operatsion tizimlar

PPTX 29 pages 282.6 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 282.6 KB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

prezentatsiya powerpoint 3- mavzu: operatsion tizimlar, ularning turlari reja 1. umumiy operatsion tizimlar. operatsion tizimlar va ularning turlari, operatsion tizimlarlarning tarixi. 2. operatsion tizimlarni tanlash va o'rnatish. 3. operatsion tizimlarning imkoniyatlari. operatsion tizim(ot) nima? operatsion tizimalar (ot) foydalanuvchi va kompyuter orasidagi muloqotni amalga oshiruvchi maxsus dasturlardir. u tezkor xotiradan foydalanish, disklar ustida amallar bajarish hamda kompyuterning boshqa qurilmalari ishlarini boshqaradi. kompyuter ishga tushirilganda, odatda, uning qurilmalari bilan bir qatorda maxsus dastur ishga tushadi. mazkur dastur foydalanuvchi bilan kompyuter orasidagi qulay interfeysli muloqotni ta'minlaydi va u operatsion tizim (qisqacha ot) deb yuritiladi. odatda, operatsion tizim tashqi xotira — diskda joylashadi va shuning uchun disk operatsion sistemasi (qisqacha dos) deb yuritiladi. operatsion sistema foydalanuvchi bilan muloqot o'rnatadi, boshqa dasturlarni bajarishga yo'llaydi, kompyuterning resurslarini (tezkor xotira, diskdagi joylar va hokazo) taqsimlaydi. u foydalanuvchiga dasturlarni ishga tushirish, turli ma'lumotlarni ularga bog'lash va olish, dastur ishini boshqarish, kompyuter va ularga birlashtirilgan qurilma parametrlarini o'zgartirish, resurslarni …

2 / 29

vchili. operatsion sistema sifatlari: ishonchlilik. sistema o'zi boshqarayotgan kompyuter qurilmalari kabi ishonchli bo'lishi kerak. agar dasturda yoki qurilmada biror xato uchrasa, uni sistema topa olishi va bu xatoni tuzatishga harakat qilishi, hech bo'lmaganda, shu xato tufayli foydalanuvchi dasturiga etkaziladigan zararning oldini olishi kerak. himoyalash. ixtiyoriy foydalanuvchi o'z ishiga boshqa foydalanuvchilarning monelik qilishini xohlamaydi. shu sababli sistema foydalanuvchilarni dastur va ma'lumotlarini o'zgalar xatolari ta'siridan hamda aralashuvidan himoya qilishi lozim. samaradorlik. odatda, operatsion sistemaning o'zi kompyuterning katta resursini egallaydi. bu resurslar foydalanuvchi ixtiyoriga berilmaydi. demak, sistemaning o'zi ancha ixcham bo'lishi va kompyuter resurslarini har tomonlama samarali boshqarishi lozim. qulaylik. operatsion sistemada ko'p hollarda bir paytda ikki va undan ortiq foydalanuvchi ishlaydi. ular operatsion sistema orqali turli maqsadli va turli algoritmli masalalarni hal qiladi. ravshanki, bunday holda har bir foydalanuvchiga keng qulayliklar yaratilishi talab etiladi. shu bois, mazkur xususiyat operatsion sistemaning muhim jihati hisoblanadi. operatsion sistemalarning xarakterli tomonlari: ma'lumotlarni xotirada saqlashni tashkil etish …

3 / 29

niq mexanika detallarini tayyorlash bo'yicha zarur talablarni qondiradigan texnologiyalar mavjud bo'lmagan. yana eng asosiy narsa, u vaqtda kompyuter operatsion tizimga ega bo'lmagan. bu davr oxirida birinchi tizimli dasturiy ta'minot yuzaga keldi; 1951-1952 yillar simvolli tillar (fortran va boshq) dan birinchi kompilyator versiyalari yuzaga keldi, 1954 y esa ibm-701 uchun assembler ishlab chiqildi. ikkinchi davr (1955-1965 yillar) birinchi davr, hisoblash tizimlarining yuqori narhi, ularning soni kamligi va foydalanishning past samarali bilan belgilandi. 50-yil o'rtalariga kelib, hammaga ma'lumki yangi texnik baza-yarim o'tkazgich elementlarni yuzaga kelishi bilan, hisoblash texnikasi rivojlanishida yangi davr boshlandi. aynan shu davrda hisoblash texnikasi bilan ishlaydigan mutaxasislar-dasturchilar, operatorlar, ekspluatatsiyachilar va hisoblash mashinasini ishlab chiqaruvchilarga ajraldilar. birinchi paketli ishlov berish tizimlari yuzaga keldi, bu tizimlarda dasturlarni ishga tushirish ketma-ketligini avtomatlashtirildi va shu bilan birga protsessor yuklanish koeffitsienti oshdi. paketli ishlov berish tizimlarini zamonaviy ot larining birinchi variantlari deyish mumkin, chunki ular hisoblash tizimini boshqarishga mo'ljallangan birinchi tizimli dasturlar edi. paketli …

