boshqarishning fundamental prinsiplari

PPTX 18 pages 2.1 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.1 MB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

2-ma’ruza. boshqarishning fundamental prinsiplari. ochiq boshqarish prinsipi, kompensatsiyalash (g‘alayon bo‘yicha boshqarish) prinsipi, teskari aloqa yoki og‘ish prinsipi. avtomatik boshqarish tizimlarining sinflanishi. 2-ma’ruza. boshqarishning fundamental prinsiplari. ochiq boshqarish prinsipi, kompensatsiyalash (g‘alayon bo‘yicha boshqarish) prinsipi, teskari aloqa yoki og‘ish prinsipi. reja: 1. ochiq tsikl bo’yicha boshqarish 2. yopiq tsikl bo’yicha boshqarish 3. avtomatik boshqarish tizimlarining sinflanishi. avtomatik boshqaruv tizimlari inson ishtirokisiz ma'lum bir ob’yekt yoki jarayonni boshqarish uchun ishlab chiqiladi. bunday tizimlarning samarali ishlashi uchun ular ma’lum fundamental tamoyillarga asoslanadi. ushbu fundamental prinsiplarga quyidagilar kiradi: ochiq boshqarish prinsipi, kompensatsiyalash prinsipi (g‘alayon bo‘yicha boshqarish) va teskari aloqa yoki og‘ish prinsipi. har bir prinsip boshqaruv tizimining turli sharoit va talablar asosida ishlashini ta’minlaydi. boshqarishning fundamental prinsiplari. ochiq tsikl bo’yicha boshqarish ochiq tsiklli boshqaruv prinsipining mohiyati qat'iy belgilangan nazorat dasturida yotadi. ochiq tsiklli boshqaruv tizimida controllerning boshqaruv harakati jarayon o'zgaruvchisiga bog'liq emas. ya'ni, nazorat "ko'r-ko'rona", natijani kuzatmasdan, faqat abt ga o'rnatilgan algoritm va boshqariladigan obyekt …

2 / 18

ida teskari aloqa (feedback) yo‘qligini bildiradi. ya’ni, tizim chiqish holatini o‘zi aniqlab, unga mos ravishda avtomatik ravishda moslashmaydi. ishlash tartibi: kirish (buyruq, signal) → boshqaruvchi qurilma → obyekt (jarayon) → chiqish (natija) chiqish qiymati kirishga ta’sir qilmaydi. natijada, tizimdagi buzilishlar yoki tashqi ta’sirlar (g‘alayonlar) hisobga olinmaydi. ochiq tsikl bo’yicha boshqarish yopiq tsikl bo’yicha boshqarish yopiq (berk) tsikl bo’yicha boshqarish tizimlarida boshqarish harakati boshqariladigan qiymatga bevosita bog'liq holda shakllanadi. ushbu tizim teskari aloqa yoki og‘ish prinsipi deb ham ataladi va bu prinsip avtomatik boshqaruv tizimlarining eng muhim va keng qo‘llaniladigan tamoyillaridan biridir. teskari aloqa orqali tizim o‘z chiqish signalini doimiy ravishda kuzatib boradi va agar bu signal oldindan belgilangan qiymatdan og‘ish qilsa, tizim mos boshqaruv signali yuborib, og‘ishni yo‘qotishga harakat qiladi. ya’ni, og‘ish aniqlanganda, u teskari aloqa orqali boshqaruv qurilmasiga yetkaziladi va boshqaruv signali shu asosda yangilanadi. ushbu prinsip asosida ishlaydigan tizimlar barqaror, aniq va tashqi shovqinlarga nisbatan chidamli bo‘ladi. masalan, …

