ikki palatali parlament tizimining shakllanishi jahon тajribasi

DOCX 34.1 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1540968721_72743.docx ikki palatali parlament tizimining shakllanishi jahon тajribasi reja: 1. ikki palatali parlament tizimining shakllanishi 2. parlamentning muhim funktsiyalaridan biri - hukumat faoliyatini nazorat qilishdir. 3. deputatlar kongressining asosiy funktsiyasi ikki palatali parlament tizimining shakllanishi ikki palatali parlamentlarning jamiyatdagi barcha ijtimoiy tabaqalar manfaatlarini va siyosiy irodalarini ifodalashga qobilligini ilk bor nazariy jihatlardan buyuk frantsuz ma’rifatparvari sharl lui monteske tadqiq etgan edi. u ikki palatali parlamentni ham ijroiya, ham qonun chiqaruvchi hokimiyatlarni “jilovlab turuvchi unumli vosita” sifatida asoslab bergan edi. monteskening fikricha, qonun chiqaruvchi hokimiyatning aristokratik qatlami, ya’ni yuqori palatasi qaror qabul qilish xuquqi asosida emas, balki bekor qilish huquqi asosida qurilishi lozim. mutafakkir “erkinlikni ta’minlovchi” hokimiyatni quyidagi qoida asosida ko`rsatgan edi: “bunda qonun chiqaruvchi majlis bir-birini o`zlariga tegishli bo`lgan bekor qilish huquqi asosida o`zaro jilovlab turuvchi ikki qismdan iborat bo`lib, ularning har ikkalasi ham o`z o`rnida ijroiya xokimiyat bilan bog`lanadilar, qaysiki, u ham o`z navbatida qonun chiqaruvchi xokimiyat bilan bog`liq …

igiga va lordlar palatasining donishmandligiga tayanadi. agar odillikni pulga sotib olish mumkin bo`lsa, donishmandlikni esa meros qilib qoldirish imkoni bo`lsa, bu albatta mantiqan to`g`ri bo`lardi. bir qancha amerika shtatlarida delegatlar (quyi palata deputatlari demoqchi; sh.q..) vasenatorlarni shunday tarzda saylaydilarki, birinchisi insonlarni, ikkinchisi esa mulkni ifodalaydi va himoya qiladi. lekin bizda boylik ham, donishmandlik ham har ikkala palataga o`tish uchun teng imkoniyatlarga egadirlar. shuning uchun ham biz legislaturamizning1 ikki palataga bo`linishidan, shuningdek, biz ularning printsiplarni etarlicha uyg`unlashtirishga qodirligidan shunday foyda olamizki, qaysiki, ulardan bittasi o`zaro kelishmovchiliklardan kelib chiqqan yovuzlikni bartaraf etib, uning o`rnini to`ldirishi mumkin». aqshda ikki palatali parlament tuzish g`oyasi avvalo shtatlar tajribasidan kelib chiqqan bo`lsa, qolaversa, shtatlarni bir davlat federatsiyasi sifatida uyg`unlashtirish maqsadi ham bu g`oyani amalga oshirishni taqozo etar edi. 1788 yildayoq j.medison ikki palatali tizimning birlashtiruvchilik tamoyilini “aholi mutanosib vakilligi (vakillar palatasi) va alohida shtatlar teng vakilligi (senat) printsiplarini «qorishtirish»dir”, deb ta’riflagan edi. aqsh davlatchiligi asoschi-otalarining fikricha, …

ki palatali parlamentning ustunliklari shundaki, u o`rnatilgan qoida, nizom, tartibotlarni to`laligicha saqlanishiga kafolat beradi. uning fikricha, ikki palatali tizimning yana bir ustun tomoni shundan iboratki, u manfaatlar, qarashlar va odatlarning turli-tumanligidan kelib chiqib, masalani har tomonlama ko`rib chiqish zaruriyatini e’tiborga oladi. ikki palatali parlament tizimining afzalliklari haqidagi fikrlarni gegel asarlarida ham uchratish mumkin: “ba’zan bir palatali tizim foydasiga qaror qabul qiladilar, go`yoki, bir palata jamiyat tuzilishini demokratik elementini o`zida ifodalashda vazifasini yaxshi bajaradi. agar kata majlisdagi muhokamalar qanday kechishi, undagi o`z chiqishlari bilan hurmatga erishishga urinishlar, tez va o`ylanmagan qarorlar qabul qilish kabilar eslansa, bir palatalik tizimning kamchiliklari osongina ko`zga tashlanadi». xx asr ilg`or mamlakatlarda fuqarolik jamiyati va huquqiy davlat barpo etilishi bilan xarakterlandi. bunday jamiyat qurishda qonun chiqaruvchi hokimiyatni isloh etish va yanada takomillashtirish muhim ahamiyat kasb etdi. jumladan, hokimiyatni demokratlashtirishning muhim omili, jamiyatdagi ijtimoiy tabaqalarning iroda va manfaatlarini kengroq va chuqurroq ifodalash vositasi bo`lgan ikki palatali parlamentlar demokratlashtirish …

