунчилик муҳим ижтимоий вазифани бажаради. қонунчилик тизими тушунчаси ва юридик табиати давлат қонунлар орқали ўз иродасини, амалга ошираётган ҳуқуқий сиёсатнинг мазмунини жамиятнинг барча аъзоларига етказади, ўз фаолиятига расмий тус беради. демократик мамлакатларнинг қонунлари ўзида халқнинг иродасини, ижтимоий онги ва маданиятини, орзу-интилишларини умумлаштирган ҳолда акс эттиради. қонунларнинг энг асосий ижтимоий вазифаси – жамиятда тартиб, интизом ва барқарорликни таъминлашдан иборат. аслида қонун ижтимоий тажрибанинг мужассамлашган ифодаси, қайта-қайта такрорланиши оқибатида ҳаётдан ўрин олган ва умумэътироф этилган ижтимоий муносабатларнинг ҳуқуқий шакли сифатида майдонга чиқади. и.а.каримов ii-чақириқ ўзбекистон республикаси олий мажлисининг xvi сессиясида сўзлаган нутқида: “юзга яқин қонунлар... қабул қилингани, бу ҳужжатлар биринчи навбатда эл-юртимизнинг қиёфасини ҳар томонлама ижобий ўзгартириш, мамлакатимизнинг салоҳияти ва беқиёс имкониятларини очиб беришда, уларнинг бугунги ва келгуси авлодлар манфаати учун ишлатиш йўлида ҳуқуқий асос бўлиб хизмат қилиши” – ўта муҳимлигини алоҳида таъкидлади. қонунлар, шунингдек, бутун …

амият манфаати нуқтаи назаридан муҳимлик даражасини белгилаш ва тартибга солишдан иборат. умуман олганда, жамият ҳаётида ижтимоий муносабатларни ҳуқуқий тартибга солишда қонунларнинг ўрни беқиёсдир. аммо бир қарашда оддийгина бўлиб кўринган “қонунчилик” тушунчаси ҳали ҳануз баҳсли бўлиб қолмоқда. аниқроғи, бу борада аниқ бир тўхтамга келингани йўқ. ҳолбуки, норматив (меъёрий) – ҳуқуқий ҳужжатлар ҳақида сўз юритилганда “қонунчилик” ибораси кўп ишлатилади. шунингдек, амалиётда “қонун ҳужжатлари” ва “қонунчилик ҳужжатлари” тушунчалари ҳам кенг қўлланилмоқда. шу ўринда бир неча саволлар туғилади: “қонунчилик” ўзи нима? қонун ҳужжатлари билан қонунчилик ҳужжатлари тушунчалари ўртасида фарқ борми? норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар тушунчаси нимани англатади? ҳуқуқ назарияси ва амалиётда “қонунчилик” тушунчасини турли маъноларда ишлатилиши кузатилади. шу нуқтаи назардан, қонунчилик тушунчасининг энциклопедик таърифига эътибор қаратайлик. унга кўра, “қонунчилик” тушунчасининг қуйидаги икки изоҳи мавжуд: 1) қонунчилик – давлат томонидан ўз функцияларини амалга оширишнинг асосий усулларидан бири бўлиб, давлат ҳокимияти органлари томонидан қонунлар чиқаришда ифодаланади; 2) қонунчилик – ижтимоий муносабатларни тартибга солувчи ҳуқуқий нормалар йиғиндиси ёки ижтимоий …

динлик киритиш учун унинг луғавий мазмунига аҳамият берайлик. “қонун” ибораси арабча сўздан олинган бўлиб, унга “чилик” сўз ясовчи қўшимчаси қўшилиши орқали “қонунчилик” сўзи пайдо бўлмоқда. масалан, боғдорчилик, деҳқончилик, чорвачилик сўзларида ҳам “чилик” қўшимчасини қўшиш орқали муайян фаолият назарда тутилади. бу қоидага амал қилинадиган бўлса, қонунчилик ҳам фаолият ҳисобланади. яъни, юқорида берилган биринчи изоҳдаги қоида келиб чиқади. аммо ҳуқуқий амалиётда, берилган изоҳнинг иккинчиси кўпроқ ишлатилади. шу ўринда, ўзбек тилининг изоҳли луғатига мурожаат қилиш жоиз. унда, қонунчилик – қонун белгилаш ва унга қатъий риоя қилиш; қонунни маҳкам ушлаш эканлиги эътироф этилади. бизнингча, бу изоҳга қўшилиб бўлмайди ва у кўпроқ қонунийлик тушунчасига тўғри келади. масалага ойдинлик киритиш учун ҳуқуқшунос олимларнинг фикрига мурожаат этайлик. масалан, проф. р.з. лившицнинг фикрича, қонунчилик тушунчасини аниқлаш – бу фақатгина назариянинг муаммоси эмас. бу масалага ёндашув ҳуқуқни қўллаш ва ҳуқуқий тартибга солиш масалалари билан ҳам боғлиқ. шу нуқтаи назардан қонунчилик тушунчасини икки хил, яъни кенг ва тор маънода тушуниш …

