aniq fanlar kafedrasidagi o‘qituvchi shokir oltiboyevich davlatov

PPTX 16 pages 201.0 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 201.0 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

презентация powerpoint o‘qituvchi: aniq fanlar kafedrasi dotsenti davlatov shokir oltiboyevich image1.emf image2.emf image3.emf image4.emf image5.emf image6.emf image7.emf image8.emf image9.emf image10.emf image11.emf image12.emf image13.emf image14.emf image15.emf image16.png 10-ma’ruza. mavzu: ehtimolliklar nazariyasining asosiy tushunchalari reja: 1. kombinatorika elementlari. 2. ehtimolliklar nazariyasining predmeti. 3. tasoddifiy hodisalar ustida amallar. 4. hodisa ehtimolligining ta’riflari. 1. kombinatorika elementlari ko’pincha chekli sondagi elementlardan har xil guruhlar (kombinatsiyalar) tuzishga va biror qoidaga asoslanib tuzilgan barcha mumkin bo’lgan guruhlar sonini aniqlashga to’g’ri keladi. bunday masalalar kombinatorika masalalari deb ataladi va matematikaning bu masalalarni yechish bilan shug’ullanadigan bo’limi kombinatorika deyiladi. 1. o’rin almashtirishlar. o’rin almashtirishlar soni. istalgan chekli to’plam elementlaridan o’rin almashtirishlar tuzish mumkin. bitta elementdan iborat to’plamni bitta usul bilan tartibla sh mumkin; to’plamning yagona elementini birinchi element deb hisoblanadi. ikkita, ya’ni a va b elementlardan iborat to’plamni ikki usul bilan tartiblash mumkin, ya’ni ab va ba. abd dan iborat uchta harfni tartib bo’yicha olti usul bilan joylashtirish mumkin: …

2 / 16

bu formulani )!( ! mn n a m n   ko’rinishda yozish ham mumkin. agar m=n bo’lsa, n n a =p n =n! kelib chiqadi. 1-misol. guruhning 25ta talabasidan uchta guruh faollarini necha usul bilan saylash mumkin. yechilishi. n=25, m=3. (2) ga ko’ra 13800232425 3 25 a . 3. guruhlashlar va guruhlashlar soni. n ta elementdan iborat chekli to’plam berilgan bo’lsin. bu to’plamning m ta elementidan (0≤m≤n) iborat har qanday qism to’plami n ta elementdan m tadan guruhlash deyiladi. n ta elementdan m tadan tuzilgan guruhlashlar soni m n c orqali belgilanadi. bu son quyidagi formula bo’yicha topiladi: )!(! ! mnm n c m n   (3) 2-misol. 13 15 c hisoblansin. yechilishi. 105 2 1415 21...111213 1...12131415 )!1325(!13 !15 13 15        c . 2. ehtimolliklar nazariyasi predmeti kundalik hayotimizda quyoshning chiqish va botish hodisasi, havo o’zgarib, yomg’ir va qor yog’ish …

3 / 16

shar bo’lishi hodisasi muqarrar hodisadir. tajriba natijasida shartlar majmui bajarilganda mutlaqo ro’y bermaydigan hodisa mumkin bo’lmagan hodisa deyiladi. masalan ekilgan bug’doy donidan arpa unib chiqishi hodisasi yoki tomonlariga birdan oltigacha ochkolar yozilgan o’yin soqqasi tashlanganda yetti ochkoning chiqishi mumkin bo’lmagan hodisalardir. amaliyotda natijani to’la ishonch bilan bashorat qilish mumkin bo’lmagan tajribalar bilan ish ko’rishga to’gri ke ladi. masalan, tangani tashlashdan iborat tajribada u yoki bu tomonini tushishini to’la ishonch bilan oldindan aytish mumkin emas yoki ekilgan urug’ unib chiqishi yoki chiqmasligini bashorat qilish qiyin. bunga o’xshash barcha hollarda tajribaning natijasi ni tasodifga bog’liq deb hisoblaymiz va uni tasodifiy hodisa sifatida qaraymiz. 1- ta’rif. tajriba natijasida ro’y berishi ham, ro’y bermasligi ham mumkin bo’lgan hodisa tasodifiy hodisa deb ataladi. tasodifiy hodisalar a, b, c, d,… harflar bilan belgilanadi. muqarrar hodisani u harf bilan, mumkin bo’lmagan hodisani esa v bilan belgilaymiz. o’tkazilayotgan tajribaning har bir natijasini ifodalovchi hodisa elementar hodisa deb ataladi …