4 / 29

anosib mashinalardir, ya'ni ibm/360 mashinalari namunasidir. dasturiy mutanosiblik ot larning ham mutanosibligini talab qildi. bunday operatsion tizimlar ham katta kompyuterda ham, kichik hisoblash tizimlarida ham, turli periferik qurilmalarning kam soni va ko'p soni bilan ham, tijorat sohasida ham, ilmiy-tadqiqot sohalarida ham ishlay olishi kerak bo'ldi. operatsion tizimning har bir yangi versiyasida biror xatolar tuzatilib, yangi yuzaga keldi. ko'pgina muammollar va juda katta o'lchamga qaramasdan os/360 va unga o'xshash 3-chi avlod operatsion tizimlari haqiqatdan ham istemolchilarning ko'pgina talablarini qondirdilar. bu avlodning eng katta erishgan yutuqlaridan biri multidasturlashni amalga oshirishdir. multidasturlash nima? multidasturlash – bu hisoblash jarayonning tashkil qilish usuli bo'lib, bitta protsessorda navbat bilan bir nechta dastur bajariladi. boshqa yangilik – spuling (spooling) deb ataladi. spuling u vaqtda hisoblash jarayonini tashkil etish usullaridan biri bo'lib, unga mos ravishda topshiriq perfokartadan diskga hisoblash markazida paydo bo'lish tartibida yoziladi, keyin esa navbatdagi topshiriq tugallanishi bilan, yangi topshiriq diskdan bo'shagan bo'limga yuklanadi. iv- davr …

5 / 29

ar uchun. 80-yillar o'rtalarida, tarmoq yoki taqsimlangan ot lar boshqaruvchi ostida ishlaydigan shaxsiy kompyuterlar keskin tarzda rivojlana boshladi. tarmoq ot larida, foydalanuvchi tarmoqda boshqa kompyuterlar mavjudligi haqida bilishlari va boshqa kompyuterga uning resurslaridan, asosan fayllaridan foydalanish uchun boshqa kompyuterga mantiqan kirishlari kerak. ot asosiy funktsiyalari hisoblash tizimlarini rivojlanishi bosqichlarini ko'rib chiqib, biz rivojlanish jarayonida mumtoz (klassik) ot lar bajargan 6 ta asosiy funktsiyalarni ajratishimiz mumkin: 1. topshiriqlarni rejalashtirish va protsessordan foydalanish; 2. dasturlarni kommunikatsiya va sinxronizatsiya vositalari bilan ta'minlash; 3. xotirani boshqarish; 4. fayl tizimini boshqarish; 5. kiritish-chiqarishni boshqarish; 6. xavfsizlikni ta'minlash. windows operatsion sistemasi va uning turlari microsoft 1985 yil 20 noyabr kuni ms-dos o'rniga yangi tizim — windowsning birinchi versiyasini taqdim etdi. windows 8 (2012 y ) windows 8’da tizim keskin redizaynga uchradi — microsoft «pusk» tugmasidan voz kechib, uni boshlang'ich ekran bilan almashtirdi. ishchi stolidagi eski dasturlar o'rniga esa «metro uslubi»dagi ilovalar ishlab chiqildi. kompaniya bu tizimni …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "operatsion tizimlar"

prezentatsiya powerpoint 3- mavzu: operatsion tizimlar, ularning turlari reja 1. umumiy operatsion tizimlar. operatsion tizimlar va ularning turlari, operatsion tizimlarlarning tarixi. 2. operatsion tizimlarni tanlash va o'rnatish. 3. operatsion tizimlarning imkoniyatlari. operatsion tizim(ot) nima? operatsion tizimalar (ot) foydalanuvchi va kompyuter orasidagi muloqotni amalga oshiruvchi maxsus dasturlardir. u tezkor xotiradan foydalanish, disklar ustida amallar bajarish hamda kompyuterning boshqa qurilmalari ishlarini boshqaradi. kompyuter ishga tushirilganda, odatda, uning qurilmalari bilan bir qatorda maxsus dastur ishga tushadi. mazkur dastur foydalanuvchi bilan kompyuter orasidagi qulay interfeysli muloqotni ta'minlaydi va u operatsion tizim (qisqacha ot) deb yuritiladi. odatda, oper...

This file contains 29 pages in PPTX format (282.6 KB). To download "operatsion tizimlar", click the Telegram button on the left.

Tags: operatsion tizimlar PPTX 29 pages Free download Telegram