нода) – мамлакатда амал қилувчи барча норматив-ҳуқуқий актларнинг йиғиндиси бўлиб, бунда давлат ҳокимиятининг олий вакиллик ва бошқарув органлари чиқарадиган меъёрий ҳужжатлар назарда тутилади. соф, тор маънодаги қонунчилик деганда эса, қонунлар ва парламент палаталарининг норматив қарорлари йиғиндиси тушунилади. ҳуқуқшунос олим а.я. сухарев таҳрири остида чоп этилган юридик энциклопедияда “қонунчилик” иборасига қуйидаги таъриф берилган: қонунчилик кенг маънода объектив ҳуқуқни ифодалашнинг ташқи шакли, халқ иродасининг давлат-ҳокимияти иродаси тарзида ифодаланиши, ушбу ироданинг умуммажбурий қоидалар сифатида мустаҳкамланишидир; қонунчилик ҳуқуқ яратиш ваколатига эга бўлган идора чиқарадиган меъёрий ҳужжатларнинг (парламент томонидан ва референдум натижасида яратиладиган қонунлардан тортиб, то маҳаллий ҳокимият идоралари қабул қиладиган ҳужжатларгача) комплекси. қонунчилик ҳуқуқни ифодалашнинг ташқи шакли деган фикрни қўшимча изоҳлаш лозим. ҳуқуқнинг ташқи шакли деганда уни 21 ифодалашнинг усуллари, йўллари тушунилади. бунда демократик жамиятда халқ иродасини “қонун даражасига кўтариш”, ҳуқуқий нормаларни ифодалаш, расмийлаштириш усуллари назарда тутилади. қонунчилик муҳим ижтимоий вазифани бажаради. қонунчилик муҳим ижтимоий вазифани бажаради. у жамият ҳаётининг барча соҳаларини тартибга солишга, …

таркибига кирувчи нормалар принципиал, умумдавлат аҳамиятига эга бўлиб, умуммажбурий юридик кучга эга бўлади ва одатда, бошланғич, бирламчи асос сифатида эътироф этилади. ўзбекистон республикасининг “норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар тўғрисида”ги қонуни2га кўра, қонунда белгиланган шаклда қабул қилинган, умуммажбурий давлат кўрсатмалари сифатида қонунчилик нормаларини белгилаш, ўзгартириш ёки бекор қилишга қаратилган расмий ҳужжат норматив-ҳуқуқий ҳужжат, дейилади ва норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар қонунчилик ҳужжатлари (таъкид бизники) ҳисобланади (1-3-моддалар). фикримизча, бу ерда қонунчилик тушунчаси кенг маънода қўлланилмоқда. назаримизда қонунчиликни кенг маънода тушуниш, қонуннинг мавқеини маълум даражада тушириб, уни қонун ости ҳужжатлари билан тенглаштиришга олиб келади. аммо, бундай тушунишнинг бошқа бир 22 томони ҳам мавжуд. яъни, қонунчиликни кенг маънода тушуниш баъзи бошқарув органлари ходимлари ва фуқароларга, кенг аҳоли оммасига одат бўлиб қолган. юридик амалиётда қонунчилик тушунчасининг қайси мақсадда ишлатилаётганлигига қараб ўзига хос талқин этиш кузатилади. масалан, бирон-бир соҳага оид қонунчилик (фуқаролик қонунчилиги, меҳнат қонунчилиги ва бошқалар) ҳақида сўз юритилса, кўп ҳолатларда шу соҳага тааллуқли ҳам қонунлар, ҳам қонун ости ҳужжатларининг йиғиндиси …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ўзбекистон республикаси қонунчилик тизимининг назарий масалалари"

1540969346_72756.docx ўзбекистон республикаси қонунчилик тизимининг назарий масалалари режа: 1. қонунчилик тизими тушунчаси ва юридик табиати 2. қонунчилик муҳим ижтимоий вазифани бажаради. қонунчилик тизими тушунчаси ва юридик табиати давлат қонунлар орқали ўз иродасини, амалга ошираётган ҳуқуқий сиёсатнинг мазмунини жамиятнинг барча аъзоларига етказади, ўз фаолиятига расмий тус беради. демократик мамлакатларнинг қонунлари ўзида халқнинг иродасини, ижтимоий онги ва маданиятини, орзу-интилишларини умумлаштирган ҳолда акс эттиради. қонунларнинг энг асосий ижтимоий вазифаси – жамиятда тартиб, интизом ва барқарорликни таъминлашдан иборат. аслида қонун ижтимоий тажрибанинг мужассамлашган ифодаси, қайта-қайта такрорланиши оқибатида ҳаётдан ўрин олган ва умумэътироф этилган ижтимоий муносабатлар...

Формат DOCX, 22,9 КБ. Чтобы скачать "ўзбекистон республикаси қонунчилик тизимининг назарий масалалари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ўзбекистон республикаси қонунчи… DOCX Бесплатная загрузка Telegram