"jahon arxivlari tarixi"

DOCX 35 pages 52.9 KB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 52.9 KB

File type DOCX

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

andion davlat universiteti tarix fakulteti arxivshunoslik yo‘nalishi 3-bosich 306-guruh talabasi mahmudov hayotbekning “jahon arxivlari tarixi” fanidan kurs ishi mundarija: kirish…………………………………………………………………………3-4 i.bob.qadimgi rimda ilk arxivlar……………………………..…….5 1.1. respublika davrining tarixchilari va printsipatning boshlanishi……………5-14 1.2. senat arxivi. qadimgi rim imperiyasi arxivlari.................................................15-23 1.3. qadimgi rim arxivlarida boshqaruv shakli……………………………….24-29 xulosa……………………………………………………………………30-31 foydalanilgan adabiyotlar…………………………………...……32 kirish. mavzuning dolzarbligi:rim tarixchilari respublika boshlanishini miloddan avvalgi 509 yilni kelib chiqishi etrusk bo`lgan so`nggi rim podshosi tarkviniy mag’rurning rimdan haydalishi bilan belgilaydilar. respublika tuzumi o`rnatilishi bilan oliy hokimiyat bir yil muddatga saylanadigan ikki konsul qo`liga o`tdi. dastlab ular pretor (oldinda yuruvchilar) deb atalar edilar. konsullarni tsenturiy yig’inlarda patritsiylar ichidan saylar edilar. konsullar roziligisiz senat komisiyalari to`plana olmas edi. o`zlari esa o`z majburiyat vazifalarini bajarish davrida har qanday sud javobgarligidan ozod edilar. konsullar hokimiyati faqat biri ikkinchisini qaroriga veto (tahqiq) qo`yishi bilangina cheklangan edi. amaliy hayotda esa konsullar patritsiylar va ularning oliy organi senatning siyosiy manfaatlari bilan hisoblashishga majbur edilar. dastlabki kunlardanoq konsullardan …

2 / 35

yilda rim tarixida ilk bor favqulodda vakolatlar berilgan mansabdor shaxs – diktator sayladilar. diktatorni rimliklar favqulodda xavf tug’ilib qolgan paytda yoki o`ta xavfli vaziyat tug’ilgan paytda yagona boshliqqa ehtiyoj tug’ilgandagina saylar edilar. diktatorni rasman konsullar, amalda esa senat saylar edi. diktator hokimiyati cheklanmagan edi. unga konsullar kabi 12 liktor emas balki 24 liktor hamrohlik qilar edi. kurs ishining jarayoni:rim respublikasi aristokratik xarakterda edi. qonunchilik tashabbusiga ega bo`lmagan tsenturiy yig’ilishlarini, jamiyatni patritsiy qatlamlarini vakili bo`lgan konsul chaqirishi mumkin edi. bu komissiyalarni biror bir qarorini “patres” – senat tomonidan tasdiqlanmasa kuchga kirmas edi. er.avv. 471 yildan kuriya va tsenturiy yig’inlari namunasidagi plebey yig’inlari chaqirila boshlandi. plebey yig’inlarida qabul qilingan qarorlar “plebitsit” faqat plebeylar uchun majburiy edi. rim davlatiga oid davlat aktlari, senat qarorlari, va sud hujjatlari rim kalendari kabi tarixiy hujjatlar mavjud. rim mifologiyasi, falsafa, adabiyot, komediya kabi yozma yodgorliklari bizgacha juda katta miqyosda yetib kelgan. shu bilan birga rim imperiyasi qaramog’ida …

3 / 35

ti edi. rimda xalq yig’inlarini yoki komissiyalarni uch ko`rinishi mavjud edi. serviy tulliy islohotlarigacha kuriya komissiyalari mavjud edi. serviy tulliy qurolli xalq yig’ini - tsenturiy komissiyalarini kiritdi. tezda ular kuriya komissiyalarini siqib chiqardi. tsenturiy komissiyalari konsullar tomonidan rim shahridan tashqaridagi mars maydonida chaqirilar edi. barcha rim fuqarolari 193 tsenturiy, eng boy birinchi toifa 98, yarmidan ko`p tsenturiy qo`yar edi. ovoz berish tsenturiylar bo`yicha o`tkazilib, har biri bir ovozga ega edi.[footnoteref:1] ovoz berish qathiy qabul qilingan tartibda dastlab birinchi toifa tsenturiylari, keyin 2-, 3- va h. k. ovoz berilar edi. agar taklif qilinayotgan masala bo`yicha tsenturiylar ovozining 50% idan ko`proq ovoz berilsa, ovoz berish to`xtatilib, taklif qonun kuchiga kirar edi. bunday ovoz berish tartibi bo`yicha barcha masalalarni rim fuqarolarini boy qismi bo`lgan i toifaning 98 tsenturiylari hal qilar edi. bu komissiyalarda pretorlar, konsullar va tsenzorlar saylanar edi. ovoz berishning mulk tsenziga asoslanishi demokratik saylov tizimi tarafdorlarining noroziligiga uchradi. miloddan avvalgi 241-yilda …

