islom qadriyatlari va ma’rifati

DOCX 10 pages 28.9 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 28.9 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

9-mavzu islom qadriyatlari va ma’rifatining hozirgi davrdagi ahamiyati. reja: 1. islom dinida ijtimoiy tenglik, adolat ,bag’rikenglik va vatanparvarlik g’oyalarining mohiyati 2. islomda nikoh va oila munosabatlari 3. islomda fan va ta’lim, madaniyat va san’atga munosabat. 4. islom dinining jahon sivilizatsiyasi rivojidagi o’rni “biror qavm kishilarini yoqtirmaslik, sizlarni adolatsizlik qilishga undamasin! odil bo‘lingiz! zero u adolat (taqvo)ga yaqinroqdir...” (moida, 8.)bag‘rikenglik – turli millat va din vakillarining bir zaminda o‘zaro inoq bo‘lib yashashlarini anglatuvchi tushuncha. 16 diniy konfessiya, 130 dan ortiq millat va elat vakillari bir osmon ostida, bir zaminda, bir havodan nafas olib, hamjihat bo‘lib, bir maqsad sari harakat qilishi bag‘rikenglik, totuvlik, hamkorlik kabi tushunchalarning yurtimizdagi ifodasidir.dini, millati, irqi, ijtimoiy kelib chiqishidan qat’iy nazar dunyodagi insonlarning huquqlari va erkinliklari tengdir. islom dini ta’limotidan kelib chiqib ajdodlar shunday yo‘l tutganlar va bizlarga ham shunday o‘rgatganlar. masalan, samarqand shahrida doniyor payg‘ambar nomi bilan ataladigan maqbara islom, xristian va yahudiylik dini vakillari tomonidan birdek …

2 / 10

uloqot va hamkorlik – turli millat va turli din vakillari bilan o‘zaro manfaatli aloqalar o‘rnatish (hujurot, 13). darhaqiqat, insoniyat bir ota-onadan tarqalgan. uning tili, irqi, millatining xilma-xilligi buyuk zotning qudratidandir. “uning belgilaridan (yana biri) – osmonlar va yerni yaratishi va sizlarning tillaringiz va ranglaringizning xilma-xilligidir. albatta, bunda barcha olimlar uchun alomatlar bordir” (rum, 22).shuningdek, boyu kambag‘al, mansabdoru fuqaro, kuchliyu kuchsiz, olim-u omi o‘rtasidagi huquq va majburiyatlarning adolat va tenglik asosida bo‘lishi, sodda qilib aytganda yaratgan nazdida hammaning teng ekanligi hadisi sharifda quyidagicha ifodalanadi: “ey, insonlar! parvardigoringiz yagonadir! agar taqvoli (pok va xolis) bo‘lmasa, arabning ajam (arab bo‘lmagan millat)dan, ajamning arabdan, oq tanlining qora tanlidan, qora tanlining oq tanlidan ustun joyi yo‘q. xudoning nazdida eng ulug‘ odam – taqvodor (xolis) odam”. ya’ni bir odamga tashqi ko‘rinishi, gap-so‘zi, yurish-turishiga qarab boshqa bir odam baho bera olmaydi. alloh taolo esa odamning qalbiga qaraydi.qur’oni karimda “ey, imon keltirganlar! alloh uchun to‘g‘rilikda sobit turuvchi, odillik …

3 / 10

k o‘rnini toqatsizlik egallab, bugun dunyoda ro‘y berayotgan kaltabinliklar kelib chiqaveradi.so‘nggi yillarni ko‘z oldimizga keltiradigan bo‘lsak, dunyoning hamma burchaklarida toqatsizlik ortidan qanchadan-qancha begunoh insonlar, jumladan bolalar, ayollar, qariyalar insoniy tabiat qabul qilolmaydigan darajadagi qiynoq va azoblarga duchor bo‘ldi, ularning qanchalari hayotdan ko‘z yumdi. maktab, shifoxonalar kabi jamoat maskanlari, hatto diniy ibodat qilish joylari yo‘q qilindi. vatanimiz, sof dinimiz, qadriyatlarimiz, an’analarimiz – daxlsiz omonatimiz. bularning barchasini go‘zal va sof shaklda kelgusi avlodgacha yetkazib berish eng sharafli burchimizdir. bu yo‘lda bag‘rikenglik asosiy vositamiz. 2-reja bugun butun dunyo oila instituti inqiroziga, xususan, nikohlar beqarorligi, ajrashishlar soni ortishi, nikohsiz tugʻilishlar koʻpayishi, oilaviy hayot va farzand tarbiyasiga toqatsizlik kabi muammolarga toʻqnash kelyapti. olimlar bunday muammolar millatning maʼnaviy tanazzuliga sabab boʻlishi mumkinligini ilmiy jihatdan asosladi.bu borada abdurauf fitrat: “har bir millatning saodati va izzati shu xalqning ichki intizomi va totuvligiga bogʻliq. tinchlik va totuvlik esa millat oilalarining intizomiga tayanadi, mamlakat va millat ham shuncha kuchli boʻladi. …

