agrobiznesda ishlab chiqarish xarajatlari mahsulot tannarxi

DOCX 9 pages 25.8 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 25.8 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

mavzu: agrobisnesda ishlab chiqarish xarajatlari mahsulot tannarxi. reja: 1. xarajatlarning iqtisodiy mazmuni va mohiyati 2. xarajatlarning tasniflanishi 3. mahsulot tannarxi va uni hisoblash metodlari 4. mahsulot tannarxini kamaytirishning asosiy yo’llari va omillari 1. xarajatlarning iqtisodiy mazmuni va mohiyati korxonada ishlab chiqarish xarajatlari korxona faoliyati uchun muhim rol o’ynaydi, chunki mahsulot ishlab chiqarish va sotish xarajatlari qancha kam bo’lsa korxona foydasi va rentabelligi shuncha oshadi. korxona sarf xarajatlari o’z ichiga 1) mahsulot ishlab chiqarish tannarxi, 2) davr xarajatlari, 3) moliyaviy faoliyat bo’yicha xarajatlar, 4) favqulotda zararlarni o’z ichiga oladioladi. o’zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining 1999 yil 5 fevralda qabul qilgan 64 qarori bilan tasdiqlangan «mahsulot (xizmatlar)ning sotish xarajatlarining tuzilishi va moliyaviy natijalarning tashkil topishi qoidalari»ga asosan korxonalarning xarajat moddalari quyidagilardan tashkil topadi: ishlab chiqarish xarajatlari: – mahsulot tannarxi: ishlab chiqarishning moddiy xarajatlari: · mahsulotga qushiladigan xom ashyo va materiallar – sotib olingan materiallar (ishlab chiqarishni me’yorida o’tishini ta’minlash, ehtiyot qismlar, mahsulotlarni urash, …

2 / 9

gan xizmatlar; · ishlab chiqarish xom ashyo va materiallar bilan ta’minlash; · asosiy fondlarni ishchi holda saqlash xarajatlari; · o’t o’chirishni ta’minlash va qorovullar; · ishlab chiqarish asosiy fondlarining ijara haqi. -davr xarajatlari: mahsulotni sotish bilan bog’liq bo’lgan xarajatlar: · tovarlarni tashish xarajatlari; · savdo va umumiy ovqatlanish korxonalarining muomala xarajatlari; ma’muriy xarajatlar: · boshqaruv xodimlarining mehnat to’lovlari; · ularga sug’urta ajratmalari; · xizmat avtomobillarini asrash; · boshqaruvning texnik vositalari, aloqa, signalizasiya, hisoblash markazi va h.k. · boshqaruvdagi asosiy fondlar amortizasiyasi; · xizmat safari xarajatlari. boshqa operasion xarajatlar: · kadrlar tayyorlash; · qurilishdagi kamchiliklarni yo’qotish; · maslahatlar berish va axborotlar xizmati to’lovlari, auditlar xizmati to’lovlari va h.k. -moliyaviy faoliyat xarajatlari: · banklarning uzoq va qisqa muddatli kreditlari uchun to’lovlar; · uzoq muddatli ijara uchun to’lovlar; · valyuta kursining o’zgarishi sababli foyda va zararlar; · korxonaning o’z qimmatbaho qog’ozlarini chiqarish va tarqatish xarajatlari. -favqulodda zararlar: · bularga kutilmagan holda yuz beradigan …

3 / 9

bog’liq bo’lgan, pul bilan ifodalangan xarajatlarning yig’indisidir. mahsulot tannarxining ma’lum darajasi juda ko’p ishlab chiqarish omillarining o’zaro ta’sir natijasidir. masalan, tannarxning pasayishiga mehnat unumdorligining oshishi, xom ashyo, elektroenergiya, yoqilg’gi materiallarning tejab tergab sarf qilinishi, asbob uskunalardan foydalanish darajasining oshirilishi, brak, bekor turishlarning kamaytirilishi va h.k. ta’sir ko’rsatadi. tannarxning pasaytirilishi bilan korxonalarning pul jamg’armalari oshadi, ishlab chiqarishni yanada kengaytirish va takomillashtirish uchun qo’shimcha mablag’ beradi, mahsulotlar chakana narxini pasaytirib bu bilan aholining turmush darajasini yuksaltirishga imkon yaratadi. mahsulot tannarxi xarajat elementlari bo’yicha klassifikasiyalanadi. xarajatlarning iqtisodiy elementlari quyidagilardan iborat: 1. xom ashyo va asosiy materiallar (chiqindilar kirmaydi); 2. yordamchi va boshqa materiallar; 3. yoqilgi; 4. energiya; 5. asosiy va qo’shimcha ish haqi; 6. ijtimoiy sug’urta ajratmalari; 7. asosiy fondlar amortizasiyasi; 8. boshqa pul xarajatlari. bundagi 1-4 – elementlar mehnat predmetlari uchun, 5 va 6 – elementlar kishi mehnati uchun, 7 – element mehnat vositalari uchun sarflangan pul xarajatlarini ifodalaydi. 8 – element …

