qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini saqlash omborlari turlari

DOCX 17 pages 693.0 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 693.0 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

9-maruza. qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini saqlash omborlari turlari. reja: 1. vaqtinchalik omborlar. 2. meva va sabzavotlarni saqlashga mo‘ljallangan statsionar omborlar to‘g’risida umumiy ma’lumotlar meva va sabzavotlarni saqlash vaqtinchalik omborlarda (uyum va xandaqlarda), hamda statsionar omborlarda (tabiiy va faol shamollatiladigan omborlar, majburiy shamollatiladigan va sun’iy sovutiladigan omborlar, komplekslar, sovutgichlar) tashkil etilishi mumkin. 1. vaqtinchalik omborlar sabzavotlarni vaqtinchalik omborlarda saqlash usullari zamonaviy talablarga javob bermasada, ularni qo‘llash zarurati statsionar ombor va sovutgich sig’imlarining mahsulotni saqlashda etarli emasligi bilan izohlanadi. vaqtinchalik omborlarga uyum va xandaqlar ta’luqli bo‘lib, ular asosan ildizmevalilarni va karamni, ba’zan esa piyozni saqlashda foydalaniladi. xandaqlarga qaraganda uyumlardan ko‘proq foydalaniladi. xandaqga mahsulotni yuklash va bo‘shatish ishlarini mexanizatsiyalashtirish uyumga nisbatan bir oz murakkabroq, lekin uyumda saqlanayotgan mahsulotni sovuq urish ehtimoli yuqori. uyum deb – uzun shtabellarga to‘kma holda solingan mahsulotlar (kartoshka, ildizmkvalilar, karam) bo‘lib, er ustida yoki unchalik chuqur bo‘lmagan kotlovan ko‘rinishidagi joyda tashkil etilgan, usti poxol va tuproq bilan yopilgan, mahsulotni shamollatish …

2 / 17

joy tanlashda quyidagilarga e’tiborni qaratish lozim: – yog’ingarchilik suvlarining oqib ketishi uchun tanlangan joy bir oz nishab bo‘lib balandlikda jaylashgan bo‘lishi kerak; – sizot suvlar chuqurligi 2 metrdan kam bo‘lmasligi lozim; – tanlangan joy tuprog’i granulometrik tarkibigiga ko‘ra (qumloq tuproqli) yumshoq bo‘lishi kerak bo‘lib, bu holat uyum va xandaqlarni tashkil etishda xarajatlarni ko‘p talab etmaydi; – tanlangan joy oftob kam tushadigan shimoliy nishablikda va qishki shamollardan himoya qiluvchi daraxtzor yoki tepalik bilan himoyalangan bo‘lishi kerak; – tuproqning yuqori qatlami chirigan qoldiqlar va axlatlar bo‘lmasligi lozim; – sanitar talablarga ko‘ra uyum va xandaq uchun joy chorvachilik inshootlari va em – xashak va somon g’aramlari yaqinidan tanlanmasligi kerak, chunki bu erda kemiruvchilar ko‘p bo‘lishi mumkin; – imkoni boricha xarajat manbalarini kamaytirish maqsadida uyum va handaqlar transport keladigan yo‘lga yaqin joylashtirilishi kerak. vaqtinchalik omborlar uchun joy tanlanganidan so‘ng uyum va xandaqlarni joylashtirish rejalashtiriladi. shu bilan birgalikda uyum va xandaqlarni oftob tomonga nisbatan qilib, …

3 / 17

ndaqlardan keyin yonlama qilib joylashtirish kerak bo‘ladi. kartoshka va sabzavotlarni saqlash joyiga idishda tashilsa yoki donalab taxlab joylashtirilsa (masalan karamni) unda uyum yoki xandaqga asosiy yo‘llar bo‘ylama holida joylashtiriladi. 3.1-rasm. uyum va xandaq yo‘llarini rejalashtirish shakli: a) asosiy yo‘llarni uyum yoki xandaqga yonlama qilib joylashtirish; b) asosiy yo‘llarni burt yoki xandakga bo‘ylama qilib joylashtirish uyum va xandaqlarda saqlash sharoitlarini boshqarish shtabellab taxlashda ma’lum bir o‘lchamlarini ta’minlash, zarur berkitish va shamollatish tizimini shakllantirish orqali amalga oshirish mumkin, chunki ushbu faktorlar bunday vaqtinchalik saqlash omborlaridagi issiqlik balansini belgilab beradi. uyum va xandaqlarda mahsulotni saqlashga ta’sir etadigan asosiy faktorlardan biri issiqlik balansi bo‘lib, ushbu faktor nafaqat tashqi muhit haroratiga, balki uyum balandligiga, uyumni berkitish xususiyatiga va shamollatish tizimiga ham bog’liqdir. uyum va xandaqlarda issiqlik balansini ta’minlash uchun shunday shart – sharoitlar yaratish zarurki, kartoshka va sabzavotlarning nafas olishida hosil bo‘ladigan issiqlikning aksariyat qismi tashqariga mahsulotning “terlab” qolmasligi uchun chiqarib yuboriladi, lekin shu bilan …

