parlamentning siyosiy tizimdagi o`rni va roli

DOCX 29.3 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1540969072_72750.docx parlamentning siyosiy tizimdagi o`rni va roli reja: 1. parlament: genezisi, mohiyati va rivojlanishi. 2. mamlakatda ikki palatali parlamentni shakllantirish parlament: genezisi, mohiyati va rivojlanishi. o`zbekiston tarixiy rivojlanish tajribasi va davlat mustaqilligiga erishishi jamiyat va davlat boshqaruvining mukammal institutlarini yaratdi. jamiyatni boshqarish asrlar o`tishi bilan inson huquqlari va qadr-qimmatini saqlashga xizmat qilishi bilan takomillashib bordi. bu sohadagi kashfiyotlardan biri hokimiyatlarning o`zaro taqsimlanishi bo`ldi. ma’lumki, huquqiy davlatga o`tish va uning barqarorligining kafolatlaridan biri ham hokimiyatlar taqsimlanishi printsipidir. bu borada mustaqillikning davrida o`tgan yillar davomida o`zbekistonda zamonaviy parlament bosqichma-bosqich shakllandi. oliy majlis jamiyatdagi turli ijtimoiy tabaqalar irodalarini ifodalash va ular manfaatlarini ro`yobga chiqarishning haqiqiy institutiga aylandi. buning asosiy sababi shundaki, mamlakat hukumati va parlamenti hamjihatlikda ilg`or horijiy tajribalarni, shuningdek, milliy an’analarni o`rganish asosida yildan-yilga parlamentchilik islohotlarini izchillik bilan amalga oshirib bordilar. ayniqsa, o`z mamlakatlarida fuqarolik jamiyati va huquqiy davlat barpo etgan davlatlar tajribasi sinchkovlik va qunt bilan o`rganildi. shuningdek, parlamentning kelib chiqish …

arblik kasb etmoqda. islohotlarning hozirgi bosqichida ilk parlamentlarning paydo bo`lish zaruriyatiga bo`lgan qiziqishlar yanada ortdi. ikki palatali parlamentlarning jamiyat va davlat hayotidagi ahamiyati va o`rnini anglab etish uchun parlamentlarning kelib chiqish sabablarini o`rganish, zamonaviy parlamentarizmning taraqqiyotini tadqiq etish zaruriyati tug`iladi. aslida, “parlament” so`zi o`zagi frantsuzcha «parler»dan kelib chiqqan bo`lib, u «so`zlamoq» yoki «gapirmoq» ma’nosini anglatadi. bundan shunday xulosa chiqarish mumkinki, parlament o`zining tarixiy ko`rinishlarida, asosan, fikr ifodalash va shu bilan davlat siyosatiga u yoki bu ko`rinishda ta’sir o`tkazish joyi bo`lib kelgan. ammo bugungi kunga kelib, zamonaviy тparlamentlar davlat hokimiyatining qonun chiqaruvchi oliy vakillik organi, siyosiy tizimning ajralmas tarkibiy qismi, mustaqil siyosiy institute sifatida shakllandi. zamonaviy parlamentlar vazifasidan kelib chiqib, ularning ahamiyati xususida xulosa chiqarish mumkin: birinchidan, parlamentning qonunchilik vazifasi shaxsni, jamiyatni, davlatni huquqiy jihatdan ta’minlash imkonini beradi. zero qonunlar huquqning asosiy manbai bo`lib, unga rioya etish har bir fuqaroning, davlat organlarining, xo`jalik yurituvchi sub’ektlar va demokratik institutlarning ijtimoiy majburiyatidir. ikkinchidan, …

mexanizmlaridan biri sifatida talqin qilinadi. masalan, “siyosashunoslik: entsiklopedik lug`at”da parlamentga “jamiyatdagi ijtimoiy qatlamlar vakilligini ta’minlovchi saylab qo`yiladigan oliy qonunchilik organi”, sifatida ta’rif berilgan. “parlamentarizm” atamasiga to`xtaladigan bo`lsak, uning turli hil ma’nolari borligiga guvoh bo`lamiz. ba’zi olimlar tomonidan parlamentarizm “hokimiyatlar bo`linishi tamoyili asosida boshqariladigan tizimda qonun chiqaruvchi hokimiyatning ustuvorligi”2 sifatida ta’rifganlar. biroq bu ta’rif “parlamentarizm” atamasining mohiyatini to`la ochib bera olmaydi. odatda “parlamentarizm” deganda, parlament haqida, uning rivojlanishi va shakllanishi, faoliyat yuritishi haqidagi barcha qarashlar, fikrlar va huquqiy me’yorlarning yig`inidisi tushuniladi. shuni alohida ta’kidlash joizki, parlamentarizm bu ko`p qirrali universal hodisa bo`lib, xar bir mamlakatda o`ziga xos ko`rinishiga ega. umuman, parlament nafaqat qonunchilik va vakillik funktsiyalari bilan balki, hokimiyatlar bo`linishi printsipini amalga oshirishi bilan ham ahamiyatlidir. bu esa zamonaviy demokratiyaning eng asosiy shartlaridan biriga aylangan. bu haqda taniqli huquqshunos olim e.²alilov shunday yozadi: “xxi asrning boshlariga kelib, oddiy bir haqiqat – to`la vakolatga ega bo`lgan parlamentsiz mamlakatida to`laqonli demokratiya bo`lishi mumkin …

