organizm va muhit gigiyenasi

PPTX 32 pages 8.5 MB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.5 MB

File type PPTX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

mavzu: o‘sish va rivojlanishning umumiy qonuniyatlari. organizm va muhit. bolalar nerv tizimining tuzilishi, fiziologiyasi va 1- mavzu: o‘sish va rivojlanishning umumiy qonuniyatlari. organizm va muhit. bolalar nerv tizimining tuzilishi, fiziologiyasi va gigiyenasi. analizatorlarning yosh xususiyatlari va gigiyenasi reja: 1.odam organizmi hujayra va to`qimalarining tuzilishi. irsiyat 2.o‘sish va rivojlanishning o‘ziga xos xususiyatlari. akseleratsiya. 3.nerv tizimi, nerv markazlari haqida tushuncha, bosh va orqa miya. 4.tashqi dunyoni anglashda analizatorlarning ahamiyati. 5.analizatorlarning turlari va yosh xususiyatlari. kalit so’zlar – anatomiya, fiziologiya, akeleratsiya, hujayra, to’qima, organ, organlar sistemasi, irsiyat, xromosoma, gen, dominant, retsessiv, analizator, chig’anoq, yevstaxiyev nayi, nog’ora parda, retseptor, perelimfa, endolimfa, nerv tizimi, bosh miya, orqa miya, akson, dendrit, hujayra, to’qima, vegetative, simpatik, parasimpatik, analizator, oqsil parda, to’r parda, shox parda, derma, epidermis, so’rg’ichlar, galovin, tomirli parda 1.odam organizmi hujayra va to`qimalarining tuzilishi. irsiyat organizm belgi - hususiyatlarining bir qancha avlodda turg‘un saqlanib kelishi irsiyatning bir tomoni bo‘lib, ikkinchi tomoni organizmlarning ontogenezida moddalar almashinuvi …

2 / 32

masi,tog‘ay va suyak to‘qimasi, silliq muskullar to‘qimasiga bo‘linadi. irsiyat organizmlar ontogenezining turgʻunligi, ontogenez bosqichlari ketma-ketligini va bu jarayonlarda moddalar almashinuvi xususiyatlarini belgilab beradi. irsiyatning yana bir xususiyati uning oʻzgaruvchanligidir. oʻzgaruvchanlik — tirik organizmlar hamda viruslar belgi va xususiyatlarining xilmaxil boʻlishi. „oʻ.“ termini organizmlarning yangi belgi va xususiyatlar hosil qilishi yoki eski belgi va xususiyatlarni yoʻqotishini ham ifodalaydi. oʻ. irsiyatga qarama-qarshi maʼnoni anglatadi. tabiiy sharoitda paydo boʻladigan oʻ. tabiiy, yaʼni spontan, eksperimentda hosil qilinadigan oʻ. sunʼiy, yaʼni indutsirlangan oʻ. deyiladi. oʻ. manbai genetik materialning kombinatsiyasi yoki rekombinatsiyasi, gen yoki xromosoma tarkibining oʻzgarishi, atrof muhit sharoitining taʼsiri boʻlishi mumkin. tabiatiga koʻra, oʻ. genotipik, yaʼni irsiy va fenotipik, yaʼni noirsiy shakllarga ajratiladi nasldan-naslga o‘tadigan kasalliklarni rivojlantirmaslik uchun bolalarni jismoniy sog‘lomlashtirish, ovqat sifatini yaxshilash, chiniqtirish, yuqumli kasalliklardan saqlash, asab kasalliklarini oldini olish masalalariga katta e’tibor berish kerak. genetika fanining rivojlanishi natijasida nasldan-naslga o‘tadigan kasalliklarni vaqtida aniqlash va oldini olish mumkin bo‘ldi. hozircha tibbiyotda anomal …

3 / 32

mga ega bo’lishida katta ahamiyatga ega. fiziologiya biologiyaning bir tarmog‘i bo‘lib, organlar, organlar tizimini va organizm funksiyalarini hamda hayot jarayonlarini o‘rganadi. yosh fiziologiyasi fani tibbiyot fanlari bo‘lmish odam anatomiyasi va fiziologiyasi faninlari qatoriga kirib, yosh organizmning katta odam organizmidan tubdan farq qilishini o’rgatadi. demak, bola organizmi faqat katta odamning qolipi emas, balki xajmi, fiziologik hususiyatlari va tashqi muhitga moslanishi bilan farq qiladi. yosh fiziologiyasi fani turli yoshdagi bolalar va o‘smirlarning organizmlarida kechadigan o’sish va rivojlanish jarayonlarini, organlari, to‘qimalari va tizimlarini uziga xos yosh hususiyatlarini o‘rganadi. bolaning aqliy va jismoniy qobiliyatlari yoshga aloqador xususiyatlari odam yoshini davrlarga ajratilish asosiy sababining poydevorida barcha organ va sistemalarning anatomo-fiziologik hususiyatlari va ijtimoiy kriteriyalari ya’ni bolaning yasli, bog‘cha va maktabdagi tarbiyalanish sharoiti yotadi. masalan, yaslida tarbiyalansa, yasli yoshi, bog‘chada bog‘cha yoshi, maktabda ta’lim olsa, maktab yosh davrlari deb ataldi. fanda rus gigienisti n.p.gundobin tuzib bergan yoshlik davrlari sxemasi qo‘llaniladi. u odamning yoshlik yillarini quyidagi davrlarga …