4 / 10

hamiyatga ega hukmlardan biri ayolning nikohda qanday haq-huquqlari borligi haqidagi bilimga ega boʻlishidir: «nikohning asl mohiyati haqida ilm boʻlishi shart. chunki, qiz bola faqat ilm boʻlgandagina tasarruf eta oladi. bu dunyo ilm olish dunyosi, bunda johillik uzr boʻlolmaydi» [3:675]. “hidoya”da oila va nikohga oid hukmlarning ijtimoiy ahamiyatga ega tomoni erkak va ayolning ijtimoiy, iqtisodiy, maʼnaviy va aqliy jihatdan bir-biriga teng boʻlishiga eʼtibor qaratilganidir: «nikohda tenglik eʼtiborga olinadi. paygʻambarimiz (s.a.v.) aytganlarki: “ogoh boʻlingki, ayollarni faqat oʻzlariga teng boʻlgan kishigagina bersinlar” [3:680].islomda er-xotin oʻrtasidagi munosabatning davomiyligini taʼminlash uchun oʻziga xos qonun-qoidalar joriy qilingan. bunda oilaviy hayotning asosiy tashkilotchilari va aʼzolari boʻlmish er va xotinning har biriga oʻziga xos burch va vazifalar yuklangan, bir-biriga nisbatan haq-huquqlari ham belgilab berilgan. bu haqda qurʼonning bir qator suralarida oyatlar keltiriladi: “erkaklar xotinlar ustidan (oila boshligʻi sifatida doimiy) qoim turuvchilardir. sababi – alloh ularning ayrimlari (erkaklar)ni ayrimlari (ayollar)dan (baʼzi xususiyatlarda) ortiq qilgani va (erkaklar oʻz oilasiga) oʻz …

5 / 10

moliga ham tegishlidir. xotinning eri zimmasida mahr va nafaqa singari shaxsiy va moliyaviy haqlari bor. ular quyidagilar: 1. xotinning er zimmasidagi haqlaridan birinchisi er tomonidan unga yaxshi va adolatli muomala qilinishidir. zero, alloh taolo oʻz kitobida: “ayollar bilan yaxshilik ila turmush kechiring. agar ularni yoqtirmasangiz, shoyadki, alloh siz yoqtirmagan narsada koʻplab yaxshiliklarni paydo qilsa!”, deya amr etgan (niso surasi, 19-oyat) [3:402]. bu amr erning xotinga yaxshi muomalada boʻlishini, tabiatidagi ayrim noqisliklarga sabr qilishini, baʼzi xatolariga koʻz yumishini taqozo etadi. shuningdek, ayolni tarbiyalash va unga dunyoyu oxiratda foydasi tegadigan narsalarni oʻrgatib, taʼlim berishni ham nazarda tutadi. nabiy sollallohu alayhi vasallamning bir hadislarida: “moʻmin er moʻmina xotindan nafratlanmasin, agar uning bir xulqini yomon koʻrsa, boshqa xulqi tufayli undan rozi boʻlib ketaveradi”, deyiladi (imom muslim rivoyati). yaʼni, er xotinining ayrim feʼlidan gʻazablansa, oilani buzib yuborishga shoshilmasligi, shu tufayli xotinini yomon koʻrib qolmasligi lozimligi, balki uning yaxshi odatlarini ham koʻz oldiga keltirib, shu bilan …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islom qadriyatlari va ma’rifati"

9-mavzu islom qadriyatlari va ma’rifatining hozirgi davrdagi ahamiyati. reja: 1. islom dinida ijtimoiy tenglik, adolat ,bag’rikenglik va vatanparvarlik g’oyalarining mohiyati 2. islomda nikoh va oila munosabatlari 3. islomda fan va ta’lim, madaniyat va san’atga munosabat. 4. islom dinining jahon sivilizatsiyasi rivojidagi o’rni “biror qavm kishilarini yoqtirmaslik, sizlarni adolatsizlik qilishga undamasin! odil bo‘lingiz! zero u adolat (taqvo)ga yaqinroqdir...” (moida, 8.)bag‘rikenglik – turli millat va din vakillarining bir zaminda o‘zaro inoq bo‘lib yashashlarini anglatuvchi tushuncha. 16 diniy konfessiya, 130 dan ortiq millat va elat vakillari bir osmon ostida, bir zaminda, bir havodan nafas olib, hamjihat bo‘lib, bir maqsad sari harakat qilishi bag‘rikenglik, totuvlik, hamkorlik kabi t...

This file contains 10 pages in DOCX format (28.9 KB). To download "islom qadriyatlari va ma’rifati", click the Telegram button on the left.

Tags: islom qadriyatlari va ma’rifati DOCX 10 pages Free download Telegram