bo`linishi printsipi muhim ahamiyat kasb etadi. ²okimiyatning bo`linishida uning qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatiga bo`linishi nazarda tutiladi. ²okimiyat xalq uchun ishlashi, uning yuqoridagi bo`limlari orasidagi o`zaro munosabat demokratik shaklda bo`lishi kerak”1, deb yozadi. ammo shuni ham alohida ta’kidlash joizki, ba’zi olimlarning fikricha, parlament o`zining konstitutsiya va qonunlarda belgilangan vakolatlari doirasida faoliyat yuritgan taqdirdagina u demokratiyaga xizmat qilishi mumkin. masalan, taniqli olimlar leonid levitin va donald karlayllar: “parlament – demokratiyaning bosh g`aznasi ekanligiga oid xomhayollar uzoq tarixga ega. parlamentarizmning tarjimai holi, bu afinada aqidaparast- pissistratlarning boshqaruvi, rimda senatning dunyoga kelishi va buyuk frantsuz inqilobi milliy konventining g`amangiz xotirasi hamdir.. bularning barchasi vakillik muassasalari butunlay demokratik bo`lmaganiga aylanib ketishga qodirligini yaqqol ko`rsatib turibdi”2, deb yozadilar. to`g`ri, bugungi kunda, vujudga kelgan ayrim yosh mustaqil mamlakatlar parlamentlari faoliyatida o`z vakolatlaridan chekinish, parlamentni doimiy kurash va ziddiyatlar minbariga aylantirish holatlarini kuzatiladi. darhaqiqat, parlament turli siyosiy kuchlar, turli tabaqa vakillari va turli g`oyalar jamlangan …

ham provintsiya oliy sudi funktsiyalarini amalga oshirar edi. markazdagi parij parlamenti esa butun mamlakat miqyosidagi shikoyatlarni o`rganish va ularga nisbatan chora-tadbirlar ko`rishning oliy darajasi maqomiga ega edi. xiv - xvii asrlarda bu parlamentlardagi oliy nasabli amaldorlarni siqib chiqarib, parlamentlarda doimiy ishlash kasblariga aylangan legistlar frantsiya mutlaq tuzumini mustahkamladi va ular qirolni yirik feodallarning ajralib chiqish yoki mustaqil boshqarishga doir harakatlariga qarshi kurashiga yordamlashib keldi lekin ayni paytda ular qirol hokimiyatini o`z nazorati ostiga olib, unga ta’sir etishga ham intildilar. shu sababli ham qirollar ularni kuchayib ketishiga qarshi choralar ko`rib kelganlar. frantsiyadagi tabaqaviy vakillik mahalliy provintsial va general shtatlardan iborat holda shakllangan edi. aslida general shtatlar mamlakatning umumdavlat miqyosida markazlashuvi davrining tarkibiy qismi edi. general shtatlari tabaqalari uchta palatadan iborat bo`lib, ularning majlislari alohida o`tkazilgan. birinchi palata qirol tomonidan shaxsan taklif etilgan prelatlardan iborat edi. undan tashqari bu palataga provintsiyalardagi ruhoniylar, cherkovlarda saylangan prelatlar, cherkov mansabdorlari ham a’zo edilar. ikkinchi palata …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "parlamentning siyosiy tizimdagi o`rni va roli"

1540969072_72750.docx parlamentning siyosiy tizimdagi o`rni va roli reja: 1. parlament: genezisi, mohiyati va rivojlanishi. 2. mamlakatda ikki palatali parlamentni shakllantirish parlament: genezisi, mohiyati va rivojlanishi. o`zbekiston tarixiy rivojlanish tajribasi va davlat mustaqilligiga erishishi jamiyat va davlat boshqaruvining mukammal institutlarini yaratdi. jamiyatni boshqarish asrlar o`tishi bilan inson huquqlari va qadr-qimmatini saqlashga xizmat qilishi bilan takomillashib bordi. bu sohadagi kashfiyotlardan biri hokimiyatlarning o`zaro taqsimlanishi bo`ldi. ma’lumki, huquqiy davlatga o`tish va uning barqarorligining kafolatlaridan biri ham hokimiyatlar taqsimlanishi printsipidir. bu borada mustaqillikning davrida o`tgan yillar davomida o`zbekistonda zamonaviy parlament bosqichm...

DOCX format, 29.3 KB. To download "parlamentning siyosiy tizimdagi o`rni va roli", click the Telegram button on the left.

Tags: parlamentning siyosiy tizimdagi… DOCX Free download Telegram