4 / 16

. masalan, tajriba 36 qartali dastadan bitta qartani tortishdan iborat bo’lsin. a hodisa “g’ishtin” qarta, b hodisa esa qizil belgili qartaning chiq ishidan iborat bo’lsin. u holda ravshanki a  b. 3-ta’rif. agar a hodisa b hodisani ergashtirsa va o’z navbatida b hodisa a hodisani ergashtirsa, u holda a va b ekvivalent yoki teng kuchli hodisalar deb ataladi va a=b kabi yoziladi. masalan, tajriba qartalar dastasidan bitta qartani tortishdan iborat bo’lib, a hodisa “g’ishtin” yoki “toppon” qarta, b hodisa esa qizil belgili qartaning chiqishidan iborat bo’lsa, u holda a=b bo’lishi ravshan. 4-ta’rif. tajriba natijasida a va b hodisalardan kamida bittasining ro’y berishidan iborat hodisa ularning yig’indisi deb ataladi va a+b bilan belgilanadi. 5-ta’rif. tajriba natijasida a va b hodisalarning birgalikda ro’y berishidan iborat hodisa ularning ko’paytmasi deb ataladi va ab kabi belgilanadi. masalan, tajriba qartalar dastasidan bitta qartani tortishdan iborat bo’lib, a hodisa “dama” qartaning b hodisa esa “g’ishtin” qartaning …

5 / 16

agidek ta’riflanadi. 8-ta’rif. agar a 1 +a 2 +…+ a n =u, a i a j =v (i≠j, i, j= n,1 ) bo’lsa a 1 , a 2 , …, a n hodisalar juft- jufti bilan birgalikda bo’lmagan hodisalarning to’liq guruhini tashkil etadi deyiladi. agar bir necha a 1 , a 2 , a 3 ,…, a n hodisalardan istalgan birini tajriba natijasida ro’y berishi boshqalariga qaraganda kattaroq qulaylikka ega deyishga asos bo’lmasa, bunday hodisalar teng imkoniyatli hodisalar deyiladi. masalan o’yin soqqasining si mmetrik va bir jinsliligidan 1, 2, 3, 4, 5, 6 ochkolardan istalganining chiqishi teng imkoniyatl idir. agar qutida 10 ta bir xil shar bo’ib undan 8 tasi qizil, 2 tasi oq rangda bo’lganda tavakkaliga olingan bitta sharning qizil bo’lishi imkoniyati uning oq bo’lishi imkoni yatidan katta bo’ladi. odatda imkoniyatlarni sonlar bilan xarakterlab, ular solishtiriladi. bu hodisaning ehtimolligi tushunchasi olib keladi. 4. hodisa ehtimolligining ta’riflari 1. hodisa ehtimolligining …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "aniq fanlar kafedrasidagi o‘qituvchi shokir oltiboyevich davlatov"

презентация powerpoint o‘qituvchi: aniq fanlar kafedrasi dotsenti davlatov shokir oltiboyevich image1.emf image2.emf image3.emf image4.emf image5.emf image6.emf image7.emf image8.emf image9.emf image10.emf image11.emf image12.emf image13.emf image14.emf image15.emf image16.png 10-ma’ruza. mavzu: ehtimolliklar nazariyasining asosiy tushunchalari reja: 1. kombinatorika elementlari. 2. ehtimolliklar nazariyasining predmeti. 3. tasoddifiy hodisalar ustida amallar. 4. hodisa ehtimolligining ta’riflari. 1. kombinatorika elementlari ko’pincha chekli sondagi elementlardan har xil guruhlar (kombinatsiyalar) tuzishga va biror qoidaga asoslanib tuzilgan barcha mumkin bo’lgan guruhlar sonini aniqlashga to’g’ri keladi. bunday masalalar kombinatorika masalalari deb ataladi va matematikaning bu masalalar...

This file contains 16 pages in PPTX format (201.0 KB). To download "aniq fanlar kafedrasidagi o‘qituvchi shokir oltiboyevich davlatov", click the Telegram button on the left.

Tags: aniq fanlar kafedrasidagi o‘qit… PPTX 16 pages Free download Telegram