4 / 35

lar kiritgan masalalarnigina muhokama qilar edi. komissiyalar qonunchilik tashabbusi huquqiga ega emas edi. rim davlat hayotida 300 ahzodan tashkil topgan senat muhim o`rinnni egallagan edi. u hukumat vazifasini amalga oshirdi. miloddan avvalgi 287-yilgacha har qanday qonun loyihasi senatda muhokama qilinganidan keyingina xalq yig’ini muhokamasiga olib chiqilar edi. xalq yig’inida qabul qilingan qonun faqat senat tasdiqlaganidan keyingina qonun kuchiga kirar edi. shunday qilib senat o`ziga kerakli yo`nalishda xalq yig’ini faoliyatiga rahbarlik va nazorat qilar edi. senat tashqi siyosatga rahbarlik qilib, davlat moliyasini egasi edi. mansabga saylangan magistratlar o`z faoliyati uchun senat oldida hisobot berar edilar, shu bilan senatning irodasiga tobe edilar. miloddan avvalgi iv asrdan vakolatlari muddati tugagan oliy mansabdor magistratlar senat tarkibiga kirar edilar. senatorlar ro`yxatini tsenzorlar tuzganlar. ularni rahbari eng keksa va obro`li senator-printseps senatus (u munozara paytida birinchi bo`lib so`zlar edi) edi. senat ro`yxatida birinchi bo`lib tsenzorlar, keyin konsullar, pretorlar turar edi. senat majlisini chaqirish huquqiga oliy magistratlar: …

5 / 35

magistraturasi birdaniga emas, asta-sekin shakllandi. farazlarga ko`ra respublikaning birinchi yillarida ijroiya hokimiyatni boshida bir oliy magistrat-pretor (oldinda yuruvchi) bo`lib, unga o`rinbosari - kvetsor yordam bergan. plebeylarning muqaddas toqqa birinchi chiqib ketishlaridan keyin xalq tribunlari va plebey edillari, ularning yordamchilari lavozimlari joriy qilindi. ammo ijroiya hokimiyatni pretorning yagona rahbarligi u tomonidan hokimiyatni bosib olinish imkoniyati mavjudligi xavfi tug’ildi. shuning uchun miloddan avvalgi v asr o`rtalarida bir oliy magistrat o`rniga ikkitasi saylanadigan bo`ldi, ular bir xil hokimiyatdan foydalandilar va birgalikda boshqardilar. ular bir-birlari bilan maslahatlashuvlari lozim edi, shuning uchun konsullar (maslahatlashaman konsulo so`zidan olingan) deb ataldilar. oliy magistratlar konsullar, tsenzorlar va pretorlar edi. konsullar odatda urush vaqtida qo`shin qo`mondoni, senat va komissiyalarni chaqirar edilar, qonunchilik tashabbusiga ega edilar. sud hokimiyati ikki pretorga tegishli edi, intendant qismi va harbiy o`ljani to`rt kvetsor (miloddan avvalgi 267-yildan sakkiz kvetsor), shahar obodonchiligi, tahminoti, tartibni saqlash, jamoat bayramlarini tashkil etish to`rt edilga tegishli edi. plebeylarning manfaatini 10 …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""jahon arxivlari tarixi""

andion davlat universiteti tarix fakulteti arxivshunoslik yo‘nalishi 3-bosich 306-guruh talabasi mahmudov hayotbekning “jahon arxivlari tarixi” fanidan kurs ishi mundarija: kirish…………………………………………………………………………3-4 i.bob.qadimgi rimda ilk arxivlar……………………………..…….5 1.1. respublika davrining tarixchilari va printsipatning boshlanishi……………5-14 1.2. senat arxivi. qadimgi rim imperiyasi arxivlari.................................................15-23 1.3. qadimgi rim arxivlarida boshqaruv shakli……………………………….24-29 xulosa……………………………………………………………………30-31 foydalanilgan adabiyotlar…………………………………...……32 kirish. mavzuning dolzarbligi:rim tarixchilari respublika boshlanishini miloddan avvalgi 509 yilni kelib chiqishi etrusk bo`lgan so`nggi rim podshosi tarkviniy mag’rurning rimdan haydalishi bilan belgilaydil...

This file contains 35 pages in DOCX format (52.9 KB). To download ""jahon arxivlari tarixi"", click the Telegram button on the left.

Tags: "jahon arxivlari tarixi" DOCX 35 pages Free download Telegram