3 / 18

o manfiy bo‘ladi va tizimni pasaytirish choralari ko‘riladi. xato signali ( + va - belgisi) musbat og‘ish (xato) – suyuqlik sathi past bo‘lsa: agar haqiqatdagi (o’lchangan) sath kerakli sathdan past bo‘lsa: misol: belgilangan daraja– 150 sm, real – 100 sm → bu shuni bildiradi: sath past, uni ko‘tarish kerak. boshqaruvchi qurilma ijro mexanizmini (masalan, nasos) ishga tushib, +50 suyuqlik qo‘shish kerakligini tushunadi. manfiy og‘ish (xato) – suyuqlik sathi yuqori bo‘lsa: agar real sath kerakli sathdan yuqori bo‘lsa: misol: belgilangan daraja – 150 sm, real – 250 sm → bu degani: sath ortiqcha, kamaytirish kerak. boshqaruvchi tizim klapanni ochadi yoki nasosni to‘xtatadi. tia portal dasturida dasturiy tomonlama ifodalanishi kompensatsiyalash prinsipi, yoki g‘alayon bo‘yicha boshqarish prinsipi kompensatsiyalash prinsipi, yoki g‘alayon bo‘yicha boshqarish prinsipi — bu avtomatik boshqaruv tizimlarida tashqi ta’sirlar (ya'ni g‘alayonlar) natijasida yuzaga keladigan o‘zgarishlarni oldindan aniqlab, shu asosida boshqarilayotgan obyekt holatini barqaror saqlashga qaratilgan prinsipdir. bu prinsipga asoslangan tizimlar g‘alayon …

4 / 18

. tizim bu o‘zgarishni aniqlaydi va ichki harorat hali oshmasidan oldin ventilyatorni yoqadi yoki soya beruvchi pardalarni ishga tushiradi. bu yerda tizim harorat ko‘tarilishini kutmaydi, balki uni yuzaga kelishidan oldin sezib, chora ko‘radi. bu kompensatsiyalash prinsipining asosiy afzalligi sanaladi. mantiqiy dasturlanadigan kontroller ning umumiy tasnifi. mantiqiy dasturlanadigan kontroller - bu dastur tomonidan boshqariladigan diskret/analog mashina boʻlib, u datchiklar orqali boshqaruv obyektiga ulangan ma’lum kirish portlariga va aktuatorlar ulangan chiquvchi portlar toʻplamiga ega. mdk kirish holatini doimiy ravishda kuzatib boradi va dastur tomonidan belgilangan harakatlarning ma’lum ketma-ketligini ishlab chiqaradi va ular chiqishlardagi oʻzgarishlarda aks etadi. dastlab sanoatda qoʻllaniladigan mdklar faqat ikkilik kirishlarga ega edi, ya’ni signal qiymatlari faqat ikkita holatni olishi mumkin, mantiqiy bir (1, rost) yoki mantiqiy nol (0, yolgʻon) qiymat. aytaylik, kirish modulidagi qaysidir portda (yacheykasida) 24 volt tok kuchlanishi mavjudligi odatda mantiqiy 1 signal deb hisoblanadi. kuchlanish yoʻqligi esa mantiqiy 0 degan ma’noni anglatadi. mdk ham huddi shu …

5 / 18

boshqarishning fundamental prinsiplari - Page 5

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "boshqarishning fundamental prinsiplari"

2-ma’ruza. boshqarishning fundamental prinsiplari. ochiq boshqarish prinsipi, kompensatsiyalash (g‘alayon bo‘yicha boshqarish) prinsipi, teskari aloqa yoki og‘ish prinsipi. avtomatik boshqarish tizimlarining sinflanishi. 2-ma’ruza. boshqarishning fundamental prinsiplari. ochiq boshqarish prinsipi, kompensatsiyalash (g‘alayon bo‘yicha boshqarish) prinsipi, teskari aloqa yoki og‘ish prinsipi. reja: 1. ochiq tsikl bo’yicha boshqarish 2. yopiq tsikl bo’yicha boshqarish 3. avtomatik boshqarish tizimlarining sinflanishi. avtomatik boshqaruv tizimlari inson ishtirokisiz ma'lum bir ob’yekt yoki jarayonni boshqarish uchun ishlab chiqiladi. bunday tizimlarning samarali ishlashi uchun ular ma’lum fundamental tamoyillarga asoslanadi. ushbu fundamental prinsiplarga quyidagilar kiradi: ochiq boshqarish ...

This file contains 18 pages in PPTX format (2.1 MB). To download "boshqarishning fundamental prinsiplari", click the Telegram button on the left.

Tags: boshqarishning fundamental prin… PPTX 18 pages Free download Telegram