mahsulot tannarxi

DOCX 13 pages 33.4 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 33.4 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

1. mahsulot tannarxi to’g’risida tushuncha va xarajatlarning turkumlanishi 2. ishlab chiqarish xarajatlarini rejalashtirish 1.mahsulot tannarxi to’g’risida tushuncha va xarajatlarning turkumlanishi mahsulot tannarxi – korxona faoliyatini umumlashtiruvchi ko’rsatkich bo’lib, mahsulot ishlab chiqarish bilan bog’liq xarajatlarning umumiy qiymatini ifodalaydi. tannarxda asosiy va yordamchi ishlab chiqarish xarajatlari o’z aksini topadi. mahsulot tannarxi barcha ishlab chiqarish resurslari sarfining yakuniy o’lchovini belgilaydigan ko’rsatkichdir. korxonada mahsulot ishlab chiqarish hajmining o’zgarishi, mehnat unumdorligi, korxona faoliyatining barcha tomonlarini takomillashtirish o’z aksini aynan tannarx ko’rsatkichida topadi. ishlab chiqarishni rejalashtirishda 1 so’mlik tovar mahsulot uchun xarajatlar ko’rsatkichidan foydalaniladi. ushbu ko’rsatkich ishlab chiqarish samaradorligi ko’rsatkichlaridan biri hisoblanib, mahsulot tannarxini tovar mahsulot hajmiga nisbati orqali aniqlanadi. mahsulot tannarxi innovatsion faoliyat samaradorligini hisoblashda qo’llaniladigan asosiy ko’rsatkich hisoblanadi (kapital qo’yilmalarning qo’lanish muddati, yillik iqtisodiy samara, keltirilgan xarajatlar). tannarx mahsulot birligi bahosining asosini tashkil etadi. demak, ushbu ko’rsatkichning asoslanganlik darajasi korxona faoliyatining barcha qiymat ko’rsatkichlariga bevosita ta’sir ko’rsatadi. tannarxning pasayishi bahoning ham kamayishiga olib kelar …

2 / 13

an bog’liq bo’lgan, ishlab chiqarish texnologiyasi va uni tashkil etish bilan shartlangan xarajatlar kiritiladi. ularga quyidagilar tegishli bo’ladi: bevosita va bilvosita moddiy xarajatlar, bevosita va bilvosita mehnat xarajatlari, boshqa bevosita va bilvosita xarajatlar, shu jumladan, ishlab chiqarish xususiyatiga ega bo’lgan ustama xarajatlar. mahsulot (ishlar, xizmatlar)ning ishlab chiqarish tannarxini hosil qiluvchi xarajatlar ularning iqtisodiy mazmuniga ko’ra quyidagi elementlar bilan guruhlarga ajratiladi: · ishlab chiqarishning moddiy xarajatlari (qaytariladigan chiqitlar qiymati chiqarib tashlangan holda); · ishlab chiqarish xususiyatiga ega bo’lgan mehnatga haq to’lash xarajatlari; · ishlab chiqarishga tegishli bo’lgan ijtimoiy sug’urtaga ajratmalar; · asosiy fondlar va ishlab chiqarish ahamiyatiga ega bo’lgan nomoddiy aktivlar amortizatsiyasi; · ishlab chiqarish ahamiyatiga ega bo’lgan boshqa xarajatlar. ishlab chiqarish bilan bog’liq moddiy xarajatlarga quyidagilar tegishli bo’ladi: · ishlab chiqariladigan mahsulotning asosini tashkil etib, uning tarkibiga kiradigan yoki mahsulot tayyorlashda (ishlarni bajarishda, xizmatlar ko’rsatishda) zarur tarkibiy qism hisoblangan chetdan sotib olinadigan xom ashyo va materiallar; · normal texnologiya jarayonini …

3 / 13

smoniy shaxslar, shuningdek, xo’jalik yurituvchi subyektning ichki tarkibiy bo’linmalari tomonidan bajariladigan faoliyatning asosiy turiga tegishli bo’lmagan ishlab chiqarish xususiyatiga ega bo’lgan ishlar va xizmatlar. ishlab chiqarish xarakteriga ega bo’lgan ishlar va xizmatlarga mahsulot tayyorlash bo’yicha ayrim operatsiyalarni bajarish, xom ashyo va materiallarga ishlov berish, iste’mol qilinayotgan xom ashyo va materiallar sifatini aniqlash uchun sinovlar o’tkazish, belgilangan texnologik jarayonlarga rioya etilishi ustidan nazorat qilish, asosiy ishlab chiqarish fondlarini tuzatish va boshqalar tegishli bo’ladi. xo’jalik yurituvchi subyekt ichida tashqi yuridik shaxslarning transport xizmatlari (xom ashyo, materiallar, instrumentlar, detallar, tanavorlar, yuklarning boshqa turlarini bazis (markaziy) ombordan sexga keltirish va tayyor mahsulotni saqlash uchun omborga keltirish) ham ishlab chiqarish xususiyatiga ega bo’lgan xizmatlarga tegishli bo’ladi: · tabiiy xom ashyo (yer rekultivatsiyasiga ajratmalar, ixtisoslashtirilgan yuridik shaxslar tomonidan amalga oshiriladigan yerni rekultivatsiya qilish ishlariga haq to’lash), ildizi bilan beriladigan daraxtga haq to’lash, korxonalar tomonidan suv xo’jaligi tizimlaridan beriladigan iste’mol qilinadigan suv uchun haq to’lash. sanoatning xom …