di. chunki unitar hamda federativ davlatlardagi parlamentlarning faoliyatida o`xshashlik bilan bir qatorda, farqlar ham mavjud. tan olish kerak, bir vaqtlar «ikki palatali parlamentlar faqat federativ davlatlarga xos», degan qarash mavjud edi. bunda ikkinchi palataning federatsiya sub’ektlari manfaatlarini ifodalashiga urg`u berilar edi. biroq hozirgi kunda bikameralizm federativ tuzilishga ega davlatlarning barchasida, ya’ni 24 davlatda mavjud bo`lsa, qirqqa yaqin unitar davlatlarda ham ikki palatali parlamentlar amal qiladi. ayni paytda, mustaќil davlatlar ²amdo`stligiga a’zo bo`lgan 12 mamlakatning oltitasida - ukraina, turkmaniston, armaniston, ozarbayjon, gruziya, moldovada bir palatali parlament amal qiladi. rossiya federatsiyasi, qozog`iston, belarus va tojikistonda esa ikki palatali parlament faoliyat ko`rsatmoqda. (bugungi kunda qirg`izistonda ikki palatali parlament tizimidan bir palatali tizimga o`tish bo`yicha islohot olib borilmoqda. bunga mamlakat hududining kichikligi, davlat muassasalari harajatlarini kamaytirishga doir islohotlar sabab bo`lgan). bu hol parlament darajasida federatsiyalar bilan unitar davlatlar o`rtasida farqning yo`qolayotganiga ishora qiladi. demak, o`zbekistonning unitar davlat ekanligi mamlakatimizda ikki palatali parlamentni shakllantirishga g`ov …

silasini muvozanatlash, shu asoslarda bu manfaatlarni o`zaro kelishtirish ehtiyojlari asosida tug`ilgan edi. ikki palatali parlamentning klassik namunasini frantsiya misolida kuzatish mumkin. bugungi kunda frantsiya parlamenti ikki palatadan (milliy majlis - quyi palata va senat - yuqori palata) iborat bo`lib, quyi palata umummilliy vakillik organidir. u umumiy, teng, to`g`ridan-to`g`ri va yashirin ovoz berish yo`li bilan saylanadi. senat esa bilvosita yo`l bilan saylanadi. uning a’zolari departamentlar bo`yicha maxsus saylovchilar jamoasi tomonidan saylanadi. konstitutsiyaga binoan, qonun har ikkala palata tomonidan qo`llab- quvvatlanganidan keyingina qabul qilingan hisoblanadi. agar bu jarayonlarda o`zaro kelishmovchilik ro`y bersa, loyiha rad etilgan hisoblanadi. bunday holatlarda hukumat senatni chetlab o`tib, milliy majlisdan uzil - kesil qonunni qabul qilishni so`rashi mumkin. shuningdek, byudjetni uzil-kesil tasdiqlash ham milliy majlis huquqiga kiradi. palatalardan faqat milliy majlis hukumatga ishonch bildirishi yoki unga tanbeh bildirishi mumkin. demak, quyi palata parlament faoliyatini amalga oshirishda ustuvor rol o`ynaydi. chunki demokratik qadriyatlarga binoan ham quyi palata umummilliy manfaatlarni …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ikki palatali parlament tizimining shakllanishi jahon тajribasi"

1540968721_72743.docx ikki palatali parlament tizimining shakllanishi jahon тajribasi reja: 1. ikki palatali parlament tizimining shakllanishi 2. parlamentning muhim funktsiyalaridan biri - hukumat faoliyatini nazorat qilishdir. 3. deputatlar kongressining asosiy funktsiyasi ikki palatali parlament tizimining shakllanishi ikki palatali parlamentlarning jamiyatdagi barcha ijtimoiy tabaqalar manfaatlarini va siyosiy irodalarini ifodalashga qobilligini ilk bor nazariy jihatlardan buyuk frantsuz ma’rifatparvari sharl lui monteske tadqiq etgan edi. u ikki palatali parlamentni ham ijroiya, ham qonun chiqaruvchi hokimiyatlarni “jilovlab turuvchi unumli vosita” sifatida asoslab bergan edi. monteskening fikricha, qonun chiqaruvchi hokimiyatning aristokratik qatlami, ya’ni yuqori palatasi qaror qabu...

DOCX format, 34.1 KB. To download "ikki palatali parlament tizimining shakllanishi jahon тajribasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ikki palatali parlament tizimin… DOCX Free download Telegram