4 / 9

rxonani xo’jalik jihatdan boshqarish bilan bog’liq bo’lib unga ortiqcha xarajat va nobudgarchiliklar ham (jarima, kamomad, brak, bekor turishlar) qo’shiladi. mahsulot hajmi bilan bog’liqligiga qarab xarajatlar o’zgaruvchan va shartli doimiy xarajatlarga ajratiladi. o’zgaruvchan xarajatlar mahsulot hajmi o’zgarishiga qarab o’zgaradi (xom ashyo, asosiy va yordamchi materiallar, energiya, asosiy ishchilarning ish haqi va h.k). shartli doimiy xarajatlar mahsulot hajmi o’zgarishiga qarab o’zgarmaydi (boshqaruv xarajatlari). mahsulot hajmining ortishi shu xarajatlar hisobiga uning bir donasi tannarxining pasayishiga olib keladi. mahsulotlarning ayrim turlari orasida taqsimlanishiga qarab xarajatlar bevosita va bilvosita xarajatlarga ajratiladi. bevosita xarajatlar ayrim mahsulotlar tannarxiga to’g’ridan-to’g’ri qo’shiladi (xom ashyo yoki asosiy materiallar). bilvosita xarajatlar ayrim mahsulotlar turlari bo’yicha shartli ravishda qandaydir to’g’ri xarajat (masalan, ish haqi)ga nisbatan proporsional ravishda taqsimlanadi. xarajatlarni bunday guruhlarga ajratish bir necha xil mahsulot ishlab chiqaradigan korxonalarga xos bo’lib, bir xil mahsulot ishlab chiqaradigan korxonalarga hamma xarajatlar ham o’sha mahsulot tannarxiga kiradi. mahsulot tannarxining dinamikasini o’rganishning muhim shartlaridan biri o’rganilayotgan …

5 / 9

uchun yangi texnika, texnologiya jarayonlarini va ishlab chiqarishni o’stirish yoki tashkil etishning ilg’or usullarini joriy qilish orqali har bir mehnatchi tomonidan tayyorlanayotgan mahsulotni ko’paytirish kerak bo’ladi. bu holda har bir mahsulot birligiga sarflanadigan ish haqi qisqaradi, ammo ishchining umumiy ish haqi esa ortib boradi. mehnat unumdorligi ish haqiga nisbatan jadal o’sgandagina tannarx pasayadi. mehnat unumdorligining o’sish mohiyati shundan iboratki, bunda mahsulot ishlab chiqarishga ketadigan jonli mehnat ulushi kamayadi, ilgari sarflangan mehnatning ulushi esa ortadi, biroq mahsulot birligi uchun ketadigan mehnat sarfi qisqaradi. material, yoqilg’i va elektr energiya xarajatlarini kamaytirish uchun ularni tejab sarflash, qimmatbaho materiallarni arzon, lekin yaxshi materiallar bilan almashtirish, ularni sotib olish va korxonaga keltirish bilan bog’liq bo’lgan sarflarni qisqartirish kerak bo’ladi. xizmat ko’rsatish va boshqarish uchun ketadigan xarajatlarni qisqartirishga esa tarmoq va korxonalardagi ma’muriy boshqaruv apparatining sarflarini kamaytirish, asbob-uskuna, bino va inshootlarni saqlash, yoritish, isitish uchun ketadigan mablag’’larni tejab-tergab sarflash orqali erishiladi. unumsiz xarajatlarni (jarima to’lash, penya …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "agrobiznesda ishlab chiqarish xarajatlari mahsulot tannarxi"

mavzu: agrobisnesda ishlab chiqarish xarajatlari mahsulot tannarxi. reja: 1. xarajatlarning iqtisodiy mazmuni va mohiyati 2. xarajatlarning tasniflanishi 3. mahsulot tannarxi va uni hisoblash metodlari 4. mahsulot tannarxini kamaytirishning asosiy yo’llari va omillari 1. xarajatlarning iqtisodiy mazmuni va mohiyati korxonada ishlab chiqarish xarajatlari korxona faoliyati uchun muhim rol o’ynaydi, chunki mahsulot ishlab chiqarish va sotish xarajatlari qancha kam bo’lsa korxona foydasi va rentabelligi shuncha oshadi. korxona sarf xarajatlari o’z ichiga 1) mahsulot ishlab chiqarish tannarxi, 2) davr xarajatlari, 3) moliyaviy faoliyat bo’yicha xarajatlar, 4) favqulotda zararlarni o’z ichiga oladioladi. o’zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining 1999 yil 5 fevralda qabul qilgan 64 qarori b...

This file contains 9 pages in DOCX format (25.8 KB). To download "agrobiznesda ishlab chiqarish xarajatlari mahsulot tannarxi", click the Telegram button on the left.

Tags: agrobiznesda ishlab chiqarish x… DOCX 9 pages Free download Telegram