mahsulot ishlab chiqarish tannarxi xisobi

DOCX 13 pages 77.2 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 77.2 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

3 – mavzu : mahsulot ishlab chiqarish tannarxi xisobi r e j a 1. tannarx va kalkulyatsiya tushunchasi 2. xarajatlarni taqsimlash tartibi va usuli 3. tannarxni kalkulyatsiya qilish usullari 1 tannarx va kalkulyatsiya tushunchasi ishlab chiqarish xarajatlari – bu mahsulot (ish, xizmatlar)ni ishlab chiqarish jarayonida ishlab chiqarish zaxiralari hamda ularni qayta ishlash uchun sarflanadigan bevosita mehnat va ustama ishlab chiqarish xarajatlarining puldagi ifodasi bo‘lib, ushbu xarajatlarning oqilona qo‘shilishi natijasida tayyor mahsulot tannarxi yuzaga keladi. mahsulot (ish va xizmatlar) tannarxi – bu zaxiralarni qayta ishlash jarayonida foydali bo‘lgan va tayyor mahsulotlarning qiymatiga olib boriladigan, xizmatlar va ishlarni bajarish jarayonida uning qiymatiga qo‘shiladigan bevosita va bilvosita ishlab chiqish xarajatlari yig’indisidir, demak mahsulot tannarxi — deganda korxonaning maxsulot ishlab chiqarish va uni sotish hamda ishlar bajarish yoki xizmatlar ko‘rsatish uchun qilgan jami joriy xarajatlarining pul shaklidagi ifodasi tushuniladi . ishlab chiqarish xarajatlari moddalarining tannarxda ifodalanishi - tayyor mahsulotlar tannarxi elementlari deyiladi. tayyor mahsulot …

2 / 13

ahsulot tannarxi shakllanadi. tannarxni hisoblash amerka qo’shma shtatlarida kosting deb bizda kalkulyatsiya deb atalib – bu tannarxni aniqlashda qo‘llaniladigan metodlar majmuasi hamda uni hisoblashni amalga oshirish jarayonidir. kalkulyatsiya so’zi lotinchadan olingan bo’lib - hisoblayman, hisob-kitob degan manoni anglatib, buxgalteriya hisobi usulining bir elementi hisoblanadi. kalkulyatsiya – bu bir birlik mahsulot ishlab chiqarishga pul shaklidagi harajatlarni belgilash yani tannarxni aniqlash demakdir. ushbu usuldan korxona mulklaridan ba’zilari hisobini yuritishda foydalaniladi. masalan: ishlab chiqarilgan mahsulot, material tannarxini aniqlash. shuningdek, umumiy ovqatlanish korxonalardagi menyular ovqat turlari , savdo korxonalaridagi muomala xarajatlari, moddalari, summalarini tovarlar bo‘yicha tegishli ravishda taqsimlashda ham kalkulyatsiyadan foydalaniladi. xulosa qilib, shuni aytish mumkinki, kalkulyatsiya orqali mahsulot tannarxi aniqlanadi va foyda miqdori aniqlanishi uchun asos bo’lib hisoblanadi. kalkulyatsiya tuzish vaqtiga ko’ra – dastlabki, loyixaviy, normativ, rejaviy, yakuniy, hisobot va umum xo’jalik kalkulyatsiyalarga bo’linadi . dastlabki kalkulyatsiyalash - ishlab chiqarish jarayoni tugallangunga qadar tuziladi. loyixaviy kalkulyatsiya - innovatsion dasturlarning iqtisodiy samaradorliligini asoslashda foydalaniladi. …

3 / 13

jatlari, resurslarning tashkiliy xisob baxolari asosida hisoblanadi. 2. xarajatlarni taqsimlash tartibi va usuli « xarajatlar » tushunchasi “tannarx” tushunchasiga nisbatan kengroq hisoblanadi. chunki, tannarx umumiy xarajatlarning bir qismini (oddiy takror ishlab chiqarish xarajatlarini) o‘zida aks ettiradi. mahsulot (ish va xizmat) tannarxi mahsulot (ish va xizmat)ni ishlab chiqarish jarayonida foydalaniladigan xomashyo, materiallar, yoqilg‘i, energiya, asosiy fondlar, mehnat resurslari va ularni ishlab chiqarish hamda sotish qilish boshqa xarajatlarining qiymat bahosidan iborat. xarajatlar - bu ko‘zlangan maqsadlarga (mahsulot ishlab chiqarish, tovarlar haridi, xizmatlar ko‘rsatish, ishlarni bajarish, loyihalarni amalga oshirish) erishish uchun sarflangan barcha resurslar qiymatining puldagi ifodasidir. ushbu atama juda ko‘p ma’noga ega bo‘lib, turli xil vaziyatlarda turli xil tipdagi xarajatlar qo‘llaniladi. masalan, ishlab chiqarish korxonalarida mahsulotni ishlab chiqarish va xaridorlarga sotish uchun ko‘plab xarajatlar amalga oshiriladi. bularga - material xarajatlar, mehnat haqi xarajatlari, mashina va asbob-uskunalarning amortizatsiyasi xarajatlari, ta’mirlash xarajatlari, xodimlarni ovqatlantirish va tibbiy xizmat ko‘rsatish xarajatlari, elektr-energiya xarajatlari, mahsulotlarni saqlash, reklama …