4 / 13

tning o’zi tomonidan ishlab chiqariladigan elektr energiyasiga va energiyaning boshqa turlariga, shuningdek, xarid qilinadigan energiyani iste’mol joyigacha transformatsiya qilish va uzatish xarajatlarning tegishli elementlariga kiritiladi); · ishlab chiqarish sohasida moddiy boyliklarning yaroqsizlanishi va kam chiqishi; · xo’jalik yurituvchi subyektning transporti va xodimlari tomonidan moddiy resurslarni yetkazish bilan bog’liq xarajatlar (yuklash va tushirish ishlari ham shu jumlaga kiradi) ishlab chiqarish xarajatlarining tegishli elementlariga kirishi kerak (mehnatga haq to’lash xarajatlari, asosiy fondlar amortizatsiyasi, moddiy xarajatlar va boshqalar); · xo’jalik yurituvchi subyektlar tomonidan moddiy resurslarni yetkazib beruvchilardan olinadigan idishlar ham moddiy resurslar qiymatiga kiritiladi; · mahsulot tannarxiga kiritiladigan moddiy resurslar xarajatlaridan qaytariladigan chiqitlar qiymati va idish va o’rash-joylash materiallari qiymati ularning amalda sotilishi, foydalanilishi yoki omborga kirim qilinishi narxi bo’yicha chiqarib tashlanadi; · "moddiy xarajatlar" elementi bo’yicha aks ettiriladigan moddiy resurslar qiymati sotib olish narxidan, shu jumladan, barter bitishuvlarida, qo’shimcha narx (ustama)dan, ta’minot, tashqi iqtisodiy tashkilotlar tomonidan to’lanadigan vositachilik taqdirlashlaridan, tovar birjalari xizmatlari …

5 / 13

m maoshlaridan kelib chiqib hisoblangan amalda bajarilgan ish uchun ishlab chiqarish xususiyatiga ega bo’lgan hisoblangan ish haqi, shu jumladan, xo’jalik yurituvchi subyektni mukofotlash to’g’risidagi nizomlarda nazarda tutilgan rag’batlantiruvchi tusdagi to’lovlar. · kasb mahorati va murabbiylik uchun ta’rif stavkalariga va okladlarga ustamalar. · ish rejimi va mehnat sharoitlari bilan bog’liq bo’lgan kompensatsiya tusidagi to’lovlar shu jumladan;texnologik jarayon jadvalida nazarda tutilgan tungi vaqtda, ishdan tashqari vaqtda, dam olish va bayram (ishlanmaydigan) kunlarda ishlanganlik uchun tarif stavkalari va okladlarga ustamalar va qo’shimcha haq; · ko’p smenali rejimda ishlaganlik, kasblarni birga qo’shib olib borganlik va xizmat ko’rsatish zonalarini kengaytirganlik uchun ustamalar; · hukumat tomonidan tasdiqlangan kasblar va ishlar ro’yxati bo’yicha og’ir, zararli, alohida zararli mehnat va tabiiy-iqlim sharoitlarida ishlaganlik uchun ustamalar, shu jumladan, ushbu sharoitlardagi uzluksiz ish staji uchun ustamalar; · aloqa, temir yo’l, daryo, avtomobil transporti va katta yo’llar xodimlarining va doimiy ishi yo’lda o’tadigan yoki qatnov tusiga ega bo’lgan boshqa xodimlarning ish …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mahsulot tannarxi"

1. mahsulot tannarxi to’g’risida tushuncha va xarajatlarning turkumlanishi 2. ishlab chiqarish xarajatlarini rejalashtirish 1.mahsulot tannarxi to’g’risida tushuncha va xarajatlarning turkumlanishi mahsulot tannarxi – korxona faoliyatini umumlashtiruvchi ko’rsatkich bo’lib, mahsulot ishlab chiqarish bilan bog’liq xarajatlarning umumiy qiymatini ifodalaydi. tannarxda asosiy va yordamchi ishlab chiqarish xarajatlari o’z aksini topadi. mahsulot tannarxi barcha ishlab chiqarish resurslari sarfining yakuniy o’lchovini belgilaydigan ko’rsatkichdir. korxonada mahsulot ishlab chiqarish hajmining o’zgarishi, mehnat unumdorligi, korxona faoliyatining barcha tomonlarini takomillashtirish o’z aksini aynan tannarx ko’rsatkichida topadi. ishlab chiqarishni rejalashtirishda 1 so’mlik tovar mahsulot uchun...

This file contains 13 pages in DOCX format (33.4 KB). To download "mahsulot tannarxi", click the Telegram button on the left.

Tags: mahsulot tannarxi DOCX 13 pages Free download Telegram