operatsion tizimlar haqida tushuncha

PPTX 52 pages 2.8 MB Free download

52 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.8 MB

File type PPTX

Pages 52

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 52

2-maruza: tizimni o‘rnatish va yangilash reja: operatsion tizimlar haqida tushuncha. operatsion tizimlarni rivojlanish tarixi unix operatsion tizim oilasi. linux operatsion tiziminig o‘rnatish (centos 7 misolida). gnu litsenziyasi distributivlar haqida tushuncha kalit so‘zlar: operatsion tizim, foydalanuvchi, ehm, himoyalash, qulaylik, mac os, mac os x 1.1. operatsion tizimlar haqida tushuncha. hozirgi kunda kompyuterdan foydalanmaydigan va uning imkoniyatlarini bilmaydigan inson bo’lmasa kerak. ho’sh kompyuter bizning olamimizga shunday tezlik bilan kirib kelgan ekan, u holda undagi dasturlar, operatsion sistemalar hamda ularning turlari va imkoniyatlari haqida nimalarni bilamiz. avvalo operatsion sistemaning o’zi nima degan savolga javob bersak. operatsion sistema bu kompyuter ishga tushishi bilan yuklanadigan dasturlar majmuasi bo’lib, foydalanuvchiga kompyuter imkoniyatlaridan samarali foydalanish imkonini beradi. "operatsion tizim" tushunchasiga aniq ta`rif berish qiyin. chunki "tizim" so'zi turli soha mutaxassislari tomonidan keng qo'llaniladi va turlicha talqin qilinadi; "operatsion" so'zi esa to'g'ridan-to'g'ri tarjimada "amal" degan ma`noni anglatsada, uning tub mohiyatini bu birgina so'z bilan aniq tavsiflab bo'lmaydi. xo'sh, …

2 / 52

i kerak edida). bu ishlarni hozirgi kunda osongina hal qilish mumkin, chunki ko'p ishlarni engillashtirishga qaratilgan dasturlar (foydalanuvchiga yordamchi dasturlar) majmui ishlab chiqilgan va u amaliy masalalarni hal qilishda qo'l kelmoqda ehmning tashqi qurilmalari (klaviatura, printer, diskyurituvchi va boshqalar)ni qo'llamoqchi bo'lsangiz, har safar ana shu qurilmalar bilan aloqani tiklovchi, ularni boshqaruvchi maxsus dastur tayyorlashingiz kerak. shuningdek qurilmalar ishlashi bilan bog'liq turli ishlarni nazorat qilishingiz lozim bo'lar edi. demak, "yordamchi" dasturlarning xizmati beqiyos ekan. ta`kidlash lozimki, kompyuterlarning texnikaviy holatiga ko'ra, ulardagi operatsion sistemalar turlicha bo'ladi, shunday bo'lsada, ularning vazifasi yagona - ichki va tashqi qurilmalarning birgalikda ishlashini ta`minlashdan iborat. ehm "dasturli ta`minoti", "texnik ta`minoti" va " operatsion sistema" o'rtasidagi uzviy bog'lanishni quyidagicha ifodalash mumkin. dasturli ta`minot o'z vazifalarini bajarishda tashqi qurilmalarni apparatli ("vositaviy") asos sifatida ishlatsa, operatsion sistema dasturli ta`minot amallarini dasturli asos sifatida ishlatadi. bajaradigan vazifalaridan qat`iy nazorot, operatsion sistema quyidagi sifatlarga ega bo'ladi: ishonchlilik. sistema o'zi boshqarayotgan kompyuter qurilmalari …

3 / 52

va ehm resurslarini har tomonlama samarali boshqarishi lozim. qulaylik. operatsion sistemada ko'p hollarda bir paytda ikki va undan ortiq foydalanuvchi ishlaydi. ular operatsion sistema orqali turli maqsadli va turli algoritmli masalalarni hal qiladilar. ravshanki, bunday holda har bir foydalanuvchiga keng qulayliklar yaratilishi talab etiladi. shu bois mazkur xususiyat operatsion sistemaning muhim xususiyati hisoblanadi. unix operatsion tizim oilasi. unix operatsion sistemasini turli firmalar ishlab chiqaradi, bular: at&t, dec, sun, hewlett-packard, ibm, sco va boshqalar. birinchi unix operatsion sistemasi chiqqaniga 30 yil bo’lgan bo’lsada hali ham o’zining ishonchli va zamonaviyligi bilan to’xtovsiz tarqalib bormoqda. unix operatsion sistemalarining yutuqlarida at&t mutaxasislari va berkli universitetining talabalarining katta hissasi bor. unix operatsion sistemalari ko’plab korxona, firmalar serverlariga, stol kompyuterlariga o’rnatilgan. hozirgi kunda unix operatsion sistemalari talablariga javob bera olmaydigan birorta ham kompyuterni topish mumkin emas. unix ko’pplatformali, ko’pfunksiyali va ko’p foydalanuvchili operatsion sistemadir. hozirda unixning yopiq kodli, pulli va ochiq kodli tekin(bsd oilasi, linux) versiyalari …

