linux server administratsiyalash

PPTX 46 pages 5.7 MB Free download

46 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.7 MB

File type PPTX

Pages 46

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 46

4-mavzu. linux server administratsiyalash. reja: 1. linuxning administratsiyalash usullari 2. linux administratsiyalash. kalit so‘zlar: shutdown, sudo, ssh, sudo apt-get update linuxning administratsiyalash usullari. linux operatsion tizimi yigirma besh yildan ortiq vaqt mobaynida rivojlanib kelmoqda va shu vaqt mobaynida tizim ma'murlari va dasturchilari orasida katta qiziqish uyg'otdi. uning arxitekturasi tufayli, linux ko'pincha serverlarga va boshqa shunga o'xshash platformalarda loyihalarni o'tkazish uchun ishlatiladi. boshqa operatsion tizimlar kabi linux ham parvarishlash, sozlash va muammolarni bartaraf etishga muhtoj. linux ma'muriyati juda katta maydon bo'lib, biz, albatta, ushbu ma‘ruzada to'liq qamrab ololmaymiz. lekin, biz server yoki uy kompyuteri bo'lsin, administrator oldida yuzaga keladigan asosiy vazifalarni bajarishga harakat qilamiz. quyida biz ko'rib chiqadigan asosiy vazifalar quyidagilardir:  masofadagi kirish;  tarmoq diagnostikasi;  tizim resurslarini monitoring qilish;  xizmatlarning ishonchliligini tekshirish;  jurnallarni ko'rish; dasturiy ta'minotni o'rnatish. linux boshqaruvining ba'zi asoslari oldingi yozuvlarda batafsilroq muhokama qilinib, keyin ularga havola qilinadi. serverning dastlabki sozlashida odatda muammo yo'q. …

2 / 46

'tkazish uchun biz avval tar bilan arxiv yaratdik: $ tar cvzf backup.tar.gz /papka/fayllar p variantini ko'chirib o'tkazish shart emas, shuning uchun fayllar uchun huquqlar saqlanmasin, keyin huquqlarni qo'lda o'rnatishingiz kerak bo'ladi. arxiv tayyor bo'lgach, uni serverga o'tkazish uchun scp nusxasini ishlatamiz: $ scp backup.tar.gz user@ip_сервера:/var/www/public_html/ keyin serverga kirish va arxivni ochish: $ ssh user@ip_server manzili $ cd /var/www/public_html/ $ tar xvzf backup.tar.gz shundan so'ng, veb-serverning foydalanuvchi nomiga ochilmagan ma'lumot egasini o'zgartirishni davom ettiradi: linux tarmog`i diagnostikasi. linux serverlarini boshqarishning ushbu daqiqasi sizning jismoniy kirishingiz bo'lgan kompyuterlar uchun juda mos keladi, biroq ba'zi hollarda serverda ham foydali bo'lishi mumkin. kompyuterda tarmoqqa kirish imkoni mavjudligini tekshirishning eng oson yo'li ping buyrug'ini ishlatishdir: $ ping ya.ru (ushbu buyruqning terminaldagi ko`rinishi). buyruqlar to'g'ri ishlayotgan bo'lsa va paketlarni uzoqda joylashgan tugunga uzatishni ko'rsangiz, unda hamma narsa yaxshi. agar bo'lmasa, buning sababini tushunmoqchiman. ushbu ulanish uchun ip manzili va tarmoq niqobi ko'rsatilganligini tekshirish: $ ifconfig (ushbu …

3 / 46

buyruqning terminaldagi ko`rinishi). monitoring tizim resurslari. ko'pincha server juda sekin ishlay boshlaydi, veb-xizmatlar juda uzoq vaqt javob bera boshlaydi va hatto ssh ulanish sekinlashadi. buning sababi, protsessor yoki xotira resurslarining haddan tashqari yuklanishi bo'lishi mumkin. agar barcha xotira ishg'ol qilingan bo'lsa, tizim ma'lumotlar almashtirish bo'limidagi diskka diskni tushiradi, bu esa serverni susaytiradi. qanday xotira mavjudligini ko'rish uchun bepul buyruqni ishlatish: $ free –h (ushbu buyruqning terminaldagi ko`rinishi). tabiiyki, agar 40-50 mb bepul bo'lsa, unda bu tizim juda kichik va har bir narsa juda sekin ishlaydi. keyingi qadam, qaysi jarayonni xotiradan eng ko'p iste'mol qilganini bilishdir, buning uchun htop buyrug'ini ishlatishingiz mumkin: $ htop (ushbu buyruqning terminaldagi ko`rinishi). foydali dasturlarda prosessor yuklanishi,% cpu% ustunligi yoki xotira hajmini% mem% bilan tartiblashtirishingiz mumkin. shunday qilib, muammoning nima ekanligini va tizimni ortiqcha yuklaydigan kimligini juda oson tushunib olasiz. misol uchun, apache veb-server juda ko'p xotira sarflaydi, shuning uchun nginx dan foydalanish yanada samarali bo'lishi …

