sensorik baho berish usullari

DOCX 7 pages 66.3 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 66.3 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

2-mavzu: sensorik baho berish to‘g‘risida asosiy tushuncha reja: 2.1. mahsulot sifatiga sensorik baho berish usullari ( таянч иборалар: аффектив синов, аффектиф синов, сенсорик баҳолаш, органолептик кўрсаткичлар, далтонизим, дегустация, дегустатор. )2.2. mahsulot sifatini baholashda samarali (effektiv) va affektiv sinovlar. 2.1. mahsulot sifatiga sensorik baho berish usullari zamonaviy iste’molchida mahsulotlarga nisbatan tezkor munosabat yo‘q lekin iste’molchilar talablari va xohishlariga subyektiv qaraganda mahsulotga nisbatan ancha qiziquvchanroq intilish va iste’molchi talablari, bozor talablari ancha murakkabroqdir (alonso, gallego/2005). shuning barobarida ushbu qo‘llanma oziq-ovqat sifati menejmenti va oziq-ovqat xavfsizligiga asosalangan g‘oyaga yoki tavakkalchilik marketingga yo‘naltirilgan qarashlarga asoslangan bolishi kerakligiga e’tibor qaratadi. bu anglatadiki marketing jarayoni davomida marketologlar va manejerlar iste’molchilar oziq-ovqat sifatini baholashda qo‘llaydigan manbalar, sabablar, kreteriyalar va kalitlarni tushuna olishadi va shunigdek iste’molchilar talablarini qondirish uchun o‘z tushunchalarini mahsulot ishlab chiqarishga ixtisoslashgan muassasalarga jonatishadi. (klaus, soren/1996). oziq – ovqat sifatini baholashda ikki yondashuv hisobga olinadi: kimyoviy tahlil orqai aniqlanadigan ob’ektiv tahlil va iste’molchilar tushunchasi orqali …

2 / 7

etuvchi risklar yoki oziq-ovqat sifati va xavfsizligi tushunchalarini qanday tushunish uchun umumiy andaza bilan taminlashga harakat hisoblangan umumiy oziq-ovqat sifat modeliga integrasiyalashgan. bu model oziq-ovqat riski, xavfsizligiva sifati bo‘yicha iste’molchilar tushunchalarining tahlil qiluvchi ikki muhim yo‘nalishga bo‘lingan. gorizontal va vertikal yo‘nalishlar. gorizontal yo‘nalish vaqt yo‘nalishidir: u oziq-ovqat riski, xavfsizligi va sifati tushunchalaridan xariddan oldin va keyin shuningdek iste’molchining qoniqishi va qayta sotib olish ehtimolliklari bilan farqlanadi(oliver/1980). vertical yo‘nalish xaridorlar oziq-ovqatlar sifatini qanday maqullaydilar va bir qancha signallar yoki kalitlar orqali ular xavfsizligini sezish bilan shuningdek iste’molchilar qanday qilib inson xulq atvorining tub ilhomlantiruvchilariga bog‘lash orqali qaysi oziq-ovqat mahsuloti kuchli xoxish uyg‘otashi bilan shug‘ullanadi (grunert/2005). anglashilgan sifat bu – ko‘ptarmoqli tushunchadir. oziq – ovqat sohasida oldingi tadqiqotlar ham shuni ko‘rsatadiki anglashilgan sifat o‘z ichiga 4 yo‘nalishni qamrab olishi mumkin: ta’m sifati, vitaminlarga boylik sifati, xavfsizlik sifati va qulaylilik sifati. ta’m sifati bu – ozuqaning ta’midan, hididan, ko‘rinishidan hamda holatidan (yumchoq, qattiq, …

3 / 7

’sir qiladi va o‘z navbatida anglashilgan ozuqa riski shunday psixologik tushunishlarning biridir. oziq-ovqat sifati va ularning riski rostdan ham tanganing ikki tomoni va bir – biri bilan bog‘liqdir. shunga o‘zshab biz ob’ektiv ozuqa riskini sub’ektiv ozuqa riskidan farqlay olamiz. oziq-ovqat riski ham ko‘ptarmoqli tushuncha. u moliyaviy, psixologik, ijtimoiy, vazifali, fizik va vaqtga bog‘liq komponentlarni o‘z ichiga qamrab oladi. moliyaviy ozuqa riski daromadni yo‘qotib qoyish bilan bog‘liqdir.[footnoteref:2] [2: dominique valentin, sylvie chollet, sébastien lê, dzung hoang nguyen, & hervé abdi from senses to quality: what can sensory evaluation bring to quality control, vietnam, 2014 year. р 2-3. ] mahsulot sifatiga sensorik (organoleptik) baho berish tahlil qilishning eng qadimiy usuli hisoblanadi. bu usul yillar davomida qo‘llanilib, shakllanib kelgan va zamonaviy tahlil usullari hamda uskunalari yaratilgunga qadar yagona usul hisoblangan. bu usul hozirgi kunda ham o‘z ahamiyati yo‘qotmagan. hozirgi kunda ham sensorik usulda mahsulot sifatiga baho berish eng nufuzli usullardan hisoblanadi. mazkur usul …

