usimlik kasalliklari bilan shug'ullanishning asosiy prinsiplari

PPTX 25 pages 3.4 MB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.4 MB

File type PPTX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

ўсимликларнинг касалликлари тўғрисида тушунча режа: касаллик хақида тушунча. касалликларнинг келиб чиқиши patogen mikroorganizmlar ta’sirida paydo bo‘ladigan kasalliklar. 4. ўсимлик касалликларининг билгилари mavzu: kasalliklarning paydo bo‘lishi va rivojlanishi касаллик хақида тушунча ўсимлик касалликлари деганда, унда содир бўладиган патологик жараён, яни унинг касаллик қўзғатувчи микроорганизмлар туфайли ноқулай шароит тасирида вужудга келадиган анатомик-морфологик, физиологик, биокимёвий ўзгаришларга жавоб реаксияси тушунилади. натижада ўсимлик ўсиш ва ривожланишдан орқада қолиб, ҳосилдорлиги пасаяди, маҳсулотнинг сифати кескин ёмонлашади. ўсимликдаги физиологик жараёнланинг бузилиши фотосинтез, фермент хоссаси, ҳужайранинг ўтказувчанлиги, осмотик босими, нафас олиши, углерод ёки оқсил синтези, сув баланси, ўстирувчи моддалар синтезининг бузилишида намоён бўлади. бу ўз навбатида, ўсимлик анатомик морфологик хоссаларининг ўзгаришига, ўсиш ва ривожланишига салбий тасир қилади. касалликларнинг келиб чиқиши ўсимликларнинг касаллиги тушунчаси бир қараганда оддий бўлиб, кўринса ҳам лекин у жуда мураккабдир. ўсимликнинг касаллигига биринчи таърифни де кандоль 1832 фикрича ўсимликдаги нормал физиологик жараён ларнинг бузилишига касаллик дейилади. биринчидан-касаллик патологик жараён хисобланиб, уни касалликни келтириб чиқарувчи микроорганизмлар ва …

2 / 25

келадиган аъзолар функцияси ва тузилишининг ўзгаришидир». т.д.страхов (1962) ўсимлик касаллиги учта омил: ўсимлик–патоген–ташқи мухит орасидаги мунтазам тизимнинг ўзаро муносабатидир. яъни, ўсимлик касаллиги- унга салбий таъсир этувчи патоген микроорганизм ва ташқи мухитнинг таъсирида физиологик жараёнлар бузилиб, унинг морфологик тузилиши ва хосилдорлиги кескин камайиб кетади. касаллик хақида тушунча ўсимлик холати патоген ташқи муҳит касаллик касаллик хақида тушунча ўсимлик касаллиги учта фактор: ўсимлик – патоген – ташқи мухит орасидаги мунтазам тизимнинг ўзаро муносабатидир. яъни, ўсимлик ҳолати, унга салбий таъсир этувчи патоген (замбуруғ, бактерия, микоплазма, вирус ва бошқа организмлар) микроорганизм ва ташқи мухитнинг таъсирида физиологик жараёнлар бузилиб, унинг морфологик тузилиши ва хосилдорлиги кескин камайиб кетади. ўсимликлар касалликлари тушунчасига олимлар таърифи н.а.черемисинов – «юқоридаги холатлар ўсимликниниг хусусияти, касаллик қўзғатувчиларнинг агрессивлиги ва ташқи мухитнинг қулай ёки ноқулай бўлишига боғлиқ» деб кўрсатади. патологик жараён ўзгарувчан бўлганидан уни назорат қилиш мумкин. э.гойман фикрича, ҳар қандай инфекцион касалликда патоген ва ўсимлик орасида мукаммал муносабатлар юзага келиб, улар оқибатида ўсимликнинг …

3 / 25

и ва таркибини кескин ўзгаради. ўсимлик касалликлари деганда ундаги патологик жараён тушинилиб, унинг касаллик қўзғатувчи микроорганизмлар ноқулай шароит таъсирида вужудга келадиган анатомо-морфологик, физиологик, биокимёвий ўзгаришларга жавоб реакцияси тушинилади. физиологик жараёнларнинг бузилиши фотосинтез, фермент хусусияти, хужайранинг ўтказувчанлиги, осматик босими, нафас олиши, углерод ёки оқсил синтези, сув баланси, ўстирувчи моддаларининг синтезини бузилишида намоён бўлади. ўсимликдаги касаллик белгилари биологик маънода ўсимлик хужайрасида ҳимоя реакциясининг бошланиши хисобланади. клиник нуқтаи назардан эса, касаллик ташқи белгилари намоён бўлган даврдир. касалликларни бир нечта усуллар билан аниқлаш мумкин. макро усул ва биологик усул билан. 1.макро усул - касалликларни ташқи белгиларига қараб аниқланади. 2.биологик усул – ўз ичига бир нечта усулларни олади: а) микроскопик усул, б) намлик камераси усули в)соф культураларни ажратиш, г) сунъий зарарлаш усули, ўсимлик касалликларининг белгилари ўсимликдаги патологик жараённинг намоён бўлишига касаллик белгилари дейилади. агар касалланган ўсимликдан касалликнинг ташқи белгилари намоён бўлмаса, бундай касалликлар белгисиз касалликлар дейилади. касаллик белгисининг намоён бўлмаслигига сабаб, патологик жараёнларнинг билинмаслигида, касаллик …