4 / 52

zatishlar kiritish imkoniyati oddiy va yetarlicha bo’lishi kerak. operatsion sistema ishonchli bo’lishi kerak. iloji boricha kam joy egallashi lozim. eksplutatsiya jarayonida aniqlangan muammolar o’sha vaqtda dasturchilar tomonidan hal etilishi kerak. katta dasturiy ta’minot bazasiga ega bo’lishi kerak. unix operatsion sistemasini yuqoridagi bandlar bo’yicha solishtirib chiqamiz. barcha versiyalarni qoniqtiradi hamma apparaturalar bilan ishlay oladi. o`zgartirishlar va tuzatishlar kiritish mumkin. nafaqat stol kompyuterlari, balki serverlarda ham ishonchli ishlaydi. talabga javob beradi. unix operatsion sistemalaridagi xatoliklar eksplutatsiya jarayonida to’g’irlash imkoni mavjuddir 30-yillik faoliyati davomida unix operatsion sistemalari juda katta dasturiy ta’minot bazasiga egadir.. linux yadrosi haqida linux-posix standarti asosida linus torvalds tomonidan 1991 yil c (gcc imkoniyatlari asosida) va assembler(at&t- gnu assembler sintaksisi) dasturlash tillaridagi yozilgan. linux operatsion sistemasi superkompyuterlar, serverlar va telefonlarning operatsion tizimlarida (m-n android) ko’p ishlatiladi. linux yadrosi ko’p masalalarni yechishga mo’ljallangan bo’lib, virtual xotira, dinamik kutubxonalar va tarmoq protakollarini qo’llab-quvatlaydi. linux operatsion tizimi yadrosi ko’p masalalarga mo’ljallangan bo’lsada hozirgi …

5 / 52

ikkinchi qismi – foydalanuvchi bilan interfeysni yaratuvchi dasturlar. odam yadro bilman bevosita emas, balki bilvosita, maxsus qulay interfeysni ta`minlovchi qobiq-dasturlar bilan muloqotda bo`ladi. xattoki qobiq-dastur ms dos ga o`xshash interfeys hamda windowsga o`xshash interfeysga ega bo`lishi mumkin. linux uchun qobiq-dasturlar judayam xilma-xil, qaysi birini tanlash foydalanuvchining ixtiyoriga xavola. noodatiy tuyulmasin, lekin har qanday ot ining bosh vazifasi – bu fayllar bilan ishlashi, negaki aynan fayllar axborotning bo`limas birligi hisoblanadi. rasm chizamizmi, matn teramizmi, musiqa yaratamizmi, barchasi – fayllar bilan ishlashdir. amaliy dasturlar esa fayllar bilan ishlash uchun sodda va qulay interfeysni ta`minlaydilar. windowsda buning uchun проводник dasturi mavjud, boshqa dastur yaratuvchilar total commander ni tavsiya qilishadi. gnu litsenziyasi linux ot lar oilasi windows dan farqli, ko`pgina tijorat firmalari hamda ochiq kod (open source5) fikrini qo`llab quvatlovchi dasturchilar uyushmasi tomonidan rivojlantirilmoqda. har qanday dasturiy ta`minot nafaqat bajariluvchi modullar, balki kodi ochiq tekst (masalan c/c++ tilida yozilgan) fayllar ko`rinishida bo`lishi kerak. 10 …

Want to read more?

Download all 52 pages for free via Telegram.

Download full file

About "operatsion tizimlar haqida tushuncha"

2-maruza: tizimni o‘rnatish va yangilash reja: operatsion tizimlar haqida tushuncha. operatsion tizimlarni rivojlanish tarixi unix operatsion tizim oilasi. linux operatsion tiziminig o‘rnatish (centos 7 misolida). gnu litsenziyasi distributivlar haqida tushuncha kalit so‘zlar: operatsion tizim, foydalanuvchi, ehm, himoyalash, qulaylik, mac os, mac os x 1.1. operatsion tizimlar haqida tushuncha. hozirgi kunda kompyuterdan foydalanmaydigan va uning imkoniyatlarini bilmaydigan inson bo’lmasa kerak. ho’sh kompyuter bizning olamimizga shunday tezlik bilan kirib kelgan ekan, u holda undagi dasturlar, operatsion sistemalar hamda ularning turlari va imkoniyatlari haqida nimalarni bilamiz. avvalo operatsion sistemaning o’zi nima degan savolga javob bersak. operatsion sistema bu kompyuter ishga tush...

This file contains 52 pages in PPTX format (2.8 MB). To download "operatsion tizimlar haqida tushuncha", click the Telegram button on the left.

Tags: operatsion tizimlar haqida tush… PPTX 52 pages Free download Telegram