qishloq xo‘jalik mahsulotlarini saqlashdagi sifatni baholashning axamiyati

DOCX 14 pages 109.6 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 109.6 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

1-mavzu: qishloq xo‘jalik maxsulotlarini saqlashda sifatni baholashning axamiyati reja: 1.1. qishloq xo‘jalik mahsulotlarini sifatli saqlashdagi zamonaviy texnologiyalar 1.2. qishloq xo‘jalik mahsulotlarini sifatini nazorat qilish ( таянч иборалар: сифат, эксперт, стандарт, сертификат, штрихли кодлаш, сифат кўрсаткичлари, кондиция, ean коди , истеъмолчилар ҳуқуқини ҳимоя қилиш. )1.3. mahsulot sifati haqidagi ma’lumotlarni standartlashtirish va kodlashning zamonaviy usullari 1.1. qishloq xo‘jalik mahsulotlarini sifatli saqlashdagi zamonaviy texnologiyalar o‘rta osiyo sharoitida ham qadimdan qishloq xo‘jalik mahsulotlarini saqlash va qayta ishlashga e’tibor berib kelingan. mintaqamizda ob-havo yil va sutka davomida o‘zgaruvchan bo‘lganligi sababli go‘sht, yog‘, sut, baliq, tuxum kabi mahsulotlar issiqda tezda ayniydi, juda qattiq sovuqda esa sabzavot va mevalar muzlab qoladi. shu sababdan qadimdan bizning ota-bobolarimizni qishloq xo‘jalik mahsulotlarini saqlash muammosi o‘ylantirib kelgan. qishloq xo‘jalik mahsulotlarini saqlash va qayta ishlashning o‘rta osiyoda qo‘llaniladigan eng qadimgi usullaridan tuzlash, achitish, sirkalash, ko‘mib yoki osib saqlash, qoqi qilish, quritish kabilar keng qo‘llanilgan. mahsulotlarni saqlash va qayta achitish, piyozni, bodringni sirkalash, …

2 / 14

ing majmui hisoblanadi. qishloq xo‘jalik mahsulotlarining sifati tabiiy xarakterga ega bo‘lgan ob’ektiv omillar ta’sirida shakllanadi. shu sababli mamlakatimizning turli mintaqalarida yetishtirilgan mahsulotning sifatini tabaqalashtirib baholash maqsadga muvofiq. qishloq xo‘jalik mahsulotlarining ayrim xossalari uning sifatini oshirsa, ayrimlari esa aksincha salbiy ta’sir ko‘rsatadi. masalan, meva tarkibida uglevod miqdorining oshishi ijobiy baholansa, uning pestitsid va nitrat tuzlarini to‘plash xossasi salbiy hisoblanadi. qishloq xo‘jalik mahsulotining sifatini belgilashda uning iste’mol qimmatini belgilaydigan turli tabiiy xossalari hisobga olinadi. masalan, ildizmevalarning sifatiga baho berilganda uning tashqi ko‘rinishi (o‘lchamlari, rangi, shakli, ta’mi, tuqimalarining ko‘rinishi kabi bir qator ko‘rsatkichlar), texnik qiymati (tashishga va qayta ishlashga moyilligi, zararlanishga chidamliligi va boshqalar) va iste’mol qiymati (oziq-ovqat, energetik va biologik) e’tiborga olinadi. iste’mol qimmati kishilarni oziqlantirish maqsadida ishlab chiqiladi. mahsulotlarning oziq-ovqatlik qimmati uning kimyoviy tarkibidagi oziq moddalar miqdori bilan belgilanadi. energetik qimmati esa uni hazm qilingandan keyingi ajralib chiqaradigan issiqlik energiyasi bilan aniqlanadi. mahsulotning biologik qimmatini uning kimyoviy tarkibidagi oqsilning qimmati belgilaydi. …

3 / 14

chambarchas bog‘liq[footnoteref:2]. [2: ] sifatli yetishtirilgan mahsulotni tashish, saqlash va qayta ishlash mobaynida dastlabki xossalarini yuqotib sifatsiz mahsulotga aylanishi mumkin. yetishtirilgan qishloq xo‘jalik mahsulotlarining sifat ko‘rsatkichlari mahsulot yetishtirilgan sharoitga, saqlash va boshqa o‘tkaziladigan qo‘shimcha tadbirlarga qarab turlicha bo‘ladi. qishloq xo‘jalik mahsulotlari sifat ko‘rsatkichlariga qarab asosan 3 guruhga bo‘linadi: 1. sifat ko‘rsatkichlari bo‘yicha foydalanishi lozim bo‘lgan soha talabiga to‘liq javob beradigan mahsulotlar. 2. sifat ko‘rsatkichlari bo‘yicha foydalanishi lozim bo‘lgan soha talabiga to‘liq javob bermaydigan, ammo boshqa sohada foydalanish mumkin bo‘lgan mahsulotlar. 3. foydalanishga yaroqsiz bo‘lgan mahsulotlar. ayrim paytda mahsulotning sifat ko‘rsatkichlari turli omillar ta’sirida o‘zgarsa (qizish, chirish) hatto zaharli bo‘lib hisoblanadi. bir turdagi qishloq xo‘jalik mahsulotlari irsiyat va o‘zgaruvchanlik qonuniyatlariga bog‘langan holda bir-biridan keskin farq qiladi. mahsulotlarning sifat ko‘rsatkichlari tashqi muhit ta’sirida o‘zgaradi. bu esa ularni bir korxonadan ikkinchi korxonaga topshirishda noqulayliklar tug‘diradi. asosiy sifat ko‘rsatkichlarini belgilab olish, ya’ni ma’lum bir etalonni qabul qilish qayta ishlash sanoatida ham muhim ahamiyatga ega. …