4 / 7

kam yoqimli +2 5 neytral 0 6 salgina yoqimsiz -1 7 o‘rtacha yoqimsiz -2 8 yoqimsiz -3 9 juda yoqimsiz -4 bunda iste’molchilar o‘zlari to‘g‘ri deb hisoblagan katakchaga (+) belgisini qo‘yadi va bu belgilar hisoblanib, mahsulot sifati baholanadi. 2. sensorik baholashning sifat tahlili usullari. bu usullar ikki yoki undan ortiq mahsulotlarning organoleptik xususiyatlari farq qilganda qo‘llaniladi. a. o‘zaro taqqoslash usuli quyidagi hollarda qo‘llaniladi: · ikkita tahlil qilinyotgan mahsulotlar orasida farq bo‘lganda; · ikkita tahlil qilinyotgan mahsulotlar orasida afzali borligini aniqlaganda; · degustatorlarni o‘qitishda farqlash va ta’lim oluvchilarini nazorat qilishda. bu usulda baholaganda namunalar juftligi birgalikda yoki ketma-ketlikda baholanishi kerak. namuna juftliklari bir-biridan ko‘p farq qilmaydigan iborat bo‘lishi kerak. bunda degustator namunalar sifati orasidagi farqni aniq baholay olishi talab qilinadi. b. triangulyar (uchburchak) usuli ikki mahsulot o‘rtasidagi farqni uchburchak usulida baholashga asoslanadi. bu usulda uchta namuna olinadi, ular orasidagi 2 tasi bir xil bo‘ladi. bunda degustatorlarning sezuvchanlik qobiliyatlari nazoratdan o‘tadi. v. …

5 / 7

ning muyyan xususiyatini jadalligini miqdoriy baholash imkoniyatini beradi. a. indeks usuli. bunda suyuq mahsulotlar sifatini baholanadi. ma’lumki, suyuq mahsulotlarga turli qo‘shimcha va ziravorlar kutilgan ta’m, maza, hid va ko‘rinish hosil bo‘lmagunga qadar qo‘shib boriladi. qanchalik ko‘p qo‘shimchalar qo‘shilsa, uning indeksi oshib boraveradi. natijada hid, ta’m, tashqi ko‘rinishi va mazaliligi darajasi ham o‘zgarib boradi. bu usul saqlash yoki qayta ishlash texnologiyasi o‘zgarganda amalga oshiriladi. bunda bitta yangi texnologiya bo‘yicha tayyorlangan, ikkinchisi (standart) – an’anaviy texnologiya bo‘yicha tayyorlangan mahsulotlar namuna sifatida olinadi. qo‘shimchalar qo‘shish texnologiya o‘zgarishining mahsulot sifatiga ta’sirini o‘rganish imkonini beradi. bu usul degustatorlarni o‘qitishda keng qo‘llaniladi. mazalilik, hid, rang, shirinlilik va boshqa ko‘rsatkichlar (indeks) eritmadagi qo‘shilgan miqdor yoki foiz ko‘rsatkichi shaklida ifodalanadi. masalan, agar olcha sharbati suv bilan 1:30 nisbatda aralashtirilsa, hidi butunlay yo‘qoladi. b. scoring usuli (jamg‘arilgan ballar hisobi). bunda degustatsiya qilinayotgan mahsulot sifati ballarda yoki so‘z bilan ifodalangan baholarda yoki chizmalar orqali ifodalanadi. bu mahsulotning sifat ko‘rsatkichlariga miqdor …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sensorik baho berish usullari"

2-mavzu: sensorik baho berish to‘g‘risida asosiy tushuncha reja: 2.1. mahsulot sifatiga sensorik baho berish usullari ( таянч иборалар: аффектив синов, аффектиф синов, сенсорик баҳолаш, органолептик кўрсаткичлар, далтонизим, дегустация, дегустатор. )2.2. mahsulot sifatini baholashda samarali (effektiv) va affektiv sinovlar. 2.1. mahsulot sifatiga sensorik baho berish usullari zamonaviy iste’molchida mahsulotlarga nisbatan tezkor munosabat yo‘q lekin iste’molchilar talablari va xohishlariga subyektiv qaraganda mahsulotga nisbatan ancha qiziquvchanroq intilish va iste’molchi talablari, bozor talablari ancha murakkabroqdir (alonso, gallego/2005). shuning barobarida ushbu qo‘llanma oziq-ovqat sifati menejmenti va oziq-ovqat xavfsizligiga asosalangan g‘oyaga yoki tavakkalchilik marketingga yo‘n...

This file contains 7 pages in DOCX format (66.3 KB). To download "sensorik baho berish usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: sensorik baho berish usullari DOCX 7 pages Free download Telegram