4 / 46

adan boshlashingiz ham mumkin: $ sudo systemctl restart httpd yoki u oldin ishlamagan bo'lsa, uni ishga tushirish: $ sudo systemctl start httpd agar xizmat ishga tushmasa, u holda siz bu haqda ma'lumotni status buyrug'idan foydalanib yoki ko'rishingiz mumkin: $ journalctl –xe linux administratsiyalash. linux ot ni o`rnatilgach tushunarsiz xarflar chiqmasligi uchun komandalar qatoriga sudo nano /etc/rc.local fayliga exit 0ni #exit 0 keyingi qatorga : setupcon yozamiz, faylni saqlaymiz perezagruzka qilamiz shutdown -r now bizga kirilcha so`zlar chiqa boshlaydi. login va parolni kiritib tarmoq interfaysini to`g`irlashga o`tamiz u sudo nano /etc/network/interfaces faylida bo`ladi. interfaces faylida bo`lishi mumkin axborotlar: vim (ushbu buyruqning terminaldagi ko`rinishi). vim-bu sistemshiklar uchun matin muharriri. adminlash uchun juda kerak bo`ladi. yuzaga kelgan muammolarni sistemshiklar turli yo`llar bilan xal qilishda, sistemali fayllarni tuzatishda, konfigli fayllarni tuzatishda juda kerak bo`ladi. vim- 25 yildan beri ishlatilib kelinadi. uni ko`plab dasturchilar turli dastur va utilitalar qo`shib boyitib bormoqda. u boshqa redaktorlardan ishlash …

5 / 46

bo`ladi. bu dastur platforma hisoblanadi. u ochiq kodli. xozir uni 2.10 versiyasini ishlatishmoqda. masalan, sizdan oldin kimdir yadroni o`zgartirgan bo`lsa ushbu dastur orqali siz bilib olsangiz bo`ladi. dasturni windows va linux da ishlatsa bo`ladi. systemrescuecd (systemrescuecd ni ko`rinishi). kompyuterlar doimo bir xilda ishlayvermaydi. vaqti soati kelganda u buzulishi mumkin. ushbu dastur sistemshiklarga yordam berishi mumkin. dasturni kompakt disk yoki usb orqali ishlatish maqsadga muvofiq. u orqali ma‘lumotlarni tiklash va turli utilitalardan foydalanish adminlarga yordam beradi. tarmoqlarni nazorat qiladi. xozirda hamma total commanderni ishlatadi. undagi utilitalar systemrescuecd ham mavjud. 2016 yilda 2.8 va 2.9 versiyalari dunyo ko`zini ko`rdi. clonezilla (clonezilla dasturi ko`rinishi). clonezilla dasturi orqali siz tizimni tiklash imkoniga ega bo`lasiz. tiklash jarayoni 3-4 daqiqani o`z ichiga oladi. clonezilla – bu de-fakto standarti hisoblanadi. turli razdel va foydalanuvchilarni rezerv qila olish imkoniga egadir. joriy holda va avariya holda ishlatish mumkin. uni ikkinchi nomi clonezilla live. rezerv qilib bo`lgandan so`ng uni yo`lini …

Want to read more?

Download all 46 pages for free via Telegram.

Download full file

About "linux server administratsiyalash"

4-mavzu. linux server administratsiyalash. reja: 1. linuxning administratsiyalash usullari 2. linux administratsiyalash. kalit so‘zlar: shutdown, sudo, ssh, sudo apt-get update linuxning administratsiyalash usullari. linux operatsion tizimi yigirma besh yildan ortiq vaqt mobaynida rivojlanib kelmoqda va shu vaqt mobaynida tizim ma'murlari va dasturchilari orasida katta qiziqish uyg'otdi. uning arxitekturasi tufayli, linux ko'pincha serverlarga va boshqa shunga o'xshash platformalarda loyihalarni o'tkazish uchun ishlatiladi. boshqa operatsion tizimlar kabi linux ham parvarishlash, sozlash va muammolarni bartaraf etishga muhtoj. linux ma'muriyati juda katta maydon bo'lib, biz, albatta, ushbu ma‘ruzada to'liq qamrab ololmaymiz. lekin, biz server yoki uy kompyuteri bo'lsin, administrator oldid...

This file contains 46 pages in PPTX format (5.7 MB). To download "linux server administratsiyalash", click the Telegram button on the left.

Tags: linux server administratsiyalash PPTX 46 pages Free download Telegram