4 / 14

oq xo‘jalik mahsulotlarini baholashda bazis konditsiya ko‘rsatkichlaridan foydalaniladi. mahsulotning sifat ko‘rsatkichlari me’yorlari bazis konditsiyaga teng bo‘lgan taqdirda, uning og‘irligidan chegirilmay, fizik massasi yorliqda yoziladi. bazis konditsiya ko‘rsatkichlari butun mamlakatimiz hududidagi yetishtirilgan barcha mahsulotlar uchun bir xil yoki turli mintaqalar uchun har xil bo‘lishi mumkin. chegaralangan konditsiya mahsulot sifatini belgilaydigan eng past ko‘rsatkich bo‘lib, davlatga sotishda ruxsat etiladi. agar mahsulotning sifat ko‘rsatkichlaridan biri chegaralangan konditsiyadan yuqori bo‘lsa, yetishtirilgan mahsulotni davlatga topshirishga ruxsat etilmaydi. agar mahsulot chegaralangan konditsiyaning talabiga biror-bir ko‘rsatkichi bo‘yicha javob bermasa davlat tayyorlov tashkilotlari uni viloyat yoki respublika ahamiyatidagi rahbar idoralarning ruxsatisiz qabul qilish imkoniyatiga ega emasdir. qabul qilingan taqdirda ham shu mahsulotni konditsion me’yorga keltirish uchun qilinadigan barcha xarajatlar shu mahsulot fizik og‘irligini kamaytirish hisobidan yoki tulanadigan hisobidan ushlab qolinishi lozim. chegaralangan konditsiya mamlakatimizning turli mintaqalarida turlicha qabul qilingan. bunda mintaqaning tabiiy sharoiti hisobga olinadi. mahsulotning sifat ko‘rsatkichi bazis konditsiyadan yuqori, chegaralangan konditsiya doirasida bo‘lsa, mahsulotning fizik og‘irligidan …

5 / 14

lar bilan ta’minlanishi ularning sarfini kamaytirib, hosildorlik, mahsulot sifatining yaxshilanishiga olib keladi. urug‘ning sifat ko‘rsatkichlari ko‘rsatilgan me’yordan past bo‘lgan taqdirda uning sotish bahosidan chegirib qolinadi yoki urug‘ konditsiyasi, ya’ni ekishga yaroqsiz hisoblanadi. qishloq xo‘jalik mahsulotlariga jahon bozorida qo‘yiladigan talablar eksport konditsiyasida o‘z ifodasini topadi. eksport qilinuvchi barcha mahsulotlar ushbu standartlarda ko‘rsatilgan konditsiyalarga javob berishi lozim. mahsulotni eksport qilish ana shu mahsulotning sifatli ekanligidan dalolat beradi. 1.2. qishloq xo‘jalik mahsulotlarini sifatini nazorat qilish qishloq xo‘jalik mahsulotlariga texnologik, fiziologik va estetik talablar qo‘yiladi. shu sababli mahsulotning sifatini ma’lum bir ko‘rsatkich bo‘yicha baholanishi uncha to‘g‘ri bo‘lmaydi. mahsulotning sifati kompleks baholanishi lozim. masalan, chigitli paxtaning sifati tolaning pishiqligi, tolaning uzilish kuchi, pishganligi, rangi, tashqi ko‘rinishi, elastikligi, namligi, ifloslanganligi hamda kasallik va zararkunandalar bilan zararlanishi kabi ko‘rsatkichlarning yig‘indisidan aniqlanadi. mahsulotni ishlatish maqsadiga ko‘ra uning sifatiga qo‘yiladigan talablar ham o‘zgaradi. masalan, oziq-ovqatga ishlatiladigan arpaga qo‘yiladigan talablar bilan yem-xashak maqsadida ishlatiladigan arpaga yoki urug‘lik arpaga bo‘lgan talablar …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qishloq xo‘jalik mahsulotlarini saqlashdagi sifatni baholashning axamiyati"

1-mavzu: qishloq xo‘jalik maxsulotlarini saqlashda sifatni baholashning axamiyati reja: 1.1. qishloq xo‘jalik mahsulotlarini sifatli saqlashdagi zamonaviy texnologiyalar 1.2. qishloq xo‘jalik mahsulotlarini sifatini nazorat qilish ( таянч иборалар: сифат, эксперт, стандарт, сертификат, штрихли кодлаш, сифат кўрсаткичлари, кондиция, ean коди , истеъмолчилар ҳуқуқини ҳимоя қилиш. )1.3. mahsulot sifati haqidagi ma’lumotlarni standartlashtirish va kodlashning zamonaviy usullari 1.1. qishloq xo‘jalik mahsulotlarini sifatli saqlashdagi zamonaviy texnologiyalar o‘rta osiyo sharoitida ham qadimdan qishloq xo‘jalik mahsulotlarini saqlash va qayta ishlashga e’tibor berib kelingan. mintaqamizda ob-havo yil va sutka davomida o‘zgaruvchan bo‘lganligi sababli go‘sht, yog‘, sut, baliq, tuxum kabi mahsulo...

This file contains 14 pages in DOCX format (109.6 KB). To download "qishloq xo‘jalik mahsulotlarini saqlashdagi sifatni baholashning axamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: qishloq xo‘jalik mahsulotlarini… DOCX 14 pages Free download Telegram