4 / 17

gi uyum janub 1,2...1,4 0...0,2 12...15 1,0...1,2 0 8...10 g’arb 1,5...2,0 0...0,2 15...20 1,4...1,4 0...0,2 10...12 o‘rta 2,0...2,5 0,2...0,4 15...20 1,8...2,0 0...0,2 10...12 xandaq janub 0,6...1,0 0,5...0,6 5...10 0,4...0,6 0,4...0,6 5...8 g’arb 0,8...1,2 0,6...0,8 8...15 0,6...0,8 0,6...0,8 8...12 o‘rta 0,8...1,2 0,9...1,2 10...15 0,8...1,0 0,8...1,0 10...12 vaqtinchalik saqlash omborlarining o‘lchamlarini belgilashda ular tashkil etiladigan mintaqalarning iqlimiy sharoitlari inobatga olinadi: shimoliy va sharqiy mintaqalarda qish sovuq kelishini inobatga olib uyum va xandaqlarning o‘lchami qish mavsumi mo‘tadilroq bo‘lgan janubiy, g’arbiy mintaqalarga nisbatan kichikroq bo‘ladi. shimoliy va sharqiy mintaqalarda uyum va xandaqlarning kotlovanlari saqlanayotgan mahsulot muzlab qolmasligi uchun chuqurroq qilinadib tayyorlanadi. bundan tashqari uyum va xandaqlarning uzunligi unda saqlanayotgan mahsulotni bir kunda bo‘shatib olish imkoniyatini yaratadigan qilib tashkil etiladi. xandaqning hajmi (m3) uning uzunligi, eni va chuqurligidan kelib chiqib aniqlanadi. chuqurlashtirilmagan holda shakllantirilgan uyumning hajmi quyidagicha aniqlanadi (m3): v = al(h/2) chuqurlashtirilgan holda shakllantirilgan uyumning hajmi quyidagicha aniqlanadi (m3): v = al(h/2)+alh1 bu erda: …

5 / 17

8 0,6 poddonda 5,0 0,38 karam uyumda 2,8 0,40 konteynerda 5,5 0,30 uyum va xandaqlarning yakuniy o‘lchamlariga tuzatishlar iqlimiy sharoitlar va uyum taxlamini shamollatishning solishtirma yuzasidan k kelib chiqib mahsulot sifatidan foydalangan holda kiritiladi. taxlamni shamollatish yuzasi k mahsulot taxlami sirtining shamollatish maydonini p uyum hajmiga v (m3) nisbati bilan ifodalanadi. k = psovutish/v uyum va xandaqlarda saqlashda uyumdagi mahsulotning namligi va issiqligini atrof muhitga samarali tarqalishi uchun uyumning shamollatish yuzasini solishtirma maydoni kartoshka va lavlagi uchun 2,8 dan, karam uchun 3,8, sabzi va sholg’om uchun 6,5 dan kam bo‘lmasligi lozim. uyumning shamollatish yuzasini solishtirma maydoni uyum va xandaqlarning chuqurlik darajasiga bog’liq, kotlovan chuqurligi qanchalik katta bo‘lsa bu ko‘rsatkich shuncha kichik bo‘lib, uyulgan mahsulotdan issiqlik sekinlik bilan tarqaladi. uyum va xandaqlarda saqlanadigan mahsulot uyumini yopishning taxminiy qalinligi quyidagi jadvalda keltirilgan. uyum va xandaq uyumini yopishda qatlam qalinligi (e.p.shirokov va v.i.polegaevga ko‘ra) qutb yo‘nalishlari uyum qirrasi uyum asosi somon tuproq somon …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini saqlash omborlari turlari"

9-maruza. qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini saqlash omborlari turlari. reja: 1. vaqtinchalik omborlar. 2. meva va sabzavotlarni saqlashga mo‘ljallangan statsionar omborlar to‘g’risida umumiy ma’lumotlar meva va sabzavotlarni saqlash vaqtinchalik omborlarda (uyum va xandaqlarda), hamda statsionar omborlarda (tabiiy va faol shamollatiladigan omborlar, majburiy shamollatiladigan va sun’iy sovutiladigan omborlar, komplekslar, sovutgichlar) tashkil etilishi mumkin. 1. vaqtinchalik omborlar sabzavotlarni vaqtinchalik omborlarda saqlash usullari zamonaviy talablarga javob bermasada, ularni qo‘llash zarurati statsionar ombor va sovutgich sig’imlarining mahsulotni saqlashda etarli emasligi bilan izohlanadi. vaqtinchalik omborlarga uyum va xandaqlar ta’luqli bo‘lib, ular asosan ildizmevalilarni va ka...

This file contains 17 pages in DOCX format (693.0 KB). To download "qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini saqlash omborlari turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: qishloq xo‘jaligi mahsulotlarin… DOCX 17 pages Free download Telegram