4 / 13

or iqtisodiga ega bo’lgan mamlakatlar amaliyotida, korxonalarda ishlab chiqarilayotgan maxsulot birligi tannarxini hisoblashning uchta usulidan foydalanishadi: a) maxsulot birligi tannarxini barcha xarajatlarni xisobga olib xisoblash usuli; b) faqat uzgaruvchan xarajatlarni xisobga olib xisoblash usuli, shuningdek, v) normativ xarajatlarni kiritgan xolda tannarxi hisoblash usuli. xarajatlarni guruxlashning barcha ko‘rinishlari turli xildagi boshqaruv qarorlarini qabul qilish uchun qo‘llaniladi. xarajatlarni xisobga olishning “ to‘liq, xarajatlar” usuli korxonada ishlab chiqarilayotgan maxsulot birligining to‘liq, tannarxini tashkil qilganini ko‘rsatadi. bu shu korxonada moliyaviy xisobni yuritish, soliq, munosabatlarini tashkil qilish va xisob-kitoblarni olib borish, shuningdek, moliyaviy xisobotlarni tuzish imkoniyatini yaratadi. korxonada boshqaruv hisobini tashkil qilish va yurg’izish uchun, albatta, ana shu korxonada ishlab chiqarilayotgan maxsulot birligining tannarxini “o’zgaruvchan xarajatlar” usuli orqali hisoblash ham joriy qilinishi lozim bo’ladi. shu bilan birgalikda, bozor va undagi iste’molchilarning manfaatlari nuqtai nazaridan kelib chiqib, me’yoriy miqdordagi maxsulotlar ishlab chiq,arilayotgan korxonalarda ishlab chiqarilayotgan maxsulot birligining tannarxini xisoblashda ana shu ikki usuldan tannarx “normativ xarajatlar” …

5 / 13

alkulyatsiya qilish usullari korxonada ishlab chiqarilayotgan maxsulot (ish, xizmat) birligining tannarxini aniqlashda quyidagi to’rtta usulning biridan foydalaniladi: — oddiy usul; — buyurtmali usul; — jarayonli usul; — normativ usul. ba’zi bir mamlakatlarda bu usullardan tashqari tannarx yana boshqa, xususan, o’rtacha tannarx, koeffitsientlar usulidan ham foydalaniladi. korxonada boshqaruv hisobini tashkil qilish va yuritish uchun eng samarali ishlatilishi mumkin bo’lgan usullar — bu tannarxni xisoblashning buyurtmali va jarayonli usullaridir. xarajatlarni xisobga olishning va maxsulot tannarxini xisoblashning buyurtmali usuli — faqat bir maxsulot turini ishlab chiqaruvchi, shuiningdek, maxsus buyurtma asosida ishlovchi korxonalar tomonidan foydalaniladigan usuldir. bu usulda barcha xarajatlar aloxida bo’linmalar yoki xisobot davri uchun emas, har bir buyurtma bo’yicha yig’iladi. korxonada asosiy ishlab chiqarish schoti (yani 2010 scheti)da yuritiladi, bu boradagi analitik ma’lumot buyurtmalar kartochkasida olib boriladi. aynan shu kartochkalarda ma’lum buyurtmani bajarish uchun barcha bo’linmalar bo’yicha xarajatlar yig’iladi. oddiyroq, qilib ifoda qilinadigan bo’lsa, kichik korxonalarda ishlab chiqarilayotgan maxsulot birligining (ish, xizmat) …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mahsulot ishlab chiqarish tannarxi xisobi"

3 – mavzu : mahsulot ishlab chiqarish tannarxi xisobi r e j a 1. tannarx va kalkulyatsiya tushunchasi 2. xarajatlarni taqsimlash tartibi va usuli 3. tannarxni kalkulyatsiya qilish usullari 1 tannarx va kalkulyatsiya tushunchasi ishlab chiqarish xarajatlari – bu mahsulot (ish, xizmatlar)ni ishlab chiqarish jarayonida ishlab chiqarish zaxiralari hamda ularni qayta ishlash uchun sarflanadigan bevosita mehnat va ustama ishlab chiqarish xarajatlarining puldagi ifodasi bo‘lib, ushbu xarajatlarning oqilona qo‘shilishi natijasida tayyor mahsulot tannarxi yuzaga keladi. mahsulot (ish va xizmatlar) tannarxi – bu zaxiralarni qayta ishlash jarayonida foydali bo‘lgan va tayyor mahsulotlarning qiymatiga olib boriladigan, xizmatlar va ishlarni bajarish jarayonida uning qiymatiga qo‘shiladigan bevosita va...

This file contains 13 pages in DOCX format (77.2 KB). To download "mahsulot ishlab chiqarish tannarxi xisobi", click the Telegram button on the left.

Tags: mahsulot ishlab chiqarish tanna… DOCX 13 pages Free download Telegram