4 / 32

12. uzoq umr ko‘ruvchilar 90 yosh va undan ortiq. akseleratsiya yosh avlodning ruhan va jismonan tez o‘sishidir. akseleratsiya 100 yil ya’ni bir asr ichida yaqqol ko‘zga tashlanganligi uchun, akseleratsiya keng ma’noda "serkulyarniy trend" ya’ni asriy tendensiya deyiladigan bo‘ldi. so‘nggi 100 yil ichida yangi tugilgan chaqaloqlarning buyi 5-6 smga, kichik va o’rta maktab yoshidagi bolalarning bo‘yi 10-15 sm ga, vazni esa 8-10 kg ga ortdi. bundan tashqari akseleratsiya katta odamlar tana o‘lchamlarining ortishini, odam umrining uzayishini, hayz kechroq tugashini, ruxiy funksiyalar va odam rivojlanishidagi boshqa o‘zgarishlarni o‘z ichiga oladi. 3.nerv tizimi, nerv markazlari haqida tushuncha, bosh va orqa miya. nerv tizimining funksiyalari ikkinchi funksiyasi bosh miyaning yuqori qismida joylashgan nerv markazlari bajaradi оdamning tashqi muhit va atrofdagi boshqa odamlar bilan bog’lanish, fikrlash, bayon etish, bilim olish, hunar o’rganish, xotira kabi yuksak insoniy xususiyatlar birinchi funksiyasi bosh miyaning quyi qismlarida joylashgan nerv markazlari bajaradi та’surotni qabul qilish, o’tkazish, аnaliz sintez qilish, saqlash, …

5 / 32

q. muskullari va terini nerv bilan ta’minlaydi. оrqa miyaning ko’ndalang kesimi оrqa miyaning yosh xususiyatlari 2 - 3 оylik bo’lganida homila harakatlanadi yangi tug’ilgan bola oyoq panjasining tagi ta’sirlansa 2 - 3 sek.dan so’ng oyoq panjasida bukish refleksi hosil bo’ladi bola 9-10 оyligida yura boshlaydi оrqa miyadagi harakat markazlari ishi ortadi, nervlar mienlashishi 3 yoshgacha davom etadi uzunchoq miya orqa miyaning davomi bo‘lib, uzunligi 3- 3,5 sm. uzunchoq miya va varoliy ko‘prigi reflektor va o‘tkazish vazifasini amalga oshiradi. homila 16-17 haftalik bo‘lganda uzunchoq miyada nafas olish nerv markazi shakllanadi. bajaradigan vazifasiga ko’ra nerv tizimi somatik nerv tizimi sezgi organlari, skelet muskullari ishini boshqaradi vegetativ nerv tizimi ichki organlar ishini boshqaradi 4.tashqi dunyoni anglashda analizatorlarning ahamiyati. tashqi dunyodan ta’surotlarni qabul kiluvchi organlarga sezgi organlari deb ataladi. oliy nerv faoliyatini o‘rganish mobaynida analizatorlar haqida tasavvurlar vujudga kelgan. i.p.pavlov ta’limoticha analizatorlar uch qismdan: analizatorlarning retseptor qismi-retseptor: o‘tkazuvchi qism; markaziy yoki markaziy qismdan tashkil …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "organizm va muhit gigiyenasi"

mavzu: o‘sish va rivojlanishning umumiy qonuniyatlari. organizm va muhit. bolalar nerv tizimining tuzilishi, fiziologiyasi va 1- mavzu: o‘sish va rivojlanishning umumiy qonuniyatlari. organizm va muhit. bolalar nerv tizimining tuzilishi, fiziologiyasi va gigiyenasi. analizatorlarning yosh xususiyatlari va gigiyenasi reja: 1.odam organizmi hujayra va to`qimalarining tuzilishi. irsiyat 2.o‘sish va rivojlanishning o‘ziga xos xususiyatlari. akseleratsiya. 3.nerv tizimi, nerv markazlari haqida tushuncha, bosh va orqa miya. 4.tashqi dunyoni anglashda analizatorlarning ahamiyati. 5.analizatorlarning turlari va yosh xususiyatlari. kalit so’zlar – anatomiya, fiziologiya, akeleratsiya, hujayra, to’qima, organ, organlar sistemasi, irsiyat, xromosoma, gen, dominant, retsessiv, analizator, chig’anoq, y...

This file contains 32 pages in PPTX format (8.5 MB). To download "organizm va muhit gigiyenasi", click the Telegram button on the left.

Tags: organizm va muhit gigiyenasi PPTX 32 pages Free download Telegram