4 / 25

, кунгабоқар, лавлагида (sclerotinia sclerotiorum), қизғиш чириш – бодринг, ғўза кўсагида (trichothecium roeum fr.), карамда (fusarium oxysporum schl.f conglutinans); қўнғир чириш - қулупнай, карамда (botrutis cinerea pers.); қора чириш–картошкада (pectobacterium phytophthorum appel.), помидорда (diplodina destructiva plowr) кузатилади. чиришнинг келиб чиқишига қараб: сувлик чириш – помидор мевасининг чириши (pectobacterium carotovorum waldee), нам чириш (pseudomonas xanthochlora stapp.), қуруқ чириш-картошка туганагининг чириши (fusarium oxysporum schl.f.sоlani), маккажўхори сўтасининг чириши (diplodia zeae lev.) кабилар киради. чириш картошканинг қуруқ чириши картошканинг хўл чириш ўсимликларнинг сўлиши (инглизча –wilt- сўлиш) касалланган ўсимлик илдизи, пояси тўқималарининг замбуруғ мицелий ва споралари билан тўсилиб қўйиши ва тўқималарда некрознинг хосил бўлиши микроорганизмлар хосил қилган захарли моддалар ва ферментлар таъсирида вужудга келади. сўлиган ўсимликларда баргларга сув етишмаслиги туфайли тургор ҳолатининг бузилиши вужудга келади. сўлишни замбуруғлар келтириб чиқарса - трахеомикоз, бактериялар - трахеобактериоз, вируслар - мозаика деб номланади. кўпинча ўсимликлардаги сўлиш касаллигини fusarium ва verticillium туркумига мансуб замбуруғлар томонидан келтириб чиқарилади . сўлиш доғланиш, …

5 / 25

ланади. хлороз келиб чиқишига кўра тупроқда темир, марганец етишмаслигидан ва вируслар, микоплозмалар таъсирида вужудга келиши мумкин. доғланиш лавлагининг мозаика касаллиги темир етишмаслиги сабабли токда хлороз касаллиги ғўзанинг гоммоз касаллиги ўрикнинг клястероспориоз касаллиги ўсмалар (рак), ғуборларни, ястиқчаларни ҳосил бўлиши. ўсмалар (рак) хосил бўлиши. ўсма-ўсимлик аъзоларидаги хужайраларнинг тинимсиз бўлиниб шиш хосил қилишидан юзага келади. улар юқумли ва юқумсиз бўлиши мумкин. юқумли рак касаллиги вирус ва бактериялар томонидан келтириб чиқарила ди. шишнинг хосил бўлиши патогеннинг ўсимлик хужайраларининг шаклини йириклашиши ёки унинг ҳаёт давомида хосил қилган моддаларининг таъсирида юзага келади . ғуборларни хосил бўлиши. зарарланган барг, поя ва меваларда замбуруғнинг мицелийси ва спораларнинг тўплами юзага келади. бу ғуборлар тўқималарда ўзгаришларни вужудга келтириб, кучли зарарланганда барглар қурийди. бодринг ун шудринг билан касалланганда оқ ёки кул ранг ғуборлар пайдо бўлади. токнинг оидиум, ғалла экинларнинг ун шудринг касаллиги, помидорнинг қунғир доғланиш касаллигида ҳам ғуборлар ҳосил бўлади ястиқчаларни ҳосил бўлиши. ястиқчалар зарарланган ўсимлик сиртида замбуруғнинг споралар тўплами туфайли …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "usimlik kasalliklari bilan shug'ullanishning asosiy prinsiplari"

ўсимликларнинг касалликлари тўғрисида тушунча режа: касаллик хақида тушунча. касалликларнинг келиб чиқиши patogen mikroorganizmlar ta’sirida paydo bo‘ladigan kasalliklar. 4. ўсимлик касалликларининг билгилари mavzu: kasalliklarning paydo bo‘lishi va rivojlanishi касаллик хақида тушунча ўсимлик касалликлари деганда, унда содир бўладиган патологик жараён, яни унинг касаллик қўзғатувчи микроорганизмлар туфайли ноқулай шароит тасирида вужудга келадиган анатомик-морфологик, физиологик, биокимёвий ўзгаришларга жавоб реаксияси тушунилади. натижада ўсимлик ўсиш ва ривожланишдан орқада қолиб, ҳосилдорлиги пасаяди, маҳсулотнинг сифати кескин ёмонлашади. ўсимликдаги физиологик жараёнланинг бузилиши фотосинтез, фермент хоссаси, ҳужайранинг ўтказувчанлиги, осмотик босими, нафас олиши, углерод ёки оқсил...

This file contains 25 pages in PPTX format (3.4 MB). To download "usimlik kasalliklari bilan shug'ullanishning asosiy prinsiplari", click the Telegram button on the left.

Tags: usimlik kasalliklari bilan shug… PPTX